| YouTube Channel

मृष्ट (mRSTa)

 
शब्दसागरः
English
मृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1. Cleaned, cleansed.
2. Touched, rubbed.
3. Sprin-
kled.
4. Cooked.
5. Considered, deliberated.
6. Agreeable.
n.
(-ष्टं) Pepper.
E.
मृज् to clean, or मृष् to rub, &c.,
aff.
क्त
Capeller Eng
English
मृष्ट॑
a.
cleansed, washed, polished, clean, pure
smeared
with (instr. )
savoury, dainty (food)
pleasant, charming.
Yates
English
मृष्ट (ष्टः-ष्ठा-ष्टं)
a. Cleansed, rubbed.
Spoken Sanskrit
English
मृष्ट mRSTa ppp. polished
मृष्ट mRSTa ppp. cleaned
Wilson
English
मृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1 Cleaned, cleansed.
2 Touched, rubbed.
3 Sprinkled.
E.
मृज to clean, or मृष to rub, &c.,
aff.
क्त.
Apte
English
मृष्ट [mṛṣṭa], p. p. [मृज् मृश् वा-क्त]
(a) Cleansed, purified
शरच्छशिकरैर्मृष्टं मानयन् रजनीमुखम्
Bhāg.*
3.2.34. (b) Pure, clean
भक्षयित्वा फलान्यथ मूलानि सुमृष्टानि...
Rām.*
7.93.8.
Besmeared.
Dressed, cooked.
Touched
स्थितपतितं करोति मृष्टमन्नम् Bṛi. S.
Considered, deliberated.
Savoury, agreeable
मांसानि सुमृष्टानि
Rām.*
7.39.26
ग्रासं सुमृष्टं विरसं महान्तं स्तोकमेव वा यदृच्छयैवापतितं ग्रसेदाजगरो$क्रियः
Bhāg.*
11.8.2.
Sprinkled. -ष्टम् Pepper.
Comp.
-कुण्डल
a.
wearing bright earrings. -गन्धः a savoury or agreeable smell. -यशस्
a.
of pure glory.
Apte 1890
English
मृष्ट p. p. [मृज् मृश् वा-क्त] 1 (a) Cleansed, purified. (b) Pure, clean.
2 Besmeared.
3 Dressed, cooked.
4 Touched.
5 Considered, deliberated.
6 Savoury, agreeable. Sprinkled.
ष्टं Pepper.
Comp.
गंधः a savoury or agreeable smell.
Monier Williams Cologne
English
1. मृष्ट॑
mfn.
(for 2. See
p.
831, col. 1.) washed, cleansed, polished, clean, pure (lit. and fig.),
RV.
&c.
&c.
smeared, besmeared with (instr.),
R.
Naiṣ.
prepared, dressed, savoury, dainty,
R.
Hariv.
Var.
(cf. मिष्ट)
sweet, pleasant, agreeable,
MBh.
Kāv.
&c.
मृष्ट॑
n.
pepper,
L.
2. मृष्ट
mfn.
(for 1. and 3. See under मृज् and 3. मृष्) touched,
W.
3. मृष्ट
mfn.
(for 1. and 2. See under मृज् and मृश्) sprinkled,
W.
मृष्ट a, मृष्टि. See under मृज्, मृश् and 3. मृष्.
Monier Williams 1872
English
1. मृष्ट, अस्, आ, अम् (for 2. see p. 793, col. 1),
washed, cleansed, clean, pure
smeared, besmeared
prepared, dressed, savoury, (मृष्टम् अन्नम्, deli-
cate food, dainties
cf. मिष्ट)
(अम्), n. pepper.
—मृष्ट-गन्ध, अस्, m. (probably) an agreeable
or appetizing smell or savour.
—मृष्टगन्ध-
पवन, अस्, m. a fragrant breeze.
—मृष्ट-तम,
अस्, आ, अम्, exceedingly delicate or savoury.
