मूर्ख (mUrkha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मूर्ख mfn.
   (-र्खः-र्खा-र्खं) Foolish,  ignorant,  stupid,  idiotic.
	 m.
  (-र्खः) A sort
of bean,  (Phaseolus radiatus.)
 E.
  मूर्ख substituted for मुह् to be fool-
ish,  aff.
   अच्
 or मुर् substituted for the root,  with ख Unādi aff.
  

Capeller Eng

English

 मूर्ख॑ a.
  stupid,  dull,  silly
 inexperienced in (loc. )
 m.
 
fool,  blockhead. 

Yates

English

 मूर्ख (र्खः-र्खा-र्खं)
a. Foolish,  stupid.
m.
 
A sort of bean. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	 foolish
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	 silly
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	 stupid
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	 dull-headed
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 m.
  	-	 blockhead
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	  inexperienced in
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	  imbecile
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	  idiotic
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	  dull
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 m.
  	-	  fool
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 m.
  	-	  green gram  [ Vigna radiata - Bot. ]
मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 m.
  	-	  idiot

मूर्ख 	-	 mUrkha 	-	 adj.
  	-	 dull-headed

 
   मूर्ख  mUrkha  adj.
   dull-headed    
   द्विमूर्ध  dvimUrdha adj.
   2-headed    
   द्विशिरस्  dviziras adj.
   2-headed   
   द्विशिरस्क  dviziraska adj.
   2-headed    
   सप्तशिरस्  saptaziras adj.
   7-headed   
   सप्तशीर्ष  saptazIrSa adj.
   7-headed    
   सप्तशीर्षन्  saptazIrSan adj.
   7-headed   
   द्विशिरस्क  dviziraska adj.
   two-headed    
   उभयतःशीर्षन्  ubhayataHzIrSan adj.
   two-headed   
   दशशीर्ष  dazazIrSa adj.
   ten-headed    
   कुम्भमूर्धन्  kumbhamUrdhan m.
   pot-headed   
   गोशीर्ष  gozIrSa m.
   cow-headed    
   दशशिरस्  dazaziras m.
   ten-headed   
   रक्तमस्तक  raktamastaka m.
   red-headed    
   पञ्चशीर्ष  paJcazIrSa adj.
   five-headed   
   कलत  kalata adj.
   bald-headed    
   खलति  khalati adj.
   bald-headed   
   पृथुशिरस्  pRthuziras adj.
   flat-headed    
   बहुमूर्धन्  bahumUrdhan adj.
   many-headed   
   रुरुशीर्षन्  ruruzIrSan adj.
   deer-headed        

 
   मूर्ख  mUrkha  adj.
    silly    
   अनात्मज्ञ  anAtmajJa adj.
   silly    
   मुग्ध  mugdha adj.
   silly   
   मूढ  mUDha adj.
   silly    
   मूढचेतन  mUDhacetana adj.
   silly   
   अल्पबुद्धि  alpabuddhi adj.
   silly    
   अल्पमेधस्  alpamedhas adj.
   silly   
   विमनस्  vimanas adj.
   silly    
   अमनस्  amanas adj.
   silly   
   अमनस्क  amanaska adj.
   silly    
   अमन्तु  amantu adj.
   silly   
   अयुक्त  ayukta adj.
   silly    
   दुर्धी  durdhI adj.
   silly   
   दुर्बुद्धि  durbuddhi adj.
   silly    
   दुर्बुध  durbudha adj.
   silly   
   दुर्मति  durmati adj.
   silly    
   दुर्विदग्ध  durvidagdha adj.
   silly   
   दुर्विध  durvidha adj.
   silly    
   देवप्रिय  devapriya adj.
   silly   
   निर्ज्ञान  nirjJAna adj.
   silly    
   प्रज्ञाहीन  prajJAhIna adj.
   silly   
   मल्व  malva adj.
   silly    
   मन्द  manda adj.
   silly   
   मन्दचेतस्  mandacetas adj.
   silly    
   मन्दधी  mandadhI adj.
   silly   
   मन्दक  mandaka adj.
   silly    
   मन्थर  manthara adj.
   silly   
   मूढचेतस्  mUDhacetas adj.
   silly    
   मुग्धधी  mugdhadhI adj.
   silly   
   विमति  vimati adj.
   silly    
   उन्मुग्ध  unmugdha adj.
   silly   
   उन्मुह्  unmuh adj.
   silly    
   { मुह् }  { muh } verb 4 Par  be silly   
   मूढधी  mUDhadhI adj.
   silly-minded   
   मूढसत्त्व  mUDhasattva adj.
   foolish or silly by nature  
   अपहसित  apahasita n.
   silly or causeless laughter   
   जलभौत  jalabhauta adj.
   one who is infatuated or silly in regard to water     
            

