मेधाविन् (medhAvin)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मेधाविन् mfn.
   (-वी-विनी-वि) Intelligent,  comprehending,  ready compre-
hension or conception. 
	 m.
  (-वी)
	 1. A parrot.
	 2. A learned man,  a
sage.
	 3. Intoxicating beverage.
	 4. The inspired writer Vyāri.
	 f.
 
(-नी) The wife of BRAHMĀ.
 E.
  मेधा apprehension,  विनि aff.
  

Capeller Eng

English

 मेधावि॑न् a.
  intelligent,  wise,  judicious. 

Yates

English

 मेधा_विन् (वी-विनी-वि)
a. Intelligent, 
intellectual.
m.
  A parrot
 a pan-
dit.
f.
  A
brāhman's wife.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

मेधाविन् 	-	 medhAvin 	-	 adj.
  	-	  intelligent
मेधाविन् 	-	 medhAvin 	-	 m.
  	-	  learned man
मेधाविन् 	-	 medhAvin 	-	 m.
  	-	  Type of thrush  [ Turdus Salica - Zoo. ]
मेधाविन् 	-	 medhAvin 	-	 m.
  	-	  Pandit
मेधाविन् 	-	 medhAvin 	-	 m.
  	-	  parrot
मेधाविन् 	-	 medhAvin 	-	 m.
  	-	  species of jyotiSmatI
मेधाविन् 	-	 medhAvin 	-	 m.
  	-	  intoxicating beverage
मेधाविन् 	-	 medhAvin 	-	 m.
  	-	  teacher

Wilson

English

 मेधाविन्
mfn.
   (-वी-विनी-वि) Intelligent,  comprehending,  of ready
comprehension or conception. 
m.
  (-वी)
1 A parrot.
2 A Paṇḍita,  a learned man,  a sage,  a teacher.
3 The inspired writer Vyāḍi.
f.
  (-नी) The wife of BRAHMĀ.
E.
  मेधा apprehension,  विनि aff.
  

Apte

English

मेधाविन् [mēdhāvin],  a.
  [मेधा-विनि]

Very intelligent,  having a good memory.

Intelligent,  wise,  endowed with intellect
 मेधाविनो नीतिगुणप्रयुक्तां पुरः स्फुरन्तीमिव दर्शयन्ति Pt.*
  1.61
 मेधावी छिन्नसंशयः Bg.*
  18.1. m.
  

A learned man,  sage,  scholar.

A parrot.

An intoxicating drink.-नी An epithet of the wife of Brahmā.

Apte 1890

English

 मेधाविन् a. [मेधा-विनि] 1 Very intelligent,  having a good memory. 
2 Intelligent,  wise,  endowed with intellect
 Pt. 1. 61. 
m. 1 A learned man,  sage,  scholar. 
2 A parrot. 
3 An intoxicating drink. 
नी An epithet of the wife of Brahman. 

Monier Williams Cologne

English

 मेधा—वि॑न् mfn.
   =
  -वत्,  AV.
   &c.
   &c.
  

 मेधा—वि॑न् m.
  a learned man,  teacher,  Pandit,  L.
 

 a parrot,  L.
 

 an intoxicating beverage,  L.
 

 N.
  of Vyāḍi,  L.
 

 of a Brāhman,  MBh.
  

 of a king son of Su-naya (Su-tapas) and father of Nṛpaṃ-jaya (Puraṃ-jaya),  VP.
  

 of a son of Bhavya and (n. ) of a Varṣa named after him,  MārkP.
  

Benfey

English

 मेधाविन् मेधा + विन्,  adj.
 ,  f.
  नी, 
Intelligent,  Man.  2,  110
 wise,  Hit. ii. d.
20.
 -- Comp.
 
दुस्-,  adj.
  stupid,  MBh. 12, 
9486.

Apte Hindi

Hindi

मेधाविन्
वि* - मेधा + विनि
"बहुत समझदार,  अच्छी स्मरणशक्ति वाला"

मेधाविन्
वि* - -
"बुद्धिमान,  समझदार,  प्रज्ञावान"

मेधाविन्
पुं*
  - -
"विद्वान पुरुष,  ऋषि,  विद्यासंपन्न"

मेधाविन्
पुं*
  - -
तोता

मेधाविन्
पुं*
  - -
मादक पेय

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मेधाविन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶುಕಪಕ್ಷಿ /ಗಿಣಿ
निष्पत्तिः - > "विनिः" (५-२-१२१)
व्युत्पत्तिः - > मेधास्त्यस्य
विस्तारः - > "शुकस्त्रिकेतुएमेधावी श्रीमान् वाग्मी फलाशनः" - वैज०
मेधाविन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಡಿತ /ವಿದ್ವಾಂಸ
विस्तारः - > "विद्वान् सन् कोविदः सूरिर्मेधावी पण्डितो बुधः" - वैज०
मेधाविन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿವಂತ /ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು
प्रयोगाः - > "यस्य यस्य हि यो भावः तस्य तस्य हि तं नरः । अनुप्रविश्य मेधावी क्षिप्रमात्मवशं नयेत् ॥"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० १-७४

L R Vaidya

English

 meDA-vin {% (I) a. %} endowed with intellect,  possessed of mental power.

 meDA-vin {% (II) m. %} 1. a learned man
 2. an intoxicating beverage
 3. a parrot.