—मृ-
ष्ट-लुञ्चित, अस्, आ, अम्, torn up (as a root) and
washed.
—मृष्ट-वत्, आन्, अती, अत्, Ved. containing
a form of rt. 1. मृज्.
—मृष्ट-वाक्य, अस्, आ, अम्,
speaking sweetly (= मिष्ट-वाक्य).
—मृष्ट-
सलिल, अस्, आ, अम्, having bright or pure water.
2. मृष्ट, अस्, आ, अम् (for 1. and 3. see under
rts. 1. मृज् and 3. मृष्), touched, stroked, rubbed,
handled
considered, reflected upon, deliberated.
3. मृष्ट, अस्, आ, अम्, sprinkled.
मृष्ट मृष्ट। See under rts. 1. मृज्, 1. मृश्,
and 3. मृष्।
Macdonell
English
मृष्ट mṛṣ-ṭa, pp. of mṛj and mṛś: 🞄-vākya,
a.
speaking sweetly
-salila,
a.
🞄having clear water (river)
-āśin,
a.
eating 🞄dainties.
Apte Hindi
Hindi
मृष्ट
भू* क* कृ* - "मृज्, मृश् वा + क्त"
"स्वच्छ किया हुआ, निर्मल किया हुआ"
मृष्ट
भू* क* कृ* - -
लीपा हुआ
मृष्ट
भू* क* कृ* - -
"प्रसाधित, पकाया हुआ"
मृष्ट
भू* क* कृ* - -
छूआ हुआ
मृष्ट
भू* क* कृ* - -
"सोचा हुआ, विचारा हुआ"
मृष्ट
भू* क* कृ* - -
"चटपटा, मसालेदार, रुचिकर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೆಣಸು
निष्पत्तिः - > मृजूष् (शुद्धौ) - कर्म० "क्तः" (३-२-१०२)
मृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಶುದ್ಧಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
मृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ /ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "मृष्टचन्दनविशेषकभक्तिर्भ्रष्टभूषणकदर्थितमाल्यः"
उल्लेखाः - > माघ० १०-८४
L R Vaidya
English
mfzwa {% a. (f. ष्टा) %} 1. Cleaned, cleansed
2. besmeared
3. cooked
4. touched
5. considered, deliberated.
Bopp
Latin
मृष्ट v. मृज्, मृश्.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
mṛṣṭa (-yava), ppp. (to Dhātup. mṛṣ = secane?), poured, sprinkled: mṛṣṭa-yavān MSV 〔ii.142.11〕
so Tib., yos blugs
context indicates use in fermentation.
Kridanta Forms
Sanskrit
मृष् (मृ꣡षुँ꣡ सेचने मृषुँ सहने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मर्षणम्
अनीयर् = मर्षणीयः - मर्षणीया
ण्वुल् = मर्षकः - मर्षिका
तुमुँन् = मर्षितुम्
तव्य = मर्षितव्यः - मर्षितव्या
तृच् = मर्षिता - मर्षित्री
क्त्वा = मर्षित्वा / मृष्ट्वा / मृषित्वा
ल्यप् = प्रमृष्य
क्तवतुँ = मृष्टवान् - मृष्टवती
क्त = मृष्टः - मृष्टा
शतृँ = मर्षन् - मर्षन्ती
मृज् (मृ꣡जूँ꣡ मृजूँश् शुद्धौ - अदादिः - वेट्)
ल्युट् = मार्जनम्
अनीयर् = मार्जनीयः - मार्जनीया
ण्वुल् = मार्जकः - मार्जिका
तुमुँन् = मार्जितुम् / मार्ष्टुम्
तव्य = मार्जितव्यः / मार्ष्टव्यः - मार्जितव्या / मार्ष्टव्या
तृच् = मार्जिता / मार्ष्टा - मार्जित्री / मार्ष्ट्री
