| YouTube Channel

मूषिकः (mUSikaH)

 
Apte
English
मूषिकः [mūṣikḥ], 1 A rat
पश्य मूषिकमात्रेण कपोता मुक्तबन्धनाः H.
A thief.
The Śirīṣa tree.
N.
of a country.Comp. -अङ्कः, -अञ्चनः, -रथः epithets of Gaṇeśa. -अदः a cat. -अरातिः a cat. -उत्करः, -स्थलम् a molehill. -विषाणम् 'the horn of a mouse', i. e. an impossibility
cf.
शशविषाण, खपुष्प
&c.
Apte 1890
English
मूषिकः 1 A rat.
2 A thief.
3 The Śirīṣa tree.
4 N. of a country.
Comp.
अंकः,
अंचनः,
रथः epithets of Gaṇeśa.
अदः a cat.
अरातिः a cat.
उत्करः,
स्थलं a molehill.
विषाणं ‘the horn of a mouse’, i. e. an impossibility
cf. शशवषिण, खपुष्प &c.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मूषिकः
noun
पौराणिकः जनपदः।
"मूषिकस्य उल्लेखः महाभारते प्राप्यते।"
Synonyms:
मूषकः, मूषिकः, मूषः, आखुः, इन्दुरः, इन्दुरुः, उन्दुरः, उन्दुरु, गिरिः, गिरिका, दीना, विलेशयः, वज्रदन्तः, धान्यारिः, चिक्का, कुन्दुः, कुहनः, कर्वः, काचिघ, तुटुम, दहरः, वृषः, शङ्कुमुखः, सुषिरः, स्तेयी, मुष्मः
noun
जन्तुविशेषः-यः गृहे कृषीक्षेत्रे वा बिले वसति तथा यः गजाननस्य वाहनम्।
"तेन मूषकाणां हननार्थम् औषधं क्रीतम्।"
Synonyms:
मूषिकः
noun
एका जातिः
"मूषिकस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मूषिकः,
पुं,
(मूष्णाति द्रव्याणीति मूष् +“मुषेर्दीर्घश्च ।” उणा० ४२ इति किकन्दीर्घश्च ।) जन्तुविशेषः इन्दुर इति भाषा ।(यथा, हितोपदेशे मित्रलाभप्रकरणे १३१ ।“धनेन बलवान् सर्व्वो धनाद्भवति पण्डितः ।पश्यायं मूषिकः पापः स्वजातिसमतां गतः
”)तत्पर्य्यायः उन्दुरुः आखुः इत्यमरः ।२ १२
मूषः मूषीकः उन्दूरुः ६बभ्रुः वृषः आखनिकः वृशः १० इतिशब्दरत्नावली
मूषकः ११ पिङ्गः १२ उन्दु-रुकः १३ नखी १४ खनकः १५ विलकारी १६धान्यारिः १७ बहुप्रजः १८ अस्य मांस-गुणाः ।“अहिनकुलशल्यगोधामूषकमुख्या विलेशयाःकथिताः ।श्वासानिलकाशहरं तन्मांसं पित्तदाहकरम्
अन्ये विलेशया ये स्युः केङ्किडोन्दुरुकादयः ।गर्हितं तस्य मांसञ्च मद्यगौरवदुर्ज्जरम्
”इति राजनिर्घण्टः
अपि ।“मूषिको मधुरः स्निग्धो व्यवायी बलबर्द्धनः ।”इति राजवल्लभः
*
पारिभाषिकमूषिको यथा, --“विभवे सति नैवात्ति ददाति जुहोति ।तमाहुराखुं तस्यान्नं भुक्त्वा कृच्छ्रेण शुध्यति
”इति मार्कण्डेयपुराणे आचाराध्यायः
(जनपदविशेषः यथा, महाभारते ५८ ।“द्रविडाः केरलाः प्राच्या मूषिका वन-वासिका
”)