| YouTube Channel

मृक्ष (mRkSa)

 
Capeller Eng
English
मृक्ष॑
m.
 curry-comb.
Wilson
English
मृक्ष r. 1st cl. (मृक्षति) To accumulate, to collect, to fill. r. 10th
cl. (मृक्षयति)
1 To mix, to mingle, to blend or combine.
2 To speak incorrectly.
Monier Williams Cologne
English
मृक्ष॑
m.
 (prob.) a curry-comb, comb or any instrument for scraping,
RV.
 viii, 66, 3.
Monier Williams 1872
English
मृक्ष, अस्, m., Ved. (perhaps) a curry-comb,
comb or any instrument for scraping
(according to
Sāy. on Ṛg-veda VIII. 66, 3) purifying, cleansing
rubbed, cleansed (= शोधक, प्र-क्षालित).
Macdonell
English
मृक्ष 1. mṛk-ṣa, s- aor. base of √ mṛj.
मृक्ष 2. mṛkṣ-á,
m.
 comb (RV.¹)
-iṇī,
f.
 🞄(tearing up the ground), torrent (RV.).
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 मृक्ष्
मूलधातुः:
 मृक्ष
धात्वर्थः:
 संघाते
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 मृक्षति
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मृक्ष संघाते
भ्वा०
 प० अक० सेट् । मृक्षति अमृक्षीत् ।
धातुवृत्तिः
Sanskrit
मृक्षँ मृक्ष (अर्थः) सङ्घाते
(मृक्षतीत्यादि) मक्ष इत्यप्येके इति मैत्रेयः (मक्षति ममक्ष मक्षितेत्यादि मक्षिका) "क्वुन् शिल्पिसंज्ञयोः'' इति क्वुनि टापि "प्रत्ययस्थात्'' इतीत्वम् 653
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“मृक्ष संघाते”@} 2 ‘मक्ष--इत्यप्येके इति मैत्रेयः’ इति धातुवृत्तिः।
‘म्रक्ष--इत्येके’ इति धा।
का।
3।
क्षीरस्वामी तु धातुममुं न पठति।
‘… म्रक्षेत् संघाते…।।’ 4 इति देवः।
मृक्षकः-क्षिका, मृक्षकः-क्षिका, मिमृक्षिषकः-षिका, मरीमृक्षकः-क्षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकतृक्षतिवत् 5 बोध्यानि।
‘मक्ष’ इति पाठे 6 मक्षकः-मक्षिका।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१२९९)
02
=>
 (१-भ्वादिः-६६४। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (१-८४)
04
=>
 (श्लो। १७१)
05
=>
 (७६५)
06
=>
 [[३। संज्ञायाम्, ‘क्वुन् शिल्पिसंज्ञयोः--’ (द। उ। ३। ५) इति क्वुन्प्रत्यये रूपमेवम्। स्त्रियां जातिलक्षणं ङीषं बाधित्वा ‘अजाद्यतष्टाप्’ (४-१-४) इति टापि मक्षिका इति रूपम्।]]
Capeller
German
मृक्ष॑
m.
 Striegel, Kamm.
Grassman
German
mṛkṣá, m., Striegel [von mṛkṣ].
-ás {675, 3} yás (índras) śakrás 〰 áśvias.