क्त्वा = मार्जित्वा / मृष्ट्वा
ल्यप् = प्रमृज्य
क्तवतुँ = मृष्टवान् - मृष्टवती
क्त = मृष्टः - मृष्टा
शतृँ = मार्जन् / मृजन् - मार्जती / मृजती
मृश् (मृ॒शँ꣡ आमर्शणे - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = मर्शनम्
अनीयर् = मर्शनीयः - मर्शनीया
ण्वुल् = मर्शकः - मर्शिका
तुमुँन् = मर्ष्टुम् / म्रष्टुम्
तव्य = मर्ष्टव्यः / म्रष्टव्यः - मर्ष्टव्या / म्रष्टव्या
तृच् = मर्ष्टा / म्रष्टा - मर्ष्ट्री / म्रष्ट्री
क्त्वा = मृष्ट्वा
ल्यप् = प्रमृश्य
क्तवतुँ = मृष्टवान् - मृष्टवती
क्त = मृष्टः - मृष्टा
शतृँ = मृशन् - मृशन्ती / मृशती
मृज् (मृ꣡जूँ꣡ शौचालङ्कारयोः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = मार्जनम्
अनीयर् = मार्जनीयः - मार्जनीया
ण्वुल् = मार्जकः - मार्जिका
तुमुँन् = मार्जयितुम् / मार्जितुम् / मार्ष्टुम्
तव्य = मार्जयितव्यः / मार्जितव्यः / मार्ष्टव्यः - मार्जयितव्या / मार्जितव्या / मार्ष्टव्या
तृच् = मार्जयिता / मार्जिता / मार्ष्टा - मार्जयित्री / मार्जित्री / मार्ष्ट्री
क्त्वा = मार्जयित्वा / मार्जित्वा / मृष्ट्वा
ल्यप् = प्रमार्ज्य / प्रमृज्य
क्तवतुँ = मार्जितवान् / मृष्टवान् - मार्जितवती / मृष्टवती
क्त = मार्जितः / मृष्टः - मार्जिता / मृष्टा
शतृँ = मार्जयन् / मार्जन् - मार्जयन्ती / मार्जन्ती
शानच् = मार्जयमानः / मार्जमानः - मार्जयमाना / मार्जमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
क्षमित, मृष्ट, सोढ, क्षन्त
adjective
यः तितिक्षितः।
"भवतः प्रत्येकः दोषः क्षमितः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skabs phyin
मृष्ट
skabs phyin po
मृष्ट
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निर्णिक्तं शोधितं मृष्टं धौतं क्षालितमित्यपि
-wordlist-
निर्णिक्त (क्ली), शोधित (क्ली), मृष्ट (क्ली), धौत (क्ली), क्षालित (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मृष्टं,
क्ली,
(मृज + क्तः ।) मरिचम् इति राज-निर्घण्टः
मृष्टः, त्रि, (मृज + क्त ।) शोधितम् इत्यमरः ।३ ५६
(यथा, बृहत्संहितायाम् ८५ ।“अशुभकरमतोऽन्यथाप्रदिष्टंस्थितपतितं करोति मृष्टमन्नम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मृष्ट
न०
मृज(ष)--क्त मरिचे राजनि० धृष्ट्रे शोधिते
त्रि०
अमरः
Capeller
German
मृष्ट s. मर्ज् u. मर्श्.
Burnouf
French
मृष्ट मृष्ट pp. de मृज् et de मृष्।
मृष्ट्वा gér. de मृज् et de मृष्।
Stchoupak
French
मृष्ट-
(मृज्-) a. v. nettoyé, purifié, frotté, pur
enduit de
(instr.)
préparé de façon appétissante, agréable (mets).
°कुण्डल- a. qui a des boucles d'oreille brillantes.
°यशस्- a. à la renommée pure.
°सलिल- a. dont l'eau est limpide.
मृष्टानुलेपन- a. revêtu d'un enduit.