धातुः: मूत्र्
मूलधातुः: मूत्र
धात्वर्थः: प्रस्रवणे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: मूत्रयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः: अदन्तः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

मूत्र (अर्थः)  प्रस्रवणे
( मूत्रयति मोमूत्र्यते, ) पूर्ववद्यङ् 363

मूत्र प्रस्रवणे 
- मूत्रयति  मोमूत्र्यते  352

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“मूत्र प्रस्रवणे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> अदन्तः। </li> <li>मूत्रकः-त्रिका, मुमूत्रयिषकः-षिका;</li> <li> मूत्रयिता-त्री, मुमूत्रयिषिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिककत्रयतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> ज्ञेयानि। </li> <li>मोमूत्रकः <a href="#foot_krm04">4</a> -त्रिका, मोमूत्रितः <a href="#foot_krm05">5</a> इमानि रूपाणि अस्य धातोः भवन्तीति विशेषः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१२९५)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१९०९। अक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (१६१)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[१। ‘सूचिसूत्रिमूत्र्यट्यर्त्यशूर्णोतिग्रहणं यङ्विधावनेकाजहलाद्यर्थम्’ (वा। ३-१-२२) इत्यनेनानेकाच्त्वेऽपि धातोः अस्य यङ् भवति। यङन्तात् ण्वुलि एवं रूपम्। एवमेव तृजादिष्वपि प्रक्रिया ऊह्या।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[आ। ‘मोमूत्रितारिरतिरूक्षणया रणेषु।’ धा। का। ३-५९।]]</li></ul>

मूत्र (मू꣡त्र꣡ प्रस्रवणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = मूत्रणम्
अनीयर् = मूत्रणीयः - मूत्रणीया
ण्वुल् = मूत्रकः - मूत्रिका
तुमुँन् = मूत्रयितुम् / मूत्रितुम्
तव्य = मूत्रयितव्यः / मूत्रितव्यः - मूत्रयितव्या / मूत्रितव्या
तृच् = मूत्रयिता / मूत्रिता - मूत्रयित्री / मूत्रित्री
क्त्वा = मूत्रयित्वा / मूत्रित्वा
ल्यप् = प्रमूत्र्य
क्तवतुँ = मूत्रितवान् - मूत्रितवती
क्त = मूत्रितः - मूत्रिता
शतृँ = मूत्रयन् / मूत्रन् - मूत्रयन्ती / मूत्रन्ती
शानच् = मूत्रयमाणः / मूत्रमाणः - मूत्रयमाणा / मूत्रमाणा

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

मूत्र  प्रस्रवणे
- मूत्रयति  अमुमूत्रत्  349

मूत्रल
वि* - मूत्र + ला + क
"पेशाब लाने वाली दवा, मूत्रवर्धक औषधि"

मूत्रल [mūtrala], a. Promoting the secretion of urine, diuretic. -ला see मूत्रफला.

BEGINNER, Sanskrit to English, 1890 Apte edition

मूत्रल a. Promoting the secretion of urine, diuretic. 

मूत्रलं, क्ली, (मूत्रं लाति आदत्ते वर्द्धयतीत्यर्थः ।ला + कः ।) त्रपुषम् । इति शब्दचन्द्रिका ॥
मूत्रवर्द्धके, त्रि ॥
 (यथा, सुश्रुते । सूत्र-स्थाने । ४५ अः ।“जाम्बवो बद्धनिस्यन्दस्तुवरो वातकोपनः ।तीक्ष्णः सुरासवो हृद्यो मूत्रलः कफवातनुत् ॥
”)

INTERMEDIATE, Sanskrit to English, 1872 Edition

मूत्रल, अस्, आ, अम्, promoting (the secretion of)
urine, diuretic; (आ), f. Cucumis Utilissimus; another
species of cucumber, = वालुकी; (अम्), n. a species
of cucumber (= त्रपुष).


INTERMEDIATE, Sanskrit to English, Cologne Edition

मूत्रल mfn. diuretic, Suśr.


मूत्रल mfn. (-लः-ला-लं) Diuretic.
	 mf. (-लः-ला) A cucumber.
 E. मूत्र urine, लच् aff.


mUtrala {% a. (f. ला) %} Promoting urine.


मूत्रल
mfn. (-लः-ला-लं) Diuretic.
mf. (-लः-ला) A cucumber.
E. मूत्र urine, and लच् aff.


मूत्र-ल (लः-ला-लं)
a. Diuretic.
m. f.
A cucumber.


मूत्रल (mUtrala)

शब्दसागरः

Yates

Wilson

Apte

Apte 1890

Monier Williams Cologne

Monier Williams 1872

Apte Hindi

L R Vaidya

शब्दकल्पद्रुमः