| YouTube Channel

मूषक (mUSaka)

 
शब्दसागरः
English
मूषक mf. (-कः-षका or षिका)
1. A mouse, a rat.
2. A thief.
E.
 कन् or नक् added to the last.
Capeller Eng
English
मूषक
m.
 thief, robber
mouse, rat.
Yates
English
मूषक (कः-का-षिका) 1.
m.
f.
 A mouse
thief.
Spoken Sanskrit
English
मूषक - mUSaka -
m.
 - rat
मूषिक - mUSika -
m.
 - rat
मान - mAna -
n.
 - rate
मूल्य - mUlya -
n.
 - rate
अनुपात - anupAta -
m.
 - ratio
भागापूर्ति - bhAgApUrti -
m.
 - ration
तर्कसङ्गत - tarkasaGgata -
adj.
 - rational
आपूर्तिपत्र - ApUrtipatra -
n.
 - rationcard
दत्तांशसञ्चारमान - dattAMzasaJcAramAna -
n.
 - datatransferrate [ computer ]
एवं चेत् परीक्षायां किं करोति? - evaMcetparIkSAyAMkiMkaroti? -
sent.
 - Atthisratehowareyougoingtofaceexamination?
भवतः कृते कथनापेक्षया स्वयं करणं वरम् - bhavataHkRtekathanApekSayAsvayaMkaraNaMvaram -
sent.
 - Betterdotheworkmyselfratherthanaskingyoutodoit.
धर्मरथ - dharmaratha -
m.
वज्रदन्त - vajradanta -
adj.
 - rat
मूष - mUSa -
f.
 - rat
मूषिका - mUSikA -
f.
 - rat
सूच्यास्य - sUcyAsya -
m.
 - rat
आखु - Akhu -
m.
 - rat
इन्दूर - indUra -
m.
 - rat
उन्दुर - undura -
m.
 - rat
उन्दुरु - unduru -
m.
 - rat
मूषक - mUSaka -
m.
 - computermouse
मूषक - mUSaka -
m.
 - rat
मूषक - mUSaka -
m.
 - mouse
मूषक - mUSaka -
m.
 - thief
मूषक - mUSaka -
m.
 - plunderer
मूषक - mUSaka -
m.
 - kind of metre
मूषक - mUSaka -
m.
 - mouse
मायूखमूषक - mAyUkhamUSaka -
n.
 - opticalmouse [ computer ]
मूषक - mUSaka -
m.
 - computermouse
गिरिका - girikA -
f.
 - mouse
चिक्का - cikkA -
f.
 - mouse
लिङ्गालिका - liGgAlikA -
f.
 - mouse [ kind of ]
बालमूषिका - bAlamUSikA -
f.
 - mouse
मूषिका - mUSikA -
f.
 - mouse
गिरि - giri -
f.
 - mouse
आखु - Akhu -
m.
 - mouse
चिक्किर - cikkira -
m.
 - mouse
मूषिक - mUSika -
m.
 - mouse
आखनिक - Akhanika -
m.
 - mouse
इन्दूर - indUra -
m.
 - mouse
उन्दुर - undura -
m.
 - mouse
उन्दुरु - unduru -
m.
 - mouse
कर्व - karva -
m.
 - mouse
काचिघ - kAcigha -
m.
 - mouse
कुन्दु - kundu -
m.
 - mouse
कुहन - kuhana -
m.
 - mouse
Wilson
English
मूषक
mf. (-कः-का-षिका)
1 A mouse, a rat.
2 A thief.
E.
 कन् added to the last.
Apte
English
मूषकः [mūṣakḥ], 1 A rat, mouse.
A thief.
Comp.
 -अरातिः a cat. -वधू a female rat
मद्गेहे मशकीव मूषकवधूः Sūkti.5. 19. -वाहनः an epithet of Gaṇeśa.
Apte 1890
English
मूषकः 1 A rat, mouse.
2 A thief.
Comp.
अरातिः a cat.
वाहनः an epithet of Gaṇeśa.
Monier Williams Cologne
English
मूषक
m.
 a thief, plunderer,
BhP.
a rat, mouse,
Yājñ.
R.
Var.
&c.
a partic. part of the face (= कर-विरक),
VarBṛS.
 , Sch.
a kind of metre,
L.
pl.
N.
 of a people,
MBh.
Monier Williams 1872
English
मूषक, अस्, m. a thief
a rat, mouse
a kind
of metre
a particular part of the face
(आस्), m. pl.,
N. of a people
(इका), f. a rat, mouse, a female rat
or mouse
a species of leech
Salvinia Cucullata
a
crucible
(अका), f. a rat, mouse, female rat.
—मू-
षक-कर्णिका or मूषक-कर्णी or मूषक-
मारी, f. = मूषा-कर्णी, q. v.
—मूषकाद (°क-
अद), अस्, m. ‘mouse-eater, ’ N. of a Nāga.
—मूष-
काराति (°क-अर्°), इस्, m. ‘mouse's foe, ’ a cat.
