| YouTube Channel

मृगाङ्क (mRgAGka)

 
शब्दसागरः
English
मृगाङ्क
m.
 (-ङ्कः)
1. The moon.
2. Air, wind.
3. Camphor.
E.
 मृग a deer,
and अङ्क a symbol, or अकि to go,
aff.
 अच् ।
Capeller Eng
English
मृगाङ्क
m.
 = मृगलक्ष्मन्.
Yates
English
मृगा_ङ्क (ङ्कः) 1.
m.
 The moon
wind.
Wilson
English
मृगाङ्क
m.
 (-ङ्कः)
1 The moon.
2 Air, wind.
E.
 मृग a deer, and अङ्क a mark, a symbol, or अकि to go,
aff.
अच्.
Monier Williams Cologne
English
मृगाङ्क
m.
 ‘deer-marked’, the moon, Mṛcch.
VarBṛ.
Rājat.
camphor,
L.
the wind,
L.
 (cf. मृग-वाहन)
N.
 of a sword,
Kathās.
of a man,
Vās.
 , Introd.
Macdonell
English
मृगाङ्क mṛga‿aṅka,
m.
 (deer-marked), moon
🞄N. of a sword
N.
-ka,
m.
 N. of a sword
🞄-datta,
m.
 N.: ī-ya,
a.
 relating to Mṛgaṅkadatta
🞄-bandhu,
m.
 friend of the moon
🞄god of love
-maṇi,
m.
 moonstone
-mālā, 🞄f. N.
-mauli,
m.
 (moon-crested), ep. of Śiva
🞄-lekhā,
f.
 (moon-streak), N. of a princess of 🞄[Page233-3] 🞄the fairies
-vat-ī,
f.
 N. of various princesses
🞄-sena,
m.
 N. of a prince of the fairies.
Apte Hindi
Hindi
मृगाङ्कः
पुं*
 मृग-अङ्कः -
चन्द्रमा
मृगाङ्कः
पुं*
 मृग-अङ्कः -
कपूर
मृगाङ्कः
पुं*
 मृग-अङ्कः -
हवा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मृगाङ्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರ
व्युत्पत्तिः - > मृगः अङ्कोयस्य
प्रयोगाः - > "विनिद्रपत्रालिगतालिकैतवात् मृगाङ्कचूडामणिवर्जनार्जितम्"
उल्लेखाः - > नैष० १-७८
L R Vaidya
English
mfga-aMka {% m. %} 1. the moon
2. camphor
3. the wind.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
१, अंशुमान्, अचला, अब्ज, अमृतांशु, अवनि, आदि, आस्य, इन्दु, इला, उडुपति, उर्वरा, उर्वी, ऋक्षेश, एक, एणधर, औषधीश, क, कलाधर, कलि, कु, कुमुदाकरप्रिय, क्षपाकर, क्षमा, क्षिति, क्षोणि, क्षोणी, क्षमा, गो, गोत्र, गोत्रा, ग्लौ, चन्द्र, चन्द्रमस्, जगती, जैवातृक, ज्या, तनु, दाक्षायणीप्राणेश, धरणी, धरा, धरित्री, नायक, निशाकर, निशेश, पितामह, पृथिवी, पृथ्वी, प्रालेयांशु, ब्रह्मा, भुवन्यु, भू, भूमि, मही, मुख, मृगलाञ्छन, मृगाङ्क, मेदिनी, रजनीकर, रजनीश, रात्रिप, रात्रीश, रुग्ण, रूप, लपन, वक्त्र, वदन, वसुधा, वसुन्धरा, वाक्, विधु, विरञ्चि, विश्वम्भरा, शशधर, शशभृत्, शशलाञ्छन, शशाङ्क, शशि, शशी, शीतकर, शीतकिरण, शीतद्युति, शीतमयूख, शीतरश्मि, शीतांशु, शुभ्रभानु, श्वेत, श्वेतांशु, सितरश्मि, सुधांशु, सोम, स्थिरा, हरिणधृत्, हरिणाङ्क, हिमकर, हिमगु, हिमरश्मि, हिमांशु
Bopp
Latin
मृगाङ्क m. (BAH. e मृग et अङ्क signum, nota) id. AM.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
भग
पु
भग, श्री, यशस्, सौभाग्य, योनि, कान्ति, महिमन्, सूर्य, संज्ञाविशेष, मृगाङ्क
श्रियां यशसि सौभाग्ये योनौ कान्तौ महिम्नि च ।
सूर्ये संज्ञाविशेषेऽपि मृगाङ्गेऽपि भगः स्मृतः ॥ १९ ॥
verse 1.1.1.19
page 0002
Indian Epigraphical Glossary
English
mṛgāṅka (IE 7-1-2), ‘one’.