 
   मूर्ख  mUrkha  m.
    blockhead    
   वठर  vaThara adj.
   blockhead    
   बालिश  bAliza m.
   blockhead   
   शीन  zIna m.
   blockhead    
   ऊर्णायु  UrNAyu m.
   blockhead   
   दुर्मति  durmati m.
   blockhead    
   पृथग्जन  pRthagjana m.
   blockhead   
   बर्बर  barbara m.
   blockhead    
   बटुक  baTuka m.
   blockhead   
   माष  mASa m.
   blockhead    
   मृत्पिण्डबुद्धि  mRtpiNDabuddhi m.
   blockhead   
   मुहेर  muhera m.
   blockhead    
   मुहिर  muhira m.
   blockhead   
   लिगु  ligu m.
   blockhead    
   शठ  zaTha m.
   blockhead   
   हरिप्रिय  haripriya m.
   blockhead    
   हतमूर्ख  hatamUrkha m.
   blockhead   
   हुण्ड  huNDa m.
   blockhead    
   ऊर्ध्वा  UrdhvA m.
   blockhead   
   मूढप्रभु  mUDhaprabhu m.
   great blockhead      
            

Wilson

English

 मूर्ख
mfn.
   (-र्खः-र्खा-र्खं) Foolish,  ignorant,  stupid,  idiotic.
m.
 
(-र्खः) A sort of bean,  (Phaseolus radiatus.)
E.
  मूर्ख substituted for मुह to be foolish,  aff.
   अच्,  or मुर
substituted for the root,  with ख Uṇādi aff.
  

Apte

English

मूर्ख [mūrkha],  a.
  Stupid,  dull-headed,  foolish,  silly.

र्खः A fool,  blockhead
 न तु प्रतिनिविष्टमूर्खजनचित्तमाराधयेत् Bh.*
  2.5, 8
 मूर्ख बलादपराधिनं मां प्रतिपादयिष्यसि V.*
  2
 मूर्खो$पि शोभते तावद्या- वत्किंचिन्न भाषते H.

A kind of bean.  Comp.
   -पण्डितः a learned fool
 सर्वे ते हास्यतां यान्ति यथा ते मूर्खपण्डिताः Pt.*
  5.4. -भूयम् folly,  stupidity,  ignorance. -भ्रातृक a.
  one who has a foolish brother. -मण्डलम् an assembly of fools. -शतम् a hundred fools
 वरमेको गुणी पुत्रो न च मूर्खशतान्य$पि H.

Apte 1890

English

 मूर्ख a. Stupid,  dull-headed,  foolish,  silly. 
र्खः 1 A fool,  blockhead
 न तु प्रातनिविष्टमूर्खजनचित्तमाराधयत् Bh. 2. 5,  8
 मूर्ख बलादपगाधिनं मां प्रतिपादायष्यसि V. 2. 
2 A kind of bean. 
Comp. 
पंडितः a learned fool
 Pt. 5. 40. 
भूयं folly,  stupidity,  ignorance. 
भ्रातृक a. one who has a foolish brother. 
मंडलं an assembly of fools. 

Monier Williams Cologne

English

 मूर्ख॑ a mf(आ॑)n.  stupid,  foolish,  silly,  dull,  TS.
 
 Mn.
   &c.
  

 inexperienced in (loc.  ),  Kathās.
 

