| YouTube Channel

मूढ (mUDha)

 
शब्दसागरः
English
मूढ
mfn.
(-ढः-ढा-ढं)
1. Foolish, ignorant.
2. Cold, apathetic, stupid.
3. Perplexed, in doubt.
4. Deceived, erring.
m.
(-ढः)
1. An idiot,
a fool.
2. A sluggard.
E.
मुह् to be foolish,
aff.
क्त, form
irr
.
Capeller Eng
English
मूढ॑
a.
erred, gone astray, confused, uncertain, silly,
stupid
n.
& °ता†
f.
, °त्व†
n.
as
abstr.
Yates
English
मूढ (ढः-ढा-ढं)
a. Foolish
cold
sluggish
deceived
perplexed.
Spoken Sanskrit
English
मूढ - mUDha -
adj.
- stupid
मूर्ख - mUrkha -
adj.
- stupid
अविज्ञ - avijJa -
adj.
- stupid
अबोध - abodha -
adj.
- stupid
अज्ञ - ajJa -
adj.
- stupid
कड - kaDa -
adj.
- stupid
नामवर्जित - nAmavarjita -
adj.
- stupid
नामविवर्जित - nAmavivarjita -
adj.
- stupid [ nameless ]
अबुद्धि - abuddhi -
adj.
- stupid
अबुध् - abudh -
adj.
- stupid
अबुध - abudha -
adj.
- stupid
अविदग्ध - avidagdha -
adj.
- stupid
किम्पाक - kimpAka -
adj.
- stupid
कुबुद्धि - kubuddhi -
adj.
- stupid
कुण्ठ - kuNTha -
adj.
- stupid
कुण्ठक - kuNThaka -
adj.
- stupid
कुण्ठित - kuNThita -
adj.
- stupid
कुपटु - kupaTu -
adj.
- stupid
गृहेज्ञानिन् - gRhejJAnin -
adj.
- stupid
चूड - cUDa -
adj.
- stupid
मूढ - mUDha -
adj.
- ignorant
मुग्ध - mugdha -
adj.
- ignorant
अज्ञ - ajJa -
m.
- ignorant
अविज्ञ - avijJa -
adj.
- ignorant
बलिश - baliza -
adj.
- ignorant
अबोध - abodha -
adj.
- ignorant
अल्पज्ञ - alpajJa -
adj.
- ignorant
अल्पमेधस् - alpamedhas -
adj.
- ignorant
कड - kaDa -
adj.
- ignorant
बुद्धिवर्जित - buddhivarjita -
adj.
- ignorant
अचिकित्वस - acikitvasa -
adj.
- ignorant
अकोविद - akovida -
adj.
- ignorant
अज्ञानिन् - ajJAnin -
adj.
- ignorant
अज्ञान - ajJAna -
adj.
- ignorant
अप्राज्ञ - aprAjJa -
adj.
- ignorant
अबुद्धि - abuddhi -
adj.
- ignorant
अमन्तु - amantu -
adj.
- ignorant
अल्पविद्य - alpavidya -
adj.
- ignorant
अविजानत् - avijAnat -
adj.
- ignorant
अविज्ञातृ - avijJAtR -
adj.
- ignorant
मूढ - mUDha -
adj.
- ignorant
मूढ - mUDha -
adj.
- stupid
मूढ - mUDha -
adj.
- dull
मूढ - mUDha -
adj.
- at a loss about
मूढ - mUDha -
adj.
- wrong
मूढ - mUDha -
adj.
- gone astray or adrift
मूढ - mUDha -
adj.
- foolish
मूढ - mUDha -
adj.
- out of the right place
मूढ - mUDha -
adj.
- confounding
मूढ - mUDha -
adj.
- uncertain about
मूढ - mUDha -
adj.
- indistinct
मूढ - mUDha -
adj.
- silly
मूढ - mUDha -
adj.
- perplexing
मूढ - mUDha -
adj.
- confused
मूढ - mUDha -
adj.
- indolent
मूढ - mUDha -
adj.
- swooned
मूढ - mUDha -
adj.
- perplexed
मूढ - mUDha -
adj.
- not clear
मूढ - mUDha -
adj.
- simple [ dull-witted ]
मूढ - mUDha -
adj.
- stupefied
मूढ - mUDha -
adj.