Bopp

Latin

 मेधाविन् (a praec. s. विन्) mente,  intellectu praeditus.
BH. 18. 10.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  बुद्धिमत्,  धीमत्,  मतिमत्,  मेधाविन्,  मनस्विन्,  सुबुद्धि,  कुशलबुद्धि,  शुद्धधी,  कृतधी,  सुबोध,  मेधिर,  सज्ञान,  अभिज्ञ
adjective
 
यस्य बुद्धिः वर्तते।
 "बुद्धिमते वितण्डा न रोचते।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mkhas pa
१) कुशल २) कृताविन् ३) कृतिन् ४) कोविद ५) कौशल ६) कौशल्य ७) कौशिक ८) चतुर ९) दक्ष १०) निपुण ११) निष्ठित १२) पटु १३) पण्डित १४) पण्डितत्व १५) पाण्डित्य १६) पेशल १७) प्रतीत १८) प्रवीण १९) प्राज्ञ २०) बुद्ध २१) बुद्धिमत् २२) बुध २३) मनीषिन् २४) मेधाविन् २५) विचक्षण २६) विज्ञ २७) विद् २८) विदु २९) विद्वस् ३०) व्यक्त ३१) सत् ३२) सुकर्मार ३३) सूरि

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।
मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥
व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।
निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥
कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
-wordlist-
 
विद्वस् (पुं),  सुधी (पुं),  कवि (पुं),  विचक्षण (पुं),  लब्धवर्ण (पुं),  ज्ञ (पुं),  प्राप्तरूप (पुं),  कृति (पुं),  कृष्टि (पुं),  अभिरूप (पुं),  धीर (पुं),  मेधाविन् (पुं),  कोविद (पुं),  विशारद (पुं),  सूरि (पुं),  दोषज्ञ (पुं),  प्राज्ञ (पुं),  पण्डित (पुं),  मनीषिन् (पुं),  बुध (पुं),  प्रबुद्ध (पुं),  व्यक्त (पुं),  विपश्चित् (पुं),  सङ्ख्यावत् (पुं),  सत् (पुं),  प्रवीण (पुं),  शिक्षित (पुं),  निष्णात (पुं),  निपुण (पुं),  दक्ष (पुं),  कृतकर्मन् (पुं),  कृतहस्त (पुं),  कृतमुख (पुं),  कुशल (पुं),  चतुर (पुं),  अभिज्ञ (पुं),  विज्ञ (पुं),  वैज्ञानिक (पुं),  पटु (पुं)

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
मेधाव्यपि शुके तैलपायिकायां निशाटनी ॥ १२० ॥
-wordlist-
 
मेधाविन् (पुं),  निशाटनी (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

धीर
धीर,  धीमत्,  लब्धवर्ण,  विपश्चित्,  वृद्ध,  विद्वस्,  प्राप्तरूप,  अभिरूप,  सूरि,  प्राज्ञ,  पण्डित,  मनीषिन्,  ज्ञ,  दोषज्ञ,  कोविद,  प्रबुद्ध,  बुध,  सुधी,  कृती,  कृष्टि,  कवि,  व्यक्त,  विशारद,  विचक्षण,  मेधाविन्,  संख्यावत्,  मतिमत्
धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्, 
वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।
सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी, 
ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥
बुधः सुधीः कृती कृष्टिः कविर्व्यक्तो विशारदः ।
विचक्षणश्च मेधावी संख्यावान्मतिमान्मतः ॥ ३३३ ॥
verse 2.1.1.332
page 0040

नाममाला

Sanskrit

प्राज्ञ,  मेधाविन्,  विद्वस्,  अभिरूप,  विचक्षण,  पण्डित,  सूरि,  आचार्य,  वाग्मिन्,  नैयायिक
प्राज्ञमेधाविनौ विद्वानभिरूपो विचक्षणः ।
पण्डितः सूरिराचार्यो वाग्मी नैयायिकः स्मृतः ॥ १११ ॥
verse 0.1.1.111
page 0056

Mahabharata

English

Medhāvin^1,  son of Bāladhi. § 415 (Tīrthayātrāp.): In ancient times the muni Bāladhi practised austerities in order to have an immortal son. He obtained a son Medhāvin of a very irritable temper,  but the gods did not make him immortal
 they only granted the boon that he should live as long as the mountains existed. Medhāvin grew haughty,  and insulted the munis. The learned Dhanushāksha then cursed him,  saying,  “Be thou reduced to ashes.” When,  however,  Medhāvin was not reduced to ashes,  Dhānushāksha caused the mountains to be scattered by buffaloes,  and then Medhāvin perished. As his father bewailed him,  the munis quoted the following gāthā: “A mortal on no condition can overcome what has been ordained by fate, ” etc.: III,  135,  10740,  10742--3.

Medhāvin^2,  a brahman. § 659 (Mokshadh.): XII,  175,  6524 (discourse between him and his father).--§ 690 (do.): XII,  278,  9930 (do.).

Medhāvin^3 = Vishṇu (1000 names).

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मेधाविन् पु०
  मेधा + अस्त्यर्थे विनि । १ शुकखगे । २ मेधावति त्रि०
  मेदि० स्त्रियां ङीप् ।

Capeller

German

 मेधावि॑न् weise,  klug,  verständig.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.