| YouTube Channel

मूत (mUta)

 
शब्दसागरः
English
मूत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1. Bound, tied.
2. Confined.
E.
 मू to bind,
aff.
 क्त.
Capeller Eng
English
1 †मूत v. का॑ममूत.
2 मू॑त
m.
n.
 a woven basket.
Yates
English
मूत (तः-ता-तं)
a. Bound.
Spoken Sanskrit
English
मूत - mUta -
adj.
 - woven
मूत - mUta -
adj.
 - moved
मूत - mUta -
adj.
 - tied
मूत - mUta -
adj.
 - bound
मूत - mUta -
m.
n.
 - pouring a little takra into warm milk
मूत - mUta -
n.
 - woven basket
मूत mUta
m.
n.
 pouring a little takra into warm milk
मूतक mUtaka
n.
 pouring a little takra into warm milk
सर्जक sarjaka
n.
 first change in warm milk when mixed with takra
अम्लजुण्डी amlajuNDI
f.
 fourth change in warm milk when mixed with takra
मुखबन्धन mukhabandhana
n.
 fifth change which takes place in warm milk when mixed with takra
वलीमुख valImukha
n.
 sixth change which takes place in warm milk when mixed with takra
मन्द manda
n.
 second change which takes place in warm milk when mixed with takra
मण्डजात maNDajAta
n.
 second change which takes place in sour milk when mixed with takra
Wilson
English
मूत
mfn.
 (-तः-ता-तं) Bound, tied.
E.
 मू to bind,
aff.
 क्त.
Apte
English
मूत [mūta],
a.
 [मू-क्त]
Bound, tied.
Confined.
Woven
P.
 VI.4.2.
तः, तम् A woven basket (Ved. ).
A woven band of cloth.
A lump, collection.
Apte 1890
English
मूत a. [मू-क्त] 1 Bound, tied
2 Confined.
3 Woven.
तः
तं 1 A woven basket (Ved.).
2 A woven band of cloth.
3 A lump, collection.
Monier Williams Cologne
English
1. मूत
mfn.
 (for 2. See √ 1. मू) moved (See काम-मूत).
2. मूत
mfn.
 (for 1. See
p.
 819, col. 1) bound, tied, woven,
Pāṇ.
 vi, 4, 20
मूत
m.
n.
 a woven basket,
TBr.
Kāṭh.
ŚrS.
मूत mn. pouring a little Takra into warm milk,
L.
1. 2. मूत a See under √ 1. मीव् and above.
Monier Williams 1872
English
1. मूत, अस्, आ, अम् (for 2. see rt. 1. मू), moved,
in काम-मूत, q. v.
2. मूत, अस्, आ, अम् (for 1. see rt. 1. मीव्), bound,
tied
woven
(अस्, अम्), m. n., Ved. a woven basket
a woven band of cloth or fillet.
—मूत-कार्य, अस्,
आ, अम्, consisting of plaited work or basket work.
मूत 1. and 2. मूत। See under rt. 1. मीव्
and rt. 1. मू।
Macdonell
English
मूत mū́-ta,
m.
n.
 [pp. √ mū, bound together], 🞄plaited basket: -ká,
n.
 little basket 🞄(Br.¹)
-kārya,
a.
 shaped like a basket.
Apte Hindi
Hindi
मूत
वि* - मू + क्त
"बांधा हुआ, करता हुआ"
मूत
वि* - -
बंदी किया हुआ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मूत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > मूङ् (बन्धने) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "नाप्सु मूत्रं पुरीषं वा ष्ठीवनं वा समुत्सृजेत्"
उल्लेखाः - > मनु० ४-५६
मूत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ
L R Vaidya
English
mUta {% a. (f. ता) %} 1. Bound, tied
2. confined.
Kridanta Forms
Sanskrit
मू (मू꣡ङ् बन्धने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = मवनम्
अनीयर् = मवनीयः - मवनीया
ण्वुल् = मावकः - माविका
तुमुँन् = मोतुम्
तव्य = मोतव्यः - मोतव्या
तृच् = मोता - मोत्री
क्त्वा = मूत्वा
ल्यप् = प्रमूय
क्तवतुँ = मूतवान् - मूतवती
क्त = मूतः - मूता
शानच् = मवमानः - मवमाना
मू (मू꣡ञ् बन्धने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = मवनम्
अनीयर् = मवनीयः - मवनीया
ण्वुल् = मावकः - माविका
तुमुँन् = मवितुम्
तव्य = मवितव्यः - मवितव्या
तृच् = मविता - मवित्री
क्त्वा = मूत्वा
ल्यप् = प्रमूय
क्तवतुँ = मूतवान् - मूतवती
क्त = मूतः - मूता
शतृँ = मूनन् - मूनती
शानच् = मूनानः - मूनाना
Vedic Reference
English
Mūta in the later Saṃhitās and the Brāhmaṇas^1 denotes a
‘woven basket.’ Mūtaka means a ‘small basket.’^2
1) Kāṭhaka Saṃhitā, xxxvi. 14
Taittirīya Brāhmaṇa, i. 6, 10, 5
Lāṭyāyana
Śrauta Sūtra, viii. 3, 8.
2) Śatapatha Brāhmaṇa, ii. 6, 2, 17.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मूतः, त्रि, (मव मू मूर्व वा क्तः ।) बद्धः । इत्य-मरः । ३ । १ । ९५ ॥
(धान्यरक्षणार्थं तृणमयआधारविशेषः । यथा, शतपथब्राह्मणे । २ ।६ । २ । १७ । “तान् द्वयोर्मूतकयोरुपनह्यवेणुयष्ट्यां वा कुपे वोभयत आबध्योदं परेत्य यदिवृक्षं वा स्थाणुं वा वेणुं वा वल्मीकं वाविन्देत् ॥
” ‘यत्र तृणमये आवपने धान्यं बध्यतेतन्मूतं मूतमेव मूतकम् । वेणुमय्यां यष्ट्यामुभ-यतः बद्ध्वा ।’ इति तद्भाष्ये महीधरः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मूत
त्रि०
 मू + बन्धे क्त । १ बद्धे २ संयते च अमरः ।
Capeller
German
मूत
m.
n.
 ein geflochtener Korb.
Grassman
German
(mūta), a., bewegt, getrieben (Part. II. von mū = mīv), enthalten in kā́ma-mūta.
Burnouf
French
मूत मूत (pp. de मू) lié.
? muet.