- uncertain or at a loss about
मूढ - mUDha -
adj.
- driven out of its course
मूढ - mUDha -
adj.
- bewildered
मूढ - mUDha -
adj.
- not to be ascertained
मूढ - mUDha -
adj.
ppp. - idiotic
मूढ - mUDha -
m.
- fool
मूढ - mUDha -
m.
- idiot
मूढ - mUDha -
m.
- dolt
मूढ - mUDha -
n.
- confusion of mind
मूढ ! - mUDha ! -
sent.
- Mad!
मूढ mUDha
adj.
confounding
मूढत्व mUDhatva
n.
confounding
आकुलीकरण AkulIkaraNa
n.
confounding
अव्यतिमोह avyatimoha
m.
not confounding by error
क्रियासंस्कार kriyAsaMskAra
m.
combining or confounding different methods of medical treatment
मूढ mUDha
adj.
stupefied
मूर्त mUrta
adj.
stupefied
मूर्छित mUrchita
adj.
stupefied
सम्मोहित sammohita
adj.
stupefied
सम्मुग्ध sammugdha
adj.
stupefied
सम्मूर्छित sammUrchita
adj.
stupefied
संस्तम्भित saMstambhita
adj.
stupefied
सम्मूढ sammUDha
adj.
completely stupefied
मदमोहित madamohita
adj.
stupefied by drunkenness
शोकमूर्छित zokamUrchita
adj.
stupefied or stunned by grief
विमुह्यते { विमुह् } vimuhyate { vimuh } verb become bewildered or stupefied
विमुह्यति { विमुह् } vimuhyati { vimuh } verb become bewildered or stupefied
व्यामुह्यते { व्यामुह् } vyAmuhyate { vyAmuh } verb become stupefied or bewildered
मुह्यति { मुह् } muhyati { muh } verb become stupefied or unconscious
श्रममोहित zramamohita
adj.
bewildered or stupefied by fatigue
सम्प्रमुह्यते { सम्प्रमुह् } sampramuhyate { sampramuh } verb become completely stupefied or embarrassed
सम्प्रमुह्यति { सम्प्रमुह् } sampramuhyati { sampramuh } verb become completely stupefied or embarrassed
व्यामूढ vyAmUDha
adj.
entirely stupefied or confused or infatuated
सम्मुह्यति { सम्मुह् } sammuhyati { sammuh } verb become quite stupefied or bewildered or unconscious
मूढ mUDha
adj.
gone astray or adrift
मूढ mUDha
adj.
swooned
Wilson
English
मूढ
mfn.
(-ढः-ढा-ढं)
1 Foolish, ignorant.
2 Cold, apathetic, stupid.
3 Perplexed, in doubt.
4 Deceived, erring.
m.
(-ढः)
1 An idiot, a fool.
2 A sluggard.
E.
मुह to be foolish,
aff.
क्त, form
irr
.
Apte
English
मूढ [mūḍha], p. p. [मुह्-क्त]
Stupefied, infatuated
मूढाः शोणितगन्धेन निपेतुर्धरणीतले
Rām.*
6.52.15
प्रत्यासन्नविपत्तिमूढ- मनसां प्रायो मतिः क्षीयते
Pt.*
2.4.
Perplexed, bewildered, confounded, at a loss
किंकर्तव्यतामूढः 'being at a loss what to do'
so ह्रीमूढ
Me.*
7.
Foolish, silly, dull, stupid, ignorant
अल्पस्य हेतोर्बहु हातुमिच्छन् विचारमूढः प्रतिभासि मे त्वम्
R.*
2.47.
Mistaken, erring, deceived, gone astray.
Abortive.
Confounding. -ढः A fool, blockhead, dolt, an ignorant person
मूढः परप्रत्ययनेयबुद्धिः
M.*
1.2. -ढाः (m.
pl.
) An epithet of the elements in the Sāṅkhya philosophy. -ढम् confusion of mind.
Comp.
-आत्मन्
a.
stupefied in mind.
foolish, stupid, silly.
गर्भः a dead foetus.
difficult delivery.
