| YouTube Channel

मूर्तिमत् (mUrtimat)

 
शब्दसागरः
English
मूर्त्तिमत्
mfn.
(-मान्-मती-मत्)
1. Material, substantial, having shape or
substance.
2. Incarnate, embodied.
n.
(-मत्) The body.
E.
मूर्त्ति
shape, &c. मतुप् poss.
aff.
Capeller Eng
English
मूर्तिमन्त्
a.
embodied, material, incarnate, personified
adj. —° formed of.
Yates
English
मूर्त्तिमत् (मान्-मती-मत्)
a. Material
incarnate.
n.
The body.
Spoken Sanskrit
English
मूर्तिमत् - mUrtimat -
adj.
- personified
मुद् - mud -
f.
- joy personified
द्वापर - dvApara -
m.
- Die personified
सूर्यनारायण - sUryanArAyaNa -
m.
- Sun personified
उच्चदेवता - uccadevatA -
f.
- time personified
कालमूर्ति - kAlamUrti -
f.
- time personified
कालपुरुष - kAlapuruSa -
m.
- time personified
भय - bhaya -
m.
- Fear personified
वत्सर - vatsara -
m.
- Year personified
वेदपुरुष - vedapuruSa -
m.
- veda personified
संवत्सर - saMvatsara -
m.
- Year personified
योग - yoga -
m.
- Yoga personified
सङ्कल्प - saGkalpa -
m.
- Will personified
दोषा - doSA -
f.
- Night personified
कृतान्त - kRtAnta -
m.
- death personified
छन्दःपुरुष - chandaHpuruSa -
m.
- metre personified
मृत्यु - mRtyu -
m.
- Death personified
लोकपुरुष - lokapuruSa -
m.
- World personified
ऋत - Rta -
n.
- truth personified
वाच् - vAc -
f.
- Speech personified
मूर्तिमत् mUrtimat
adj.
embodied
देहिन् dehin
adj.
embodied
शरीरिन् zarIrin
adj.
embodied
आकारवत् AkAravat
adj.
embodied
आकृतिमत् AkRtimat
adj.
embodied
कायवत् kAyavat
adj.
embodied
तनुमत् tanumat
adj.
embodied
देहबद्ध dehabaddha
adj.
embodied
देहभृत् dehabhRt
adj.
embodied
देहवत् dehavat
adj.
embodied
बहिष्कृत bahiSkRta
adj.
embodied
मूर्त mUrta
adj.
embodied
मूर्तिसञ्चर mUrtisaJcara
adj.
embodied
रूपवत् rUpavat
adj.
embodied
रूपिन् rUpin
adj.
embodied
वपुस् vapus
adj.
embodied
वपुष्मत् vapuSmat
adj.
embodied
विग्रहवत् vigrahavat
adj.
embodied
शरीरभाज् zarIrabhAj
adj.
embodied
सरूप sarUpa
adj.
embodied
सवपुष savapuSa
adj.
embodied
सविग्रह savigraha
adj.
embodied
सशरीर sazarIra
adj.
embodied
स्वरूपिन् svarUpin
adj.
embodied
साक्षात् sAkSAt
indecl.
embodied
वपुर्धर vapurdhara
m.
embodied
देहीन् dehIn
m.
embodied being
शरीरिन् zarIrin
m.
embodied being
शरीरभाज् zarIrabhAj
m.
embodied being
शरीरवत् zarIravat
m.
embodied being
शरीरिन् zarIrin
m.
embodied spirit
शरीरीभवति { शरीरीभू } zarIrIbhavati { zarIrIbhU } verb become embodied
शारीर zArIra
n.
embodied soul or spirit
शारीरकमीमांसा zArIrakamImAMsA
f.
inquiry into the embodied spirit
योगर्द्धिरूपवत् yogarddhirUpavat
adj.
having the embodied form of the perfect yoga
बद्ध baddha
m.
n.
that which binds or fetters the embodied spirit
शारीरक zArIraka
n.
soul or embodied spirit or the doctrine inquiring into its nature
मूर्तिमत् mUrtimat
adj.
personified
मूर्तिमत् mUrtimat
adj.
embodied
मूर्तिमत् mUrtimat
adj.
having form
मूर्तिमत् mUrtimat
adj.
corporeal
मूर्तिमत् mUrtimat
adj.
having a material form
मूर्तिमत् mUrtimat
adj.
incarnate
मूर्तिमत् mUrtimat
adj.
incarnate
शरीरिन् zarIrin
adj.
incarnate
मूर्त mUrta
adj.
incarnate
गृहीतदेह gRhItadeha
adj.
incarnate
देहगत dehagata
adj.
incarnate
मूर्तिधर mUrtidhara
adj.
incarnate
मूर्तिसञ्चर mUrtisaJcara
adj.
incarnate
विग्रहवत् vigrahavat
adj.
incarnate
स्तेनहृदय stenahRdaya
m.
incarnate thief
मूर्तत्व mUrtatva
n.
incarnate existence
शाक्यवंशावतीर्ण zAkyavaMzAvatIrNa
m.
incarnate in the zAkyas family
अवतरति { अव- तॄ } avatarati { ava- tRR } verb 1 descend (as a deity) in becoming incarnate
Wilson
English
मूर्त्तिमत्
mfn.
(-मान्-मती-मत्)
1 Material, substantial, having shape or substance.
2 Incarnate.
n.
(-मत्) The body.
E.