 =
  गयत्री-रहित or सार्थ-गायत्री-रहित,  L.
 

 मूर्ख॑ m.
  a fool,  blockhead,  Bhartṛ.
 

 Phaseolus Radiatus,  L.
 

 N.
  of a poet,  Cat.
 

 मूर्ख b &c.
   See p.
  823,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 मूर्ख,  अस्,  आ,  अम्,  stupid,  foolish,  silly,  igno-
rant,  dull,  unintelligent
 inexperienced in (with loc.)
(अस्),  m. a fool,  blockhead
 a sort of bean,  Phaseolus
Radiatus.
—मूर्ख-ता,  f. or मूर्ख-त्व or
मूर्ख-भूय,  अम्,  n. stupidity,  folly,  foolishness, 
dulness.
—मूर्ख-भ्रातृक,  अस्,  m. one who has
a foolish brother.
—मूर्ख-मण्डल,  अम्,  n. a
collection or assemblage of fools.
—मूर्ख-व्यसनि-
नायक,  अस्,  आ,  अम्,  having a foolish and vicious
commander.
—मूर्ख-शत,  अम्,  n. a hundred fools.
—मूर्खी-भू,  cl. 1. P. -भवति,  -भवितुम्,  to
become stupid or foolish.

 मूर्ख मूर्ख। See P. 785,  col. 3.

Macdonell

English

 मूर्ख mūrkh-á,  a.
  [√ mūrch] dull,  stupid,  🞄foolish
 inexperienced in (lc.)
 m.
  fool,  blockhead: 🞄-tā,  f.
 ,  -tva,  n.
  dullness,  stupidity,  🞄folly
 -vyasani-nāyaka,  a.
  headed by a silly 🞄and vicious leader
 -śata,  n.
  pl.
  hundreds of 🞄fools.

Benfey

English

 मूर्ख मूर्ख,  i. e. मुर्छ् + अ,  m.
  A
fool,  a blockhead,  Vikr. 33,  2.

Hindi

मूर्ख

Apte Hindi

Hindi

मूर्ख
वि* - "मुह् - ख,  मूर आदेशः"
"जड़,  ,  मूढ,  अनजान"

मूर्खः
पुं*
  - -
"मन्दमति,  बुद्धु"

मूर्खः
पुं*
  - -
एक प्रकार का लोबिया

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मूर्ख
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಡ್ದ /ಮಂಕ /ಪೆದ್ದ
निष्पत्तिः - > मुह (वैचित्ये) - "खः" मूरच् (उ० ५-२२)
व्युत्पत्तिः - > मुह्यति इति
मूर्ख
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಜ್ಞ /ತಿಳಿಗೇಡಿ /ಮೂರ್ಖ
प्रयोगाः - > "भुजङ्गमपि कोपितं शिरसि पुष्पवद्धारयेत् न तु प्रतिनिविष्टमूर्खजनचित्तमाराधयेत्"
उल्लेखाः - > भर्तृ० २-३
मूर्ख
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಾಷ /ಉದ್ದು
विस्तारः - > "मूर्खः पुरीषमो माषः" - त्रिकाण्ड०

L R Vaidya

English

 mUrKa {% (I) a. (f. र्खा) %} Stupid,  dull,  foolish,  silly.

 mUrKa {% (II) m. %} 1. A fool,  a blockhead,  न तु प्रतिनिविष्ट मूर्खजनचित्तमाराधयेत् Bhartr.ii.6,  तदामूर्खोऽस्मीति ज्वर इव मदो मे व्यपगतः ii.8
 2. a kind of bean.