ग्राहः a wrong notion, misconception, misapprehension. मूढग्राहेणात्मनो यत् पीडया क्रियते तपः
Bg.*
17.19.
infatuation. -चेतन, -चेतस्
a.
foolish, silly, ignorant
अवगच्छति मूढचेतनः प्रियनाशं हृदि शल्यमर्पितम्
R.*
8. 88. -धी, -बुद्धि, -मति
a.
foolish, stupid, silly, simple
व्रजन्ति ते मूढधियः पराभवम्
Ki.*
1.3. -प्रभुः, -श्रेष्ठः the greatest block-head. -वात
a.
caught in a storm
महार्णवे नौरिव मूढवाता
Rām.*
5.28.8. -सत्त्व
a.
infatuated, insane.
Apte 1890
English
मूढ p. p. [मुह-क्त] 1 Stupefied, infatuated
Pt. 2. 4.
2 Perplexed, bewildered
confounded, at a loss
किंकर्तव्यतामूढः ‘being at a loss what to do’
so ह्रीमूढ Me. 68.
3 Foolish, silly, dull, stupid, ignorant
अल्पस्य हेतेर्बहु हातुमिच्छन्विचारमूढः प्रतिभासि मे त्वं R. 2. 47.
4 Mistaken, erring, deceived, gone astray.
5 Abortive.
6 Confounding.
ढः A fool, blockhead, dolt, an ignorant person
मूढः परपत्ययनेयबुद्धिः M. 1. 2.
ढाः (m. pl.) An epithet of the elements in the Sāṃkhya philosophy.
Comp.
आत्मन् a. {1} stupefied in mind. {2} foolish, stupid, silly.
गर्भः {1} a dead fœtus. {2} difficult delivery.
ग्राह. {1} a wrong notion, misconception, misapprehension. {2} infatuation.
चेतन, चेतस् a. foolish, silly, ignorant
अवगच्छति मूढचेतनः प्रियनाशं हृदि शल्य मर्पितं R. 8. 88.
धी,
बुद्धि, मति a. foolish, stupid, silly, simple
Ki. 1. 30
प्रभुः
श्रेष्ठः the greatest block-head.
सत्त्व a. infatuated, insane.
Monier Williams Cologne
English
मूढ॑ a
mfn.
stupefied, bewildered, perplexed, confused, uncertain or at a loss about (loc. or comp. ),
AV.
&c.
&c.
stupid, foolish, dull, silly, simple,
Mn.
MBh.
&c.
swooned, indolent,
L.
gone astray or adrift,
ĀśvGṛ.
driven out of its course (as a ship),
R.
wrong, out of the right place (as the fetus in delivery),
Suśr.
not to be ascertained, not clear, indistinct,
Āpast.
R.
perplexing, confounding,
VP.
मूढ॑
m.
a fool, dolt,
MBh.
Kāv.
&c.
मूढ॑
m.
pl.
(in Sāṃkhya)
N.
of the elements,
Tattvas.
मूढ॑
n.
confusion of mind,
Sarvad.
मूढ b मूढ-गर्भ
&c.
See col. 2.
Monier Williams 1872
English
मूढ, अस्, आ, अम्, stupefied, bewildered, per-
plexed, confounded, confused [cf. दिङ्-म्°], uncer-
tain how to act
infatuated
stupid, dull, silly, foolish,
simple, ignorant
mistaken, deceived, erring, gone
astray or adrift
wrong, out of the right place (as
the fetus in delivery), abortive
causing confusion,
confounding
epithet of a particular position in the
Yoga system
(अस्), m. a fool, blockhead, dolt, idiot
a sluggard
(आस्), m. pl. an epithet of the elements
in the Sāṅkhya philosophy.
—मूढ-गर्भ, अस्,
m. difficult delivery
a dead fetus.
—मूढ-
ग्राह, अस्, m. a confused notion, misconception,
infatuation.
—मूढ-चक्षुर्-गद-च्छेतृ, ता, m.
the remover of the defect of vision of the foolish.
—मूढ-चेतन, अस्, आ, अम्, or मूढ-चेतस्, आस्,
आस्, अस्, bewildered in mind, foolish, simple, silly.
—मूढ-ता, f. or मूढ-त्व, अम्, n. stupidity,
infatuation, bewilderment, confusion, simplicity, folly,
ignorance
error, mistake, (ग्रन्थि-मूढता, mis-
take or confusion in disentangling a knot.)
—मूढ-
धी, ईस्, ईस्, इ, or मूढ-बुद्धि, or मूढ-मति,
इस्, इस्, इ, ‘silly-minded, silly, simple, foolish.
