| YouTube Channel

मृध् (mRdh)

 
शब्दसागरः
English
मृध् (उ) मृधु r. 1st. cl. [मर्द्ध(र्ध)ति-ते] 1. To be moist or wet.
2. To hurt or
kill.
Capeller Eng
English
1 मृध् म॑र्धति
pp.
 मृद्ध॑ (q.v. ) neglect, forsake,
contemn, despise. — परि slacken, relent, cease.
2 मृ॑ध्
f.
 combat, fight
foe, enemy.
Spoken Sanskrit
English
मृध् - mRdh -
f.
 - adversary
मृध् - mRdh -
f.
 - foe
मृध् - mRdh -
f.
 - fight
मृध् - mRdh -
f.
 - battle
मृध् - mRdh -
f.
 - contemner
मर्धते { मृध् } - mardhate { mRdh } - verb - abandon
मर्धते { मृध् } - mardhate { mRdh } - verb - be moist or moisten or
मर्धते { मृध् } - mardhate { mRdh } - verb - neglect
मर्धते { मृध् } - mardhate { mRdh } - verb - forsake
मर्धति { मृध् } - mardhati { mRdh } - verb - be moist or moisten or
मर्धति { मृध् } - mardhati { mRdh } - verb - neglect
मर्धति { मृध् } - mardhati { mRdh } - verb - forsake
मर्धति { मृध् } - mardhati { mRdh } - verb - abandon
Apte
English
मृध् [mṛdh], 1
U.
 (मर्धति-ते)
To be moist, or to moisten.
Ved.
 To hurt, kill.
To disregard.
मृध् [mṛdh],
f.
Ved.
Battle, fight
भक्तिमान् स्वामिनि मृधे शक्ति- मानतिकोपनः Śiva B.22.13.
An enemy.
Apte 1890
English
मृध् {c1c} U. (मर्धति-ते) 1 To be moist, or to moisten.
2 Ved. To hurt, kill.
3 To disregard.
मृध् f. Ved. 1 Battle, fight.
2 An enemy.
Monier Williams Cologne
English
1. मृध्
cl.
 1. Ā.
P.
 (Dhātup. xxi, 10) म॑र्धति, °ते (Ved. also
cl.
 6. Ā.
P.
 मृधति, °ते
aor.
 मर्धीस्, मर्धिष॑त्,
RV.
Pot.
 मृध्यास्, ib.),
to neglect, forsake, abandon,
RV.
GṛŚrS.
to be moist or moisten or (उन्दने),
Dhātup.
2. मृ॑ध्
f.
 fight, battle,
RV.
 i, 174, 4 (Sāy. )
a contemner, adversary, foe,
RV.
VS.
Br.
Monier Williams 1872
English
मृध् 1. मृध्, cl. 1. P. A. मर्धति, -ते,
मर्धितुम्, (Ved.) to kill, injure, hurt
to contemn, neglect, forget, disregard, be disgusted
with (with acc.)
to be moist
to moisten
[cf. pro-
bably Gr. μαλθακός
Goth. maurthr
Angl. Sax.
mordher, mordhor
Old Germ. multjan.]
2. मृध्, त्, f., Ved. (according to Sāy.) combat,
fight, battle
one who contemns or injures
an ad-
versary, foe, enemy.
Macdonell
English
मृध् MṚDH, Ⅰ. P. márdha, (V.) grow 🞄wary of, disregard, forget, desert.
मृध् mṛ́dh,
f.
 (V.) fight (?)
contemner
🞄foe, adversary.
Benfey
English
मृध् मृध् (i. e. मृ-धा), i. 1,
Par. Ātm.
1. To kill (ved.).
2. † To
be moist or wet. -- Cf. probably (in spite
of the anomal. correspondence), Goth.
maurthr
A.S. mórdher, mórdhor
O.H.G. multjan
probably μαλθακός.
Apte Hindi
Hindi
मृध्
"भ्वा* उभ , " - -
गीला होना या गीला करना
L R Vaidya
English
mfD {% vt. 1U (pres. मर्धति-ते) %} To moisten.
Bopp
Latin
मृध् 1. P. A. (उन्दे K. क्लिदि V.) humidum esse, humecta-
ri. -- In dial. Vêd. occidere (v. Westerg.) RIGV. V.