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
इन्दु
इन्दु, चन्द्र, चन्द्रमस्, ओषधीश, सोम, राजा, रोहिणीवल्लभ, अब्ज, ऋक्षेश, अत्रिनेत्रप्रसूत, प्रालेयांशु, श्वेतरोचिस्, शशाङ्क, द्विजराज, रजनिकर, पीयूषरुचि, निशीथिनीनाथ, जैवातृक, मृगाङ्क, विधु, दाक्षायणीरमण
इन्दुश्चन्द्रश्चन्द्रमा ओषधीशः,
सोमो राजा रोहिणीवल्लभोऽब्जः ।
ऋक्षेशः स्यादत्रिनेत्रप्रसूतः,
प्रालेयांशुः श्वेतरोचिः शशाङ्कः ॥ ४२ ॥
द्विजराजो रजनिकरः पीयूषरुचिर्निशीथिनीनाथः ।
जैवातृको मृगाङ्को विधुश्च दाक्षायणीरमणः ॥ ४३ ॥
verse 1.1.1.42
page 0006
नाममाला
Sanskrit
हरिणाङ्क, मृगाङ्क, पृषताङ्क, शर्वरीक
हरिणो मृगश्च पृषतः तदङ्कः शर्वरीकरः ॥ १२७ ॥
verse 0.1.1.127
page 0064
अवश्यायकर, तुषारकर, प्रालेयकर, तुहिनकर, हिमकर, नीहारकर, मृगाङ्क, रोहिणीपति
अवश्यायं तुषारं च प्रालेयं तुहिनं हिमम् ।
नीहारं तत्करं विद्धि मृगाङ्कं रोहिणीपतिम् ॥ १७९ ॥
verse 0.1.1.179
page 0086
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मृगाङ्कः,
पुं,
 (मृगः अङ्को, यस्य ।) चन्द्रः ॥
(यथा, नैषधचरिते । १ । ७८ ।“विनिद्रपत्रालिगतालिकैतवान्मृगाङ्कचूडामणिवर्ज्जनार्ज्जितम् ।”)कर्पूरः । इत्यमरः । १ । ३ । १४ ॥
वायुः ।इति विश्वः ॥
मृगचिह्नम् । चन्द्रे तच्चिह्नकारणंयथा, --“लोकच्छायामयं लक्ष्म तवाङ्के शशसंस्थितम् ।न विदुः सोमदेवापि ये च नक्षत्रयोगिनः ॥
”इति महाभारते हरिवंशः ॥
यथा, दर्पणं प्राप्य परावृत्ता नयनरश्मयोग्रीवास्थमेव मुखं दर्पणगतमिव पश्यन्ति एवंचन्द्रमण्डलं प्राप्य परावृत्तास्ते दूरत्वदोषात्पृथिवीमव्यक्तरूपामिव चन्द्रमण्डलगतां पश्यन्तिस एव चन्द्रे कलङ्क इत्युपचर्य्यते । इतितट्टीका ॥
यक्ष्मरोगस्य औषधविशेषः । यथा, “स्याद्रसेन समं हेम मौक्तिकं द्बिगुणं भवेत् ।गन्धकस्तु समस्तेन रसपादस्तु टङ्कणः ॥
सर्व्वं तद्गोलकं कृत्वा काञ्जिकेन विशोषयेत् ।भाण्डे लवणपूर्णेऽथ पचेद् यामचतुष्टयम् ।मृगाङ्कसंज्ञको ज्ञेयो रोगराजनिकृन्तनः ॥
”अपि च ।‘रसस्य भस्मनो हेम पिष्टीकृत्य प्रयोजयेत् ।गुञ्जाचतुष्टयञ्चाज्यमरिचैर्भक्षयेन्नरः ॥
’इति मधुमती ॥
(एतन्नामकौषधान्तरं यथा, --“रसभस्म हेमभस्म तुल्यं गुञ्जाद्बयं द्बयम् ।दोषं बुद्ध्वानुपानेन मृगाङ्कोऽयं क्षयापहः ॥
” * ॥
इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे यक्ष्माधिकारे ॥
)
Capeller
German
मृगाङ्क
m.
 = मृगलक्ष्मन्.