—मू-
ढ-प्रभु, उस्, m. the chief of fools, a great
blockhead.
—मूढ-रथ, अस्, m., N. of a man
(आस्), m. pl., N. of his descendants.
—मूढ-वत्,
ind. like a fool.
—मूढ-सत्त्व, अस्, आ, अम्, ‘silly-
minded, infatuated, insane.
—मूढात्मन् (°ढ-
आत्°), आ, आ, अ, bewildered or stupefied in mind, un-
conscious, insensible, foolish, a fool.
—मूढेश्वर
(°ढ-ईश्°), अस्, m. the greatest of fools, a great sim-
pleton, arrant blockhead
N. of an ascetic.
मूढ मूढ, मूढ-चेतस्, &c. See col. 2.
Macdonell
English
मूढ mūḍhá, pp. (√ muh) gone astray
driven 🞄out of its course (ship)
bewildered, confounded, 🞄at a loss about, uncertain in (lc. or 🞄—°)
stupid, foolish, dull, silly
perplexing
🞄m. fool, dolt:
pl.
designation of the elements 🞄(ph.)
n.
confusion of mind.
Hindi
Hindi
मूर्ख व्यक्ति
Apte Hindi
Hindi
मूढ
भू* क* कृ* - मुह् + क्त
"जडीभूत, मोहित"
मूढ
भू* क* कृ* - -
"उद्विग्न, व्याकुल, विह्वल, सूझबूझ से हीन"
मूढ
भू* क* कृ* - -
"नासमझ, मूर्ख, मन्दबुद्धि, जड, अज्ञानी"
मूढ
भू* क* कृ* - -
"भ्रान्त, भ्रमपूर्ण, प्रतारित, विचलित"
मूढ
भू* क* कृ* - -
अपक्वजन्मा
मूढ
भू* क* कृ* - -
संशयोत्पादक
मूढः
पुं*
- -
"मूर्ख, बुद्धू, मन्दमति, अज्ञानी पुरुष"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मूढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಜ್ಞ /ತಿಳಿಗೇಡಿ /ಮೂರ್ಖ
निष्पत्तिः - > मुह (वैचित्ये) - "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "मूढं बुद्धिमिवात्मानं हैमीभूतमिवायसम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ६-५५
मूढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮರುಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ /ಭಮೆ ಹಿಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ತಬ್ಬಿಬ್ಭು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ /ಮಂಕುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "प्रत्यासन्नविपत्तिमूढमनसां प्रायो मतिः क्षीयते"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० २-४
मूढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಡ್ಡ /ಪೆದ್ದ /ಮೂಕ /ಮಂಕ /ಮಡ್ಡಿ /ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು
प्रयोगाः - > "सन्तः परीक्ष्यान्यतरद्भजन्ते मूढः परप्रत्ययनेयबुद्धिः"
उल्लेखाः - > माल० १-२
मूढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗಾಬರಿಗೊಂಡ /ಕಳವಳಗೊಂಡ
प्रयोगाः - > "ह्री मूढानां भवति विफलप्रेरणा चूर्णमुष्टिः"
उल्लेखाः - > मेघ० २-५
मूढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಜ್ಞೆತಪ್ಪಿದವನು /ಮೂರ್ಛೆರೋಗಹಿಡಿದವನು
मूढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದವನು /ಯೋಚನೆ ಮಾಡದವನು
प्रयोगाः - > "अल्पस्य हेतोर्बहु हातुमिच्छन् विचारमूढः प्रतिभासि मे त्वम्"
उल्लेखाः - > रघु० २-४७
मूढ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಲಸ /ಸೋಮಾರಿ
विस्तारः - > "मूढे मूढो मोहिनि तन्द्रिते" - वैज० "मूढस्तन्द्रिते जडे" - हेम०
L R Vaidya
English
mUQa {% (I) a. (f. ढा) %} 1. Perplexed, confounded, ह्रीमूढानां भवति विफलप्रेरणा चूर्णमुष्टिः Megh.ii.5
2. dull, ignorant, stupid, विचारमूढः प्रतिभाति मे त्वम् R.ii.47
3. erring, mistaken, deceived
4. confounding.
mUQa {% (II) m. %} A fool, a blockhead, a dull man, संतः परीक्ष्यान्यतरद्भजंते मूढः परप्रत्ययनेयबुद्धिः Mal.i.