Bopp

Latin

 मूर्ख (ut videtur,  a r. मुर्छ्,  i. e. मूर्छ्,  c. ख् pro छ्,  suff. अ)
stultus,  stupidus.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

देव
पु
देव,  पर्जन्य,  राजन्,  गीर्वाण,  व्यवहर्तृ,  भर्तृ,  मूर्ख,  बाल,  जिगीषु,  नृ,  त्वष्टृ
पर्जन्ये राज्ञि गीर्वाणे व्यवहर्तरि भर्तरि ।
मूर्खे बाले जिगीषौ च देवोक्तिर्नरि त्वष्टरि ॥ २० ॥
verse 1.1.1.20
page 0002

बाल
पु
बाल,  केश,  मूर्ख,  शिशु,  वेग
बालः केशो जलं बालं बालं काशतृणं मतम् ।
बालो मूर्खः शिशुर्बालो बालो वेग उदाहृतः ॥ ९९ ॥
verse 1.1.1.99
page 0007

पल
पु
पल,  मूर्ख
पलं मांसं पलं मानं पलो मूर्खः पला तुला ।
verse 2.1.1.37
page 0010

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 मूर्ख poet. Sbhv. (the same stanza attributed to Mūrta
in Śp.).

Lanman

English

 mūrkhá,  a. stupid,  foolish
 as m. fool.
[√mūrch,  mg 3.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अल्पज्ञ,  अल्पधी,  भौततुल्य,  भौतप्राय,  जड,  मूर्ख
adjective
 
न्यूनया धारणया युक्तः।
 "अल्पज्ञान् छात्रान् पाठयितुम् अध्यापकैः अधिकाः प्रयत्नाः कर्तव्याः।"

Synonyms:
  मूर्ख,  मूढ,  अज्ञ,  यथाजात,  वैधेय,  बालिश,  मूढमति,  अल्पमति,  मन्दमति,  मन्द,  निर्बुद्ध,  जड,  अल्पबुद्धि,  अचतुर,  अल्पधी,  मूढधी,  मूढात्मा,  मतिहीन,  बुद्धिहीन,  अबुध,  अविचक्षण,  अविद्,  अविद्य,  अविद्वस्,  अविबुध
adjective
 
यः मुह्यति यस्य बुद्धिः अल्पा वा।
 "मूर्खैः पुरुषैः सह न विवदेत्।/उपदेशो हि मूर्खाणां जनानां प्रकोपाय न शान्तये।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

lkugs pa
१) जड २) मूक ३) मूर्ख

glen pa
आज्ञ २) जड ३) धिक् ४) मूढ ५) मूर्ख ६) मौर्ख्य

ngan rmongs
१) खल २) मूर्ख

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
दानशीलः स वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ॥ ३५१ ॥
मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः ।
मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ॥ ३५२ ॥
देवानांप्रियजाल्मौ च दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः ।
-wordlist-
 
दानशील (पुं),  वदान्य (पुं),  वदन्य (पुं),  बालिश (पुं),  मूढ (पुं),  मन्द (पुं),  यथाजात (पुं),  बाल (पुं),  मातृमुख (पुं),  जड (पुं),  मूर्ख (पुं),  अमेध (पुं),  विवर्ण (पुं),  अज्ञ (पुं),  वैधेय (पुं),  मातृशासित (पुं),  देवानाम्प्रिय (पुं),  जाल्म (पुं),  दीर्घसूत्र (पुं),  चिरक्रिय (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वैधेय
वैधेय,  बालिश,  बाल,  जड,  जाल्म,  यथोद्गत,  मूढ,  मन्द,  विवर्ण,  मूर्ख,  मातृशासित
वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः ।
मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ॥ ३३६ ॥
verse 2.1.1.336
page 0040

अव्यक्त
अव्यक्त,  परमात्मन्,  मूर्ख,  स्पष्टेतर
अव्यक्तः परमात्मनि मूर्खे स्पष्टेतरे च निर्दिष्टः ।
verse 5.1.1.842
page 0096

नाममाला

Sanskrit

मुग्ध,  मूढ,  जड,  नेड,  मूक,  मूर्ख,  कद्वद
मुग्धो मूढो जडो नेडो मूको मूर्खश्च कद्वदः ।
verse 0.1.1.166
page 0080