मूर्त्ति shape, &c., मतुप् poss.
aff.
Apte
English
मूर्तिमत् [mūrtimat],
a.
Material, corporeal.
Embodied, incarnate, personified
शकुन्तला मूर्तिमती सत्क्रिया
Ś.*
5. 15
तव मूर्तिमानिव महोत्सवः करः
U.*
1.18
R.*
12.64
Māl.
9.9.
Hard, solid.
m.
The body.
Apte 1890
English
मूर्तिमत् a. 1 Material, corporeal.
2 Embodied, incarnate, personified
शकुंतला मूर्तिमती सत्क्रिया Śi. 5. 15
तव मूर्तिमानिव महोत्सवः करः U. 1. 18
R. 12. 64
Māl. 9. 9.
3 Hard, solid.
m. The body.
Monier Williams Cologne
English
मूर्ति—मत्
mfn.
having a material form (ifc.
=
formed of), corporeal, incarnate, personified,
Mn.
MBh.
&c.
Benfey
English
मूर्तिमन्त् मूर्ति + मन्त्,
adj.
,
f.
मती।
1. Having shape or substance,
embodied, Utt. Rāmac. 13, 4.
2.
Incarnate, Hit. 100, 2
Śāk. d. 112.
--
Comp.
विश्व-,
adj.
taking all forms,
omnipresent, Viṣṇu, Johns. Sel. 90,
31.
Apte Hindi
Hindi
मूर्तिमत्
वि* - मूर्त्ति + मतुप्
"भौतिक, पार्थिव"
मूर्तिमत्
वि* - -
"शरीरधारी, देहवान्, साकार"
मूर्तिमत्
वि* - -
"कड़ा, ठोस"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मूर्तिमत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೇಹವನ್ನು ತಾಳಿದ /ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > मूर्तिरस्यास्ति
प्रयोगाः - > "स्वयमागृहीतकमनीयकङ्कणस्तव मूर्तिमानिव महोत्सवः करः"
उल्लेखाः - > मालती० ९-९
मूर्तिमत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಠಿನವಾದ /ಗಟ್ಟಿಯಾದ
मूर्तिमत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹ /ಶರೀರ
L R Vaidya
English
mUrti-mat {% a. %} 1. incarnate, embodied, शकुंतला मूर्तिमती सत्क्रिया Sak.v., R.xii.64
2. hard.
Bopp
Latin
मूर्तिमत् (a praec. s. मत्) corporeus. N. 1. 15.
Lanman
English
mūrtimant, a. having bodily form, incarnate.
[mūrti, 1235.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मूर्त, मूर्तिमत्, आकारयुक्त
adjective
यः आकारयुक्तः।
"रामः इति गोस्वामी तुलसीदासस्य मूर्तः ईश्वरः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kun gyi zugs
मूर्तिमत्
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
इन्द्रियायतनमङ्गविग्रहौ क्षेत्रगात्रतनुभूघनास्तनूः
मूर्तिमत्करणकायमूर्तयो वेरसंहननदेहसंचराः ५६३
घनो बन्धः पुरं पिण्डो वपुः पुद्गलवर्ष्मणी
कलेवरं शरीरेऽस्मिन्नजीवे कुणपं शवः ५६४
मृतकं रुण्डकबन्धौ त्वपशीर्षे क्रियायुजि
-wordlist-
इन्द्रियायतन (क्ली), अङ्ग (क्ली), विग्रह (पुं), क्षेत्र (क्ली), गात्र (क्ली), तनु (स्त्री), भूघन (पुं), तनू (स्त्री), मूर्तिमत् (पुं), करण (क्ली), काय (पुं), मूर्ति (स्त्री), वेर (पुंक्ली), संहनन (क्ली), देह (पुंक्ली), सञ्चर (पुं), घन (पुं), बन्ध (पुं), पुर (क्ली), पिण्ड (पुंक्ली), वपुस् (क्ली), पुद्गल (पुं), वर्ष्मन् (क्ली), कलेवर (क्ली), शरीर (पुंक्ली), कुणप (क्ली), शव (पुं), मृतक (क्ली), रुण्ड (पुं), कबन्ध (पुंक्ली)
--source--
नवं नवीनं सद्यस्कं प्रत्यग्रं नूत्ननूतने
नव्यं चाभिनवे जीर्णे पुरातनं चिरंतनम् १४४८
पुराणं प्रतनं प्रत्नं जरन्मूर्तं तु मूर्तिमत्
-wordlist-
नव (क्ली), नवीन (क्ली), सद्यस्क (क्ली), प्रत्यग्र (क्ली), नूत्न (क्ली), नूतन (क्ली), नव्य (क्ली), अभिनव (क्ली), जीर्ण (क्ली), पुरातन (क्ली), चिरन्तन (क्ली), पुराण (क्ली), प्रतन (क्ली), प्रत्न (क्ली), जरत् (त्रि), मूर्त (क्ली), मूर्तिमत् (त्रि)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मूर्त्तिमत्,
क्ली,
(मूर्त्तिः काठिन्यमस्यास्ति मूर्त्ति +मतुप् ।) शरीरम् इति हेमचन्द्रः २२७
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मूर्त्तिमत्
पु०
मूर्त्तिरस्त्यस्य मतुप् देहे आकारयुक्ते३ काठिन्यवति
त्रि०
स्त्रियां ङीप्
Capeller
German
मूर्तिमन्त् körperlich, leibhaftig.