| YouTube Channel

मेढ्रः (meDhraH)

 
Apte
English
मेढ्रः [mēḍhrḥ], [मिह्-ष्ट्रन्] A ram. -ढ्रम् The male organ of generation, penis
(यस्य) मेढ्रं चोन्मादशुक्राभ्यां हीनं क्लीबः स उच्यते.
Comp.
 -चर्मन्
n.
 the prepuce. -जः an epithet of Śiva. -रोगः a venereal disease. -शृङ्गी Odina Pinnata (Mar. मेढशिंगी).
Apte 1890
English
मेढ्रः [मिह्-ष्ट्रन्] A ram.
ढ्रं The male organ of generation, penis
(यस्य) मेढ्रं चोन्मादशुक्राभ्यां हीनं क्लीबः स उच्यते.
Comp.
चर्मन् n. the prepuce.
जः an epithet of Śiva.
रोगः a venereal disease.
Apte Hindi
Hindi
मेढ्रः
पुं*
 - मिह + ष्ट्रन्
"मेंढा, मेष"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मेषः, मेढ्रः, उरभ्रः, उरणः, ऊर्णायुः, वृष्णिः, एडकः, भेडः, हुडः, शृङ्गिणः, अविः, लोमशः, बली, रोमशः, भेडुः, भेडकः, मेण्टः, हुलुः, मेणटकः, हुडूः, सम्फलः
noun
पशुविशेषः-यस्मात् ऊर्णा प्राप्स्यते।
"मेषपालः मेषान् चारयति।"
Synonyms:
 शिश्नः, पुलिङ्गम्, पुंश्चिह्नम्, उपस्थः, जघन्यम्, नरङ्गम्, पुरुषाङ्गम्, चर्मदण्डः, स्वरस्तम्भः, उपस्थः, मदनाङ्कुशः, कन्दर्पमुषलः, शेफः, मेहनम्, मेढ्रः, लाङ्गुः, ध्वजः, रागलता, लाङ्गूलम्, साधनम्, सेफः, कामाङ्कुशः, व्यङ्गः
noun
अवयवविशेषः, पुरुषस्य जननेन्द्रियम्।
"यावतामेव धातूनां लिङ्गं रूढिगतं भवेत् अर्थश्चैवाभिधेयस्तु तावद्भिर्गुणविग्रहः"
Synonyms:
 मेषः, उरभः, मेढ्रः, मेण्डः, मेण्ढः, मेठः, एडकः, ऊर्णायुः, उरणः, रोमेशः, लोमेशः, वृष्णिः, भेडः, हुडुः, संफालः
noun
मेषजातीयः नरः।
"शृगालाः वने मेषम् अपश्यन्।"
Tamil
Tamil
மேட்4ர: : செம்மறியாடு.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मेढ्रः,
पुं,
 (मेहत्यनेनेति । मिह सेचने + “दाम्नी-शसयुयुजस्तुतुदसिसिचमिहपतदशनहः करणे ।”३ । २ । १८२ । इति ष्ट्रन् ॥
) शिश्नः । (यथा, मनौ । ८ । २८२ ।“अवमूत्रयतो मेढ्रमवशर्द्धयतो गुदम् ॥
”)स तु गर्भस्थस्य सप्तभिर्मासैर्भवति । इति सुख-बोधः ॥
(यथा, “श्रवणनयनवदनघ्राणगुदमेढ्राणिनवस्रोतांसि नराणां बहिर्मुखान्येतान्येव ॥
” इतिसुश्रुते शारीरस्थाने पञ्चमेऽध्याये ॥
शिरःपर्य्यन्तं गताया वज्रनाड्या मूलस्थानम् । यथा, पूर्णानन्दकृतषट्चक्रनिरूपणे । “वज्राख्यामेढ्रदेशाच्छिरसि परिगता मध्यमे स्याज्ज्वलन्ती ।”मेढ्रस्याप्रावृतत्वं जन्मान्तरे कृतस्य महापापस्यचिह्नं कुष्ठविशेषः । यथा, भविष्यपुराणीय-मध्यतन्त्रषष्ठाध्याये ।“शृणु कुष्ठगणं विप्र ! उत्तरोत्तरतो गुरुम् ।विचर्च्चिका तु दुश्चर्म्मा चर्च्चरीयस्तृतीयकः ॥
विकर्च्चुर्ब्रणताम्रौ च कृष्णश्वेते तथाष्टकम् ।एषां मध्ये तु यः कुष्ठी गर्हितः सर्व्वकर्म्मसु ॥
ब्रणवत्सर्व्वगात्रेषु गण्डे भाले तथा नसि ॥
”दुश्चर्म्मा अपावृतमेढ्रः इति स्मृतिसंग्रहितारः ॥
पञ्चभूतानां मध्ये पृथिव्या रजोगुणांशत उत्-पन्नो मेढ्रः तथाच वेदान्तपञ्चदश्याम् ।“रजोऽंशैः पञ्चभिस्तेषां क्रमात् कर्म्मेन्दि-याणि तु ।वाक्पाणिपादपायूपस्थाभिधानानि जज्ञिरे ॥
”उपस्थेन्द्रियं नाम उपस्थव्यतिरिक्तं उपस्थाश्रयंमूत्रशुक्रोत्सर्गशक्तिमदिन्द्रियं इत्यात्मानात्म-विवेके शङ्कराचार्य्यः । अस्य लक्षणादकं लिङ्ग-शब्दे उपस्थशब्दे च द्रष्टव्यम् ॥
) मेषः । इत्य-मरः । २ । ९ । ९६ ॥
(यथास्य पर्य्यायः ।“मेढ्रो भेढो हुडो मेष उरभ्र उरणोऽपि च ।अविर्वृ ष्णिस्तथोर्णायुःकथ्यन्ते तद्गुणा अथ ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्वितीये भागे ॥
)