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  मूर्खः
Root:  मूर्ख
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ fool
⇒ dull
⇒ idiot
⇒ silly
⇒ stupid
⇒ idiotic
⇒ foolish
⇒ imbecile
⇒ blockhead
⇒ dull-headed
⇒ inexperienced in
⇒ green gram [Vigna radiata - Bot.]
Shloka(s): 
3|1|48|1 ► अज्ञे मूढयथाजातमूर्खवैधेयबालिशाः। (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
3|3|82|2 ► विविक्तौ पूतविजनौ मूर्छितौ मूढसोच्छ्रयौ॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|95|1 ► मूढाल्पापटुनिर्भाग्या मन्दाः स्युर्द्वौ तु शारदौ। (नानार्थवर्गः)
3|3|105|2 ► भूतात्मानौ धातृदेहौ मूर्खनीचौ पृथग्जनौ॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|134|2 ► कुम्भौ घटेभमूर्धांशौ डिम्भौ तु शिशुबालिशौ॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|206|1 ► मूर्खेऽर्भकेऽपि बालः स्याल्लोलश्चलसतृष्णयोः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|1|48|1 ⇢ अज्ञः (अज्ञ) (पुं) ⇒ fool, idiot, stupid, unwise, ignorant, unconscious, not knowing, inexperienced, devoid of knowledge, devoid of experience
➠ 3|1|48|1 ⇢  (अज्ञ) (स्त्री) ⇒ fool, idiot, stupid, unwise, ignorant, unconscious, not knowing, inexperienced, devoid of knowledge, devoid of experience
➠ 3|1|48|1 ⇢ अज्ञम् (अज्ञ) (नपुं) ⇒ fool, idiot, stupid, unwise, ignorant, unconscious, not knowing, inexperienced, devoid of knowledge, devoid of experience
➠ 3|1|48|1 ⇢ मूढः (मूढ) (पुं) ⇒ dolt, fool, dull, silly, idiot, wrong, stupid, swooned, foolish, indolent, ignorant, confused, perplexed, not clear, stupefied, indistinct, bewildered, perplexing, confounding, uncertain about, at a loss about, simple [dull-witted], not to be ascertained, gone astray or adrift, out of the right place, driven out of its course, uncertain or at a loss about
➠ 3|1|48|1 ⇢  (मूढ) (स्त्री) ⇒ dolt, fool, dull, silly, idiot, wrong, stupid, swooned, foolish, indolent, ignorant, confused, perplexed, not clear, stupefied, indistinct, bewildered, perplexing, confounding, uncertain about, at a loss about, simple [dull-witted], not to be ascertained, gone astray or adrift, out of the right place, driven out of its course, uncertain or at a loss about
➠ 3|1|48|1 ⇢ मूढम् (मूढ) (नपुं) ⇒ dolt, fool, dull, silly, idiot, wrong, stupid, swooned, foolish, indolent, ignorant, confused, perplexed, not clear, stupefied, indistinct, bewildered, perplexing, confounding, uncertain about, at a loss about, simple [dull-witted], not to be ascertained, gone astray or adrift, out of the right place, driven out of its course, uncertain or at a loss about
➠ 3|1|48|1 ⇢ यथाजातः (यथाजात) (पुं) ⇒ outcast, barbarous, just as born, stupid. foolish
➠ 3|1|48|1 ⇢  (यथाजात) (स्त्री) ⇒ outcast, barbarous, just as born, stupid. foolish
➠ 3|1|48|1 ⇢ यथाजातम् (यथाजात) (नपुं) ⇒ outcast, barbarous, just as born, stupid. foolish
➠ 3|1|48|1 ⇢ मूर्खः (मूर्ख) (पुं) ⇒ fool, dull, idiot, silly, stupid, idiotic, foolish, imbecile, blockhead, dull-headed, inexperienced in, green gram [Vigna radiata - Bot.]
➠ 3|1|48|1 ⇢  (मूर्ख) (स्त्री) ⇒ fool, dull, idiot, silly, stupid, idiotic, foolish, imbecile, blockhead, dull-headed, inexperienced in, green gram [Vigna radiata - Bot.]
➠ 3|1|48|1 ⇢ मूर्खम् (मूर्ख) (नपुं) ⇒ fool, dull, idiot, silly, stupid, idiotic, foolish, imbecile, blockhead, dull-headed, inexperienced in, green gram [Vigna radiata - Bot.]
➠ 3|1|48|1 ⇢ वैधेयः (वैधेय) (पुं) ⇒ fool, idiot, stupid, foolish, prescribed, afflicted by fate, relating to rule or precept
➠ 3|1|48|1 ⇢  (वैधेय) (स्त्री) ⇒ fool, idiot, stupid, foolish, prescribed, afflicted by fate, relating to rule or precept
➠ 3|1|48|1 ⇢ वैधेयम् (वैधेय) (नपुं) ⇒ fool, idiot, stupid, foolish, prescribed, afflicted by fate, relating to rule or precept
➠ 3|1|48|1 ⇢ बालिशः (बालिश) (पुं) ⇒ fool, idiot, young, simple, foolish, idiotic, puerile, ignorant, childish, simpleton, blockhead