73. 4.: मा नो मर्धिष्टम्
25. 4.: न मर्धीः. (V. मृध et
cf. मृ, मृद्.)
Kridanta Forms
Sanskrit
मृध् (मृ꣡धुँ॑ उन्दने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मर्धनम्
अनीयर् = मर्धनीयः - मर्धनीया
ण्वुल् = मर्धकः - मर्धिका
तुमुँन् = मर्धितुम्
तव्य = मर्धितव्यः - मर्धितव्या
तृच् = मर्धिता - मर्धित्री
क्त्वा = मर्धित्वा / मृद्ध्वा
ल्यप् = प्रमृध्य
क्तवतुँ = मृद्धवान् - मृद्धवती
क्त = मृद्धः - मृद्धा
शतृँ = मर्धन् - मर्धन्ती
शानच् = मर्धमानः - मर्धमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 मृध्
मूलधातुः:
 मृधु
धात्वर्थः:
 उन्दने (क्लेदनम्)
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 मर्धति
अनुबन्धादिविशेषः:
 उदित्
Vedic Reference
English
Mṛdh in the Rigveda^1 and later^2 denotes ‘enemy.’
1) i. 131, 6
138, 2
182, 4
ii. 22, 3
23, 13
28, 7
iii. 47, 2
v. 30, 7, etc.
2) Av. v. 20, 12
vi. 2, 2
viii. 5, 8
xiii. 1, 5, 27
xviii. 2, 59
Taittirīya
Saṃhitā, ii. 2, 7, 4
5, 3, 1
Vājasaneyi
Saṃhitā, v. 37
xi. 10 72, etc.
Capeller
German
1. मृध् s. मर्ध्.
2. मृ॑ध्
f.
 Kampf, Gegner.
Grassman
German
√mṛdh [F. 〔150〕], 1〉 jemand [A.] im Stiche lassen, vernachlässigen
2〉 nachlassen, aufhören
3〉 nachlassen, lässig werden
4〉 etwas [A.] nicht beachten. — Die Bedeutung „verachten, schmähen, befeinden“ tritt in den folgenden Wörtern hervor.
Mit pári nachlassen, aufhören.
ví siehe vi-mṛdh.
Stamm I. márdha:
-ati 2〉 vas ūtís {575, 4}.
mardha:
-atas 3〉 indrāagnī́ {501, 4}.
-anti 1〉 haviṣkṛ́tam {166, 2}. — 3〉 ná 〰 yuvatáyas jánitrīs {288, 14}.
Stamm II. mṛdh:
-dhāti [Co.] 1〉 ná súṣvim índras ávase 〰 {464, 9}.
-dhyās [2. s. Opt.] 3〉 bháyas me agne sakhié ná 〰 {288, 21}.
Aor. márdhis, mardhī (betont nur {670, 6}):
-īs 1〉 mā́ nas {316, 10}. — 3〉 ná 〰 {541, 4}.
-iṣṭam 1〉 mā́ nas {589, 4}
{590, 3}.
-iṣat nas {690, 4} (rā́dhasā). — 4〉 nas gíras {548, 5}. — pari dā́nam {670, 6} (tu é).
Verbale mṛ́dh
in vi-mṛ́dh, und als selbständiges Substantiv in:
mṛ́dh, f. [von mṛdh], 1〉 Kampf
2〉 Feind. — Ursprünglich: Verachtung, Schmähung u. s. w.
-ṛ́dhí {174, 7} ní duryoṇé kúyavācam 〰 śret.
-ṛ́dhas [N. p.] {893, 11} (ápa bhavantu).
-ṛ́dhas [A. p.] {131, 6}
{138, 2}
{182, 4}
{213, 3}
{214, 13}
{219, 7}
{281, 2}
{384, 7}
{494, 4}
{501, 5}
{665, 40}
{670, 13}
{716, 3}
{752, 1}
{773, 25}. _{773, 26}
{775, 24}
{797, 2}
{798, 26}
{809, 43}
{910, 2}
{924, 12}
{978, 3}. _{978, 4}
{1006, 2}.
Burnouf
French
*मृध् मृध्। मर्धामि, मर्धे 1. Humecter,
mouiller.
Etre humide.
*मृध् मृध्, Vd. मर्धामि, मर्धे 1. Tuer
trahir
मा नो मर्धीस् ne nous abandonne pas, Vd.