| YouTube Channel

मूल् (mUl)

 
शब्दसागरः
English
मूल् r. 1st cl. (मूलति-ते)
1. To stand, to be rooted or firm.
2. To accu-
mulate. r. 10th cl. (मूलयति-ते)
1. To plant or transplant.
2. To
grow as a plant, to sprout, to shoot or germinate. With उद्
prefixed, to root up or out, to eradicate, to exterminate.
Yates
English
मूल् (ञ) मूलतिते 1.
d. To stand, to
be rooted (क) मूलयति to plant,
to sprout. With उत् to eradicate.
Apte
English
मूल् [mūl], I. 1
U.
 (मूलति-ते) To take or strike root, be firm, stand fast. -II. 1
U.
 (मूलयति-ते, मूलित)
To plant, cause to grow, rear.
To grow, sprout, germinate.
Apte 1890
English
मूल् {vI.v} {c1c} U. (मूलति-ते) To take or strike root, be firm, stand fast. {vII.v} {c10c} U. (मूलयति-ते, मूलित) 1 To plant, cause to grow, rear.
2 To grow, sprout, germinate.
Monier Williams Cologne
English
मूल् (rather
Nom.
fr.
 मूल below)
cl.
 1.
P.
 मूलति. (accord. to
Vop.
 also Ā. °ते), to be rooted or firm,
Dhātup.
 xv, 22 :
Caus.
 मूलयति (xxxii, 63
Vop.
 also मोलयति), to plant or to grow.
Monier Williams 1872
English
मूल् मूल् (more properly to be regarded
as a Nom. fr. मूल below), cl. 1. P.
मूलति (according to Vopa-deva also A. -ते), मु-
मूल, मूलितुम्, to be rooted or firm, stand fast,
take or strike root: Caus. मूलयति (according to
Vopa-deva also मोलयति), मूलयितुम्, Aor. अमू-
मुलत्, to plant, transplant
to grow, sprout, shoot,
germinate.
Benfey
English
† 1. मूल् मूल् (cf. मूल), i. 1,
Par. (and Ātm. ), To stand, to be
rooted, or firm.
2. मूल् मूल्, also † मुल् मुल्।
i. 10 (rather a denomin. derived from
मूल), To plant. -- With the prep.
उद् उद्,
1. To uproot, Hit. ii. d. 84.
2. To destroy, Vikr. d. 25. -- With
समुद् सम्-उद्,
1. To uproot, Hit.
iii. d. 49.
2. To exterminate, Rājat.
5, 214. -- With निस् निस्, To destroy,
Śāntiś. 4, 7.
Apte Hindi
Hindi
मूल्
"भ्वा* उभ* , " - -
"जड़ जमाना, दृढ होना, स्थिर होना"
मूल्
"चुरा* उभ* , , " - -
"पौधा लगाना, उगाना, पालना"
L R Vaidya
English
mUl {% vi. 1U (pres. मूलति-ते) %} 1. To take root, to be firm, to stand fast
2. to accumulate.
mUl {% (II) vi. 10U (pres. मूलयति-ते) %} To rear, to cause, to grow.With उद्-, 1. to root out, to extirpate
2. to destroy.With निस्-, to eradicate.
Bopp
Latin
मूल् (ut videtur, Denom. a मूल radix q. v.) Cl. 1. P. A.
(प्रतिष्ठायाम् K. रोपणे V.) fixum esse
plantare. --
Cl. 10. P. (रोहणे K. रोपणे V.) crescere, plantare.
c. उत् 10. P. eradicare, evellere. MAH. 3. 11106.: उन्मूल-
यन् महावृक्षान्.
c. उत् praef. सम् id. HIT. 90. 8.: समुन्मूलयितुम् वृ-
क्षान्
127. 15.
Kridanta Forms
Sanskrit
मूल् (मू꣡लँ꣡ प्रतिष्ठायाम् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मूलनम्
अनीयर् = मूलनीयः - मूलनीया
ण्वुल् = मूलकः - मूलिका
तुमुँन् = मूलितुम्
तव्य = मूलितव्यः - मूलितव्या
तृच् = मूलिता - मूलित्री
क्त्वा = मूलित्वा
ल्यप् = प्रमूल्य
क्तवतुँ = मूलितवान् - मूलितवती
क्त = मूलितः - मूलिता
शतृँ = मूलन् - मूलन्ती
मूल् (मू꣡लँ꣡ रोहने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = मूलनम्
अनीयर् = मूलनीयः - मूलनीया
ण्वुल् = मूलकः - मूलिका
तुमुँन् = मूलयितुम्
तव्य = मूलयितव्यः - मूलयितव्या
तृच् = मूलयिता - मूलयित्री
क्त्वा = मूलयित्वा
ल्यप् = प्रमूल्य
क्तवतुँ = मूलितवान् - मूलितवती
क्त = मूलितः - मूलिता
शतृँ = मूलयन् - मूलयन्ती
शानच् = मूलयमानः - मूलयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 मूल्
मूलधातुः:
 मूल
धात्वर्थः:
 प्रतिष्ठायाम्
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 मूलति
धातुः:
 मूल्
मूलधातुः:
 मूल
धात्वर्थः:
 रोहणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 मूलयति-ते
Burnouf
French
*मूल् मूल्। मूलामि, मूले 1. Etre solidement
debout, être enraciné.
-- मूलयामि 10
pqp. अमूमुलम्
s'enraciner, croître
enraciner, planter.