➠ 3|1|48|1 ⇢  (बालिश) (स्त्री) ⇒ fool, idiot, young, simple, foolish, idiotic, puerile, ignorant, childish, simpleton, blockhead
➠ 3|1|48|1 ⇢ बालिशम् (बालिश) (नपुं) ⇒ fool, idiot, young, simple, foolish, idiotic, puerile, ignorant, childish, simpleton, blockhead
➠ 3|3|82|2 ⇢ मूर्छितः (मूर्छित) (पुं) ⇒ tall, lofty, grown, excited, swollen, fainted, agitated, reflected, stupefied, insensible, solidified, intensified, augmented increased, insensible  calcined
➠ 3|3|82|2 ⇢  (मूर्छित) (स्त्री) ⇒ tall, lofty, grown, excited, swollen, fainted, agitated, reflected, stupefied, insensible, solidified, intensified, augmented increased, insensible  calcined
➠ 3|3|82|2 ⇢ मूर्छितम् (मूर्छित) (नपुं) ⇒ tall, lofty, grown, excited, swollen, fainted, agitated, reflected, stupefied, insensible, solidified, intensified, augmented increased, insensible  calcined
➠ 3|3|95|1 ⇢ मन्दः (मन्द) (पुं) ⇒ bad, low, ill, sick, weak, fool, slow, dull, idle, lazy, tardy, silly, blunt, slack, faint, wicked, slight, stupid, feeble, gentle, little, drunken, foolish, languid, unhappy, inactive, apathetic, miserable, loitering, leisurely, phlegmatic, dull-witted, sluggish in, indulgent to, planet Saturn, indifferent to, end of the world, weak i.e. tolerant, moving slowly or softly, stupid or slow elephant, addicted to intoxication, apsis of a planet's course or its anomalistic motion
➠ 3|3|95|1 ⇢  (मन्द) (स्त्री) ⇒ bad, low, ill, sick, weak, fool, slow, dull, idle, lazy, tardy, silly, blunt, slack, faint, wicked, slight, stupid, feeble, gentle, little, drunken, foolish, languid, unhappy, inactive, apathetic, miserable, loitering, leisurely, phlegmatic, dull-witted, sluggish in, indulgent to, planet Saturn, indifferent to, end of the world, weak i.e. tolerant, moving slowly or softly, stupid or slow elephant, addicted to intoxication, apsis of a planet's course or its anomalistic motion
➠ 3|3|95|1 ⇢ मन्दम् (मन्द) (नपुं) ⇒ bad, low, ill, sick, weak, fool, slow, dull, idle, lazy, tardy, silly, blunt, slack, faint, wicked, slight, stupid, feeble, gentle, little, drunken, foolish, languid, unhappy, inactive, apathetic, miserable, loitering, leisurely, phlegmatic, dull-witted, sluggish in, indulgent to, planet Saturn, indifferent to, end of the world, weak i.e. tolerant, moving slowly or softly, stupid or slow elephant, addicted to intoxication, apsis of a planet's course or its anomalistic motion
➠ 3|3|105|2 ⇢ पृथग्जनः (पृथग्जन) (पुं) ⇒ fool, low man, villain, multitude, blockhead, low person, man fellow, vulgar man, common people, ordinary professing Buddhist, man of lower caste or character or profession
➠ 3|3|134|2 ⇢ डिम्भः (डिम्भ) (पुं) ⇒ egg, boy, idiot, child, young shoot, young animal, new-born child
➠ 3|3|206|1 ⇢ बालः (बाल) (पुं) ⇒ boy, kid, foal, fool, colt, pure, child, minor, early, naive, young, simple, infant, puerile, foolish, childish, ignorant, infantine, simpleton, infantile, newly risen, kind of metre, new or waxing, simple-minded, small cardamoms, any young animal, one year old cow, five years old elephant, particular mystical prayer, not full-grown or developed, Indian Aloe pant [Aloe vera - Bot.]
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ मनुष्यः
जातिः ➡ मनुष्यः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मूर्खः,  पुं,
   (मुह् + “मुहेः खो मूर् च ।” उणा०५ । २२ । इति खः धातोः मूरादेशश्च ।) माषः ।इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 गायत्त्रीरहितः । यथा, “क्रियाहीनस्य मूर्खस्य महारोगिण एव च ।यथेष्टाचरणस्याहुर्मरणान्तमशौचकम् ॥
क्रियाहीनस्य नित्यनैमित्तिकक्रियाननुष्ठायिनः ।मूर्खस्य गायत्त्रीरहितस्य । सार्थगायत्त्रीरहि-तस्येति रुद्रधरः ॥
 महारोगिणः पापरोगा-ष्टकान्यतमरोगवतः ते च उन्मादस्त्वग्दोषोराजयक्ष्मा श्वासो मधुमेहो भगन्दरः । उदरो-ऽश्मरीत्यष्टौ पापरोगा नारदोक्ताः । यथेष्टा-चरणस्य द्यूतवेश्याद्यासक्तस्य । इति शुद्धि-तत्त्वम् ॥

