धातुः: मृग्
मूलधातुः: मृग
धात्वर्थः: अन्वेषणे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: मृगयते
अनुबन्धादिविशेषः: अदन्तः,आगर्वीयः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

मृग  (अर्थः)  अन्वेषणे
( मृगयते ) मृग्यतीति कण्ड्वादिपाठादिति मैत्रेयः मार्गयति,  मार्गतीति मार्गेराधृषीयस्य 356

मृग  अन्वेषणे 
- मृगयते  मृगयाञ्चक्रे  मृग्यतीति कण्ड्वादिपाठात् (42)  343

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“मृग अन्वेषणे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> अदन्तः, कथादिः, आगर्वीयश्च। </li> <li><a href="#foot_krm03">3</a> ‘मृग्यति इति कण्ड्वादिपाठात्।’ इति मैत्रेयः--इति धातुवृत्तौ प्रति- पादितम्। </li> <li>दिवाद्यन्ते तु “-- ‘दिवादयस्त्वपरिसमाप्ताः’ इत्याहुः। </li> <li>तेन क्षीयते, मृग्यते इत्यादिसिद्धिरिति।” इत्यप्युक्तम्। </li> <li>कण्ड्वादिष्वपि मृगधातुः न पठयते। </li> <li>“दिवादिस्तु भ्वादिवदाकृतिगणः। </li> <li>तेन क्षीयते मृग्यतीत्यादिसिद्धिरित्याहुः।” इति दिवाद्यन्ते सिद्धान्तकौमुदीवाक्यात् परस्मैपदमेव दिवादिपाठेऽप्येतस्येति ज्ञायते।]] ‘अन्वेषणेऽर्थे मृगयेत णौ यो मार्गेर्भवेन्मार्गति मार्गयेच्च।।’ <a href="#foot_krm04">4</a> इति देवः। </li> <li>मृगकः-गिका, मिमृगयिषकः-षिका;</li> <li> मृगयिता-त्री, मिमृगयिषिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककृपयतिवत् <a href="#foot_krm05">5</a> ज्ञेयानि। </li> <li>अस्या- <a href="#foot_krm06">6</a> गर्वीयत्वेन ‘आगर्वादात्मनेपदिनः’ <a href="#foot_krm07">7</a> इत्यात्मनेपदमेवेति विशेषः। </li> <li><a href="#foot_krm08">8</a> मृगया।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१३००)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१९००। सक। सेट्। आत्म।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[[अ]</li> <li id="foot_krm04">04 => (श्लो। ४४)</li> <li id="foot_krm05">05 => (२५१)</li> <li id="foot_krm06">06 => [पृष्ठम्१०४६+ ३२]</li> <li id="foot_krm07">07 => (ग। सू। चुरादिः)</li> <li id="foot_krm08">08 => [[१। ‘परिचर्यापरिसर्यामृगयाऽटाट्यानामुपसंख्यानम्’ (वा। ३-३-१०१) इति स्त्रियां भावादौ शप्रत्यये, अतो लोपे, णेर्गुणे च रूपम्। मृगया = आखेटकः। ‘मृगि- कम्प्योः शविधिः’ इति वचनेन शप्रत्ययोऽत्रेति क्षीरस्वामी। नैतादृशं वचनं भाष्यादिषु दृश्यते। व्याकरणान्तरीयं वाक्यमिति क्षी-टीका।]]</li></ul>

मृग (मृ꣡ग॒ अन्वेषणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = मृगणम्
अनीयर् = मृगणीयः - मृगणीया
ण्वुल् = मृगकः - मृगिका
तुमुँन् = मृगयितुम्
तव्य = मृगयितव्यः - मृगयितव्या
तृच् = मृगयिता - मृगयित्री
क्त्वा = मृगयित्वा
ल्यप् = प्रमृगय्य
क्तवतुँ = मृगितवान् - मृगितवती
क्त = मृगितः - मृगिता
शानच् = मृगयमाणः - मृगयमाणा

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

मृग  अन्वेषणे
- मृगयते  मृगिकम्प्योः शविधिः- मृगया, मृगितम्  341

मृगजीवनः
पुं* मृग-जीवनः -
"शिकारी, बहेलिया"

मृगजीवन m. (venatione vitam habens BAH. e मृग
et जीवन n. vita) venator. N. 11. 28. 38. 39.


मृगजीवन m. hunter (lit. who lives by hunting).


मृगजीवन m. Jäger (eig. von Wild lebend).


मृगजीवनः, पुं, (मृगैः पशुभिः जीवतीति । जीव+ ल्युः ।) व्याधः । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, महाभारते । ३ । ६३ । २८ ।“निर्विचेष्टं भुजङ्गं तं विशस्य मृगजीवनः ।”)

INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

मृग—जीवन m. one who lives by hunting, a hunter, MBh.


मृगजीवन

पदविभागः - >पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - >ವ್ಯಾಧ /ಕಿರಾತ /ಬೇಡರವನು
निष्पत्तिः - >जीव (प्राणधारणे) - "ल्युः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - >मृगैर्जीवति

मृगजीवन m. (-नः) A hunter.
 E. मृग a deer, जीवन living, subsistence.


मृगजीवन पु० मृगैस्तन्मांसादिविक्रयाभिर्जीवति जीव--ल्यु । व्याधे शब्दच० ।

mfga-jIvana {% m. %} a hunter, a fowler.


मृगजीवन
m. (-नः) A hunter.
E. मृग a deer, and जीवन living, subsistence.


मृग-जीवन (नः) 1.
m. A hunter.


मृगजीवन (mRgajIvana)

शब्दसागरः

Capeller Eng

Yates

Wilson

Monier Williams Cologne

Apte Hindi

Shabdartha Kaustubha

L R Vaidya

Bopp

शब्दकल्पद्रुमः

वाचस्पत्यम्

Capeller