Apte Hindi
Hindi
मूषकः
पुं*
 - मूष् + कन्
"चूहा, मूसा"
मूषकः
पुं*
 - मूष् + कन्
चोर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मूषक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಲಿ /ಹೆಗ್ಗಣ
निष्पत्तिः - > मूष (स्तेये) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
मूषक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೋರ /ಕಳ್ಳ
L R Vaidya
English
mUzaka {% m. %} 1. A rat, a mouse, Yaj.iii.214
2. a thief.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
वृष
पु
वृष, धर्म, श्रेष्ठ, गो, मूषक, बल, काम, वृषण
धर्मो वृषो वृषः श्रेष्ठो वृषो गौ मूषको वृषः ।
वृषो बलं वृषः कामो वृषणो वृष उच्यते ॥ ५३ ॥
verse 1.1.1.53
page 0004
भीरु
पु
भीरु, वराह, मूषक
वराहे मूषके भीरुः प्लवङ्गः कपिभेकयोः ।
verse 3.1.1.29
page 0015
Lanman
English
mūṣaka, m. thief
mouse, 46^17
Mousey,
as name of a man, 47^21. [√muṣ, q. v.]
Kridanta Forms
Sanskrit
मूष् (मू꣡षँ꣡ स्तेये - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मूषणम्
अनीयर् = मूषणीयः - मूषणीया
ण्वुल् = मूषकः - मूषिका
तुमुँन् = मूषितुम्
तव्य = मूषितव्यः - मूषितव्या
तृच् = मूषिता - मूषित्री
क्त्वा = मूषित्वा
ल्यप् = प्रमूष्य
क्तवतुँ = मूषितवान् - मूषितवती
क्त = मूषितः - मूषिता
शतृँ = मूषन् - मूषन्ती
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मूषिको मूषको वज्रदशनः खनकोन्दुरौ ।
उन्दुरुर्वृष आखुश्च सूच्यास्यो वृषलोचने ॥ १३०० ॥
-wordlist-
मूषिक (पुंक्ली), मूषक (पुं), वज्रदशन (पुं), खनक (पुं), उन्दुर (पुं), उन्दुरु (पुं), वृष (पुं), आखु (पुंस्त्री), सूच्यास्य (पुं), वृषलोचन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आखु
आखु, वृष, मूषक, उन्दुर, खनक
आखुर्वृषो मूषकः स्यादुन्दुरः खनकस्तथा ।
verse 2.1.1.235
page 0029
Mahabharata
English
Mūshaka, pl. (ºāḥ), a people. § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 366, 371 (in the south).
पुराणम्
English
मूषक / MŪṢAKA. An ancient place of habitation in bhārata. (Śloka 56, Chapter 9, bhīṣma parva).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मूषकः
Root: मूषक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ rat
⇒ mouse
⇒ thief
⇒ plunderer
⇒ kind of metre
⇒ computer mouse
Shloka(s):
2|5|12|1 ► उन्दुरुर्मूषकोऽप्याखुर्गिरिका बालमूषिका। (सिंहादिवर्गः)
2|5|12|2 ► सरटः कृकलासः स्यान्मुसली गृहगोधिका॥ (सिंहादिवर्गः)
3|3|221|2 ► शुक्रले मूषिके श्रेष्ठे सुकृते वृषभे वृषः॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|5|12|1 ⇢ अधोगन्ता (अधोगन्तृ) (पुं)
➠ 2|5|12|1 ⇢ खनकः (खनक) (पुं) ⇒ rat, thief, miner, digger, excavator, mineworker, one who digs, house-breaker
➠ 2|5|12|1 ⇢ वृकाः (वृक) (पुं) ⇒ sun, moon, wolf, plough, thunderbolt, kind of plant, resin of longleaf pine tree [Pinus Longifolia - Bot.]
➠ 2|5|12|1 ⇢ पुन्ध्वजः (पुन्ध्वज) (पुं)
➠ 2|5|12|1 ⇢ उन्दुरः (उन्दुर) (पुं)
➠ 2|5|12|2 ⇢ उन्दुरुः (उन्दुरु) (पुं)
➠ 2|5|12|2 ⇢ मूषकः (मूषक) (पुं) ⇒ rat, mouse, thief, plunderer, kind of metre, computer mouse
➠ 2|5|12|2 ⇢ आखुः (आखु) (पुं) ⇒ rat, hog, mole, mouse, thief, Indian bluestem grass [Lepeocercis Serrata - Bot.]
➠ 3|3|221|2 ⇢ वृषः (वृष) (पुं) ⇒ man, bull, male, water, enemy, virtue, husband, moral merit, semen virile, mouse or rat, male of any animal, strong or potent man, just or virtuous act, zodiacal sign Taurus, particular form of a temple, boar [male of various animals], piece of ground suitable for the foundation of a house, Justice or Virtue personified as a bull or as ziva's bull, chief of a class or anything the most excellent or preeminent or best of its kind
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ स्वल्पमूषकजातिः
जातिः ➡ स्तनपायी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मूषकः, पुंस्त्री, (मूष + स्वार्थे कन् ।) उन्दुरुः ।इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, रामायणे । २ ।३३ । १९ ।“रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः ।मूषकैः परिधावद्भिरुद्विलैरावृतानि च ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मूषक पुंस्त्री० मूष--ण्वुल् स्त्रीत्वे टाप् अत इत्त्वम् ।उन्दुरौ शब्दच० ।
Capeller
German
मूषक
m.
 Dieb, Räuber
Ratte, Maus.