 मूर्खः,  त्रि,  (मुह् + खः । मूरादेशः ।) मुह्यतियः । तत्पर्य्यायः । अज्ञः २ मूढः ३ यथाजातः४ वैधेयः ५ वालिशः ६ । इत्यमरः । ३ । १ । ४८ ॥
तस्य वशीकरणोपायो यथा,  --“मित्रं स्वच्छतया रिपुं नयबलैर्लुब्धं धनैरीश्वरंकार्य्येण द्बिजमादरेण युवतीं प्रेम्णा गुणै-र्बान्धवान् ।अत्युग्रं स्तुतिभिर्गुरुं प्रणतिभिर्मूर्खं कथाभिर्बुधंविद्याभी रसिकं रसेन सकलं शीलेन कुर्य्याद्-वशम् ॥
”इति नवरत्नानि ॥
“पयःपानं भुजङ्गानां केवलं विषवर्द्धनम् ।उपदेशो हि मूर्खाणां प्रकोपाय न शान्तये ॥
”इति हितोपदेशः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मूर्ख त्रि०
  मुह खमुरादेशः । १ मूढे २ गायत्रीरहिते ३ सार्थ-गायत्रीरहिते च । “क्रियाहीनस्य मूर्खस्येऽति स्मृति-व्याख्यायां निबन्धकारैस्तथार्थकतया व्याख्यानात् ।

Capeller

German

 मूर्ख॑ stumpßinnig,  blöde,  dumm
 m.
  Thor, 
Dummkopf von (—°).

Burnouf

French

 मूर्ख मूर्ख a. (मुर्छ्) stupide,  idiot. -- S. m.
  esp.
de haricot.
मूर्खत्व n.
  stupidité.

Stchoupak

French

 मूर्ख-
 a. stupide,  sot,  niais,  inexpérimenté 
 m.
  fou 
 -ता- f.
 
-त्व- nt. stupidité,  folie 
 -ई-भू- devenir fou.
°पण्डित- m.
  fou instruit.
°मण्डल- nt. assemblée de fous.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.