| YouTube Channel

मॄ (mRR)

 
शब्दसागरः
English
मॄ r. 9th cl. (मृणाति) To hurt, to injure, to kill.
Yates
English
मॄ (ग) मॄणाति 9.
a. To hurt, to kill.
Wilson
English
मॄ r. 9th cl. (मृणाति) To hurt, to injure, to kill.
Apte
English
मॄ [m]ॄ, 9
P.
 (मृणाति) To hurt, kill.
Apte 1890
English
मॄ {c9c} P. (मृणति) To hurt, kill.
Monier Williams Cologne
English
मॄ (cf. √ मृ and मृण्)
cl.
 9.
P.
 (Dhātup. xxxi, 22
26) मृणाति (Impv. मृणीहि॑,
AV.
Subj. मुमुरत्,
RV.
pf. ममार
Gr.
aor.
 अमारीत्, ib.
Caus.
aor.
 अ॑मीमृणन्,
AV.
 :
Pass.
 मूर्य॑ते,
ŚBr.
 ), to crush, smash, break, kill, destroy,
RV.
AV.
Br.
Monier Williams 1872
English
मॄ मॄ (connected with rts. मृ and
मृण्), cl. 9. P. मृणाति, ममार, मरिष्-
यति, अमारीत्, मर्तुम्, Ved. to bruise, smash, crush,
break
kill, hurt, injure.
Benfey
English
† मॄ मॄ, ii. 9, मृणा, णी, Par. To
kill (see मृण्).
Kridanta Forms
Sanskrit
मॄ (मॄ꣡ हिंसायाम् - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = मरणम्
अनीयर् = मरणीयः - मरणीया
ण्वुल् = मारकः - मारिका
तुमुँन् = मरितुम् / मरीतुम्
तव्य = मरितव्यः / मरीतव्यः - मरितव्या / मरीतव्या
तृच् = मरिता / मरीता - मरित्री / मरीत्री
क्त्वा = मूर्त्वा
ल्यप् = प्रमूर्य
क्तवतुँ = मूर्णवान् - मूर्णवती
क्त = मूर्णः - मूर्णा
शतृँ = मृणन् - मृणती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 मृ
मूलधातुः:
 मॄ
धात्वर्थः:
 हिंसायाम्
गणः:
 क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 मृणाति
अनुबन्धादिविशेषः:
 प्वादिः ल्वादिः च
धातुप्रदीपः
Sanskrit
मॄ इत्येके
- (7) मृणाति मूर्णम् मूर्णिः 29
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मॄ, गि वधे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(क्र्या०-पर०-सक०-सेट् ।) गि, मृणाति । मूर्णः । मूर्त्तिः ।इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मॄ बधे क्या० प्वा० प०
सक०
 सेट् । मृणाति अमारीत् ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
मॄ हिंसायाम्
- मृणाति 18
धातुवृत्तिः
Sanskrit
मॄ (अर्थः) हिंसायाम्
( मृणाति ममार ) इत्यादि वॄवत् म्रियतइति तुदादौ 20
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“मॄ हिंसायाम्”@} 2 प्वादिः, ल्वादिश्च।
‘मृणाति हिंसार्थे प्वादेर्मृङस्तु म्रियते पदम्।।’ 3 इति देवः।
मारकः-रिका, मारकः-रिका, मुमूर्षकः-मिमरिषकः-मिमरीषकः-षिका, मोमुरकः-रिका
मरिता-मरीता-त्री, मारयिता-त्री, मुमूर्षिता-मिमरिषिता- मिमरीषिता-त्री, मोमुरिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि जौहोत्यादिक पिपर्तिवत् 4 ज्ञेयानि।
5 मृणन्-मृणती, 6 मूर्णम्-मूर्णः-मूर्णवान्, 7 मूर्णिः, इतीमानि रूपाण्यस्माद् भवन्ति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१३१३)
02
=>
 (९-क्र्यादिः-१४९२। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो। ३४)
04
=>
 (१०५५)
05
=>
 [[१। शतरि क्र्यादित्वात् श्नाप्रत्यये, ‘प्वादीनां ह्रस्वः’ (७-३-८०) इति ह्रस्वे, ‘श्नाभ्यस्तयोरातः’ (६-४-११२) इत्याकारलोपे णत्वे च रूपमेवम्।]]
06
=>
 [[२। धातोरुत्वे रपरत्वे ‘ल्वादिभ्यः’ (८-२-४४) इति निष्ठानत्वे, दीर्घे णत्वे च रूपमेवम्।]]
07
=>
 [[३। ‘ऋल्वादिभ्यः क्तिन् निष्ठावद् वाच्यः’ (वा। ८-२-४४) इति क्तिनस्तकारस्य नत्वे उत्वादिके च रूपमेवम्।]]
Burnouf
French
*मॄ मॄ। मृणामि 9
p. ममार
a1.
अमारिषम्। Tuer
cf. मृ, मृण्।