मूलः (mUlaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Wordnet
Sanskrit मूलम्, मूलः, मूलनक्षत्रम्
सः कालः यदा चन्द्रमाः अश्विन्यादिषु सप्तविंशतिषु नक्षत्रेषु विंशतितमे नक्षत्रे वर्तते।
"मूले जातस्य बालकस्य तथा च तस्य पित्रोः रक्षार्थे कानिचन् धार्मिकाणि अनुष्ठानानि क्रियन्ते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritमूलः, त्रि, (मूलतीति । मूलप्रतिष्ठायाम् + कः ।)अश्विन्यादिसप्तविंशतिनक्षत्रान्तर्गतोनविंशनक्ष-त्रम् । यथा, --“हस्ता स्वाती श्रवणा अक्लीवे मृगशिरो नपुंसि ।स्यात् पुंसि पुनर्व्वसुपुष्यौ मूलन्त्वस्त्री स्त्रियांशेषाः ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
“मूलमाद्ये शिफायाञ्च निकटे भे तु वास्त्रि-याम् ।”इति शब्दरत्नावली च ॥
स तु निरृतिदेवताकः । इति ज्योतिस्तत्त्वम् ॥
सिंहपुच्छाकारः । इति मुहूर्त्तचिन्तामणिः ॥
शङ्खमूर्त्तिर्नवतारामयश्च । अस्मिन् मस्तकोप-र्य्युदिते मीनलग्नस्याष्टौ पलानि गतानि भवन्ति ।यथा, --“मौलिभाजि नवतारकाङ्कितेमूलभे सुतनु ! शङ्खमूर्त्तिनि ।लिप्तिकाष्टकमरालकुन्तलेनिर्जगाम पृथुरोमलग्नतः ॥
”इति कालिदासकृतरात्रिलग्ननिरूपणम् ॥
अस्मिन् नक्षत्रे जातस्य फलम् ।“मूलं विरुद्धावयवं समूलंकुलं दहत्येव वदन्ति सन्तः ।चेदन्यथातः पुरुषा विशेषात्सौभाग्यमायुश्च कुलानुवृद्धिः ॥
”इति कोष्ठीप्रदीपः ॥
अस्मिन् मांसभक्षणनिषेधो यथा, --“चित्रास्वहस्ताश्रवणासु तैलंक्षौरं विशाखाप्रतिपत्सु वर्ज्यम् ।मूले मृगे भाद्रपदासु मांसंयोषिन्मघाकृत्तिकसोत्तरासु ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.