Bopp
Latin
मूढ v. मुह्.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
मन्द
पु
मन्द, रोगार्त, अभाग्य, मूढ, अल्प
रोगार्ताभाग्यमूढाल्पा मन्दाः प्रोक्ता विचक्षणैः
verse 2.1.1.48
page 0011
Lanman
English
mūḍha, see √muh.
Kridanta Forms
Sanskrit
मुह् (मु॒हँ꣡ वैचित्त्ये - दिवादिः - वेट्)
ल्युट् = मोहनम्
अनीयर् = मोहनीयः - मोहनीया
ण्वुल् = मोहकः - मोहिका
तुमुँन् = मोहितुम् / मोग्धुम् / मोढुम्
तव्य = मोहितव्यः / मोग्धव्यः / मोढव्यः - मोहितव्या / मोग्धव्या / मोढव्या
तृच् = मोहिता / मोग्धा / मोढा - मोहित्री / मोग्ध्री / मोढ्री
क्त्वा = मोहित्वा / मुग्ध्वा / मूढ्वा / मुहित्वा
ल्यप् = प्रमुह्य
क्तवतुँ = मुग्धवान् / मूढवान् - मुग्धवती / मूढवती
क्त = मुग्धः / मूढः - मुग्धा / मूढा
शतृँ = मुह्यन् - मुह्यन्ती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
मूढ vgl. मूट.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मूढ
adjective
यः उन्मत्तसदृशं आचरति।
"एषः मूढः प्रायः कदापि परिवर्तयेत्।"
Synonyms:
अज्ञानिन्, अविवेकिन्, मुग्ध, बालिश, अप्राज्ञ, अविज्ञातृ, अविज्ञ, मूढ, अल्पज्ञ, अज्ञ
adjective
यः अज्ञानेन परिपूर्णः।
"अज्ञानी पुरुषः एव संसारः दुःखमयः अस्ति इति मन्यते।"
Synonyms:
मूर्ख, मूढ, अज्ञ, यथाजात, वैधेय, बालिश, मूढमति, अल्पमति, मन्दमति, मन्द, निर्बुद्ध, जड, अल्पबुद्धि, अचतुर, अल्पधी, मूढधी, मूढात्मा, मतिहीन, बुद्धिहीन, अबुध, अविचक्षण, अविद्, अविद्य, अविद्वस्, अविबुध
adjective
यः मुह्यति यस्य बुद्धिः अल्पा वा।
"मूर्खैः पुरुषैः सह विवदेत्।/उपदेशो हि मूर्खाणां जनानां प्रकोपाय शान्तये।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
glen pa
आज्ञ २) जड ३) धिक् ४) मूढ ५) मूर्ख ६) मौर्ख्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दानशीलः वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ३५१
मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः
मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ३५२
देवानांप्रियजाल्मौ दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः
-wordlist-
दानशील (पुं), वदान्य (पुं), वदन्य (पुं), बालिश (पुं), मूढ (पुं), मन्द (पुं), यथाजात (पुं), बाल (पुं), मातृमुख (पुं), जड (पुं), मूर्ख (पुं), अमेध (पुं), विवर्ण (पुं), अज्ञ (पुं), वैधेय (पुं), मातृशासित (पुं), देवानाम्प्रिय (पुं), जाल्म (पुं), दीर्घसूत्र (पुं), चिरक्रिय (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वैधेय
वैधेय, बालिश, बाल, जड, जाल्म, यथोद्गत, मूढ, मन्द, विवर्ण, मूर्ख, मातृशासित
वैधेयो बालिशो बालो जडो जाल्मो यथोद्गतः
मूढो मन्दो विवर्णश्च मूर्खः स्यान्मातृशासितः ३३६
verse 2.1.1.336
page 0040
नाममाला
Sanskrit
मुग्ध, मूढ, जड, नेड, मूक, मूर्ख, कद्वद
मुग्धो मूढो जडो नेडो मूको मूर्खश्च कद्वदः
verse 0.1.1.166
page 0080
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मूढः, त्रि, (मूह + क्तः ।) मूर्खः इत्यमरः ।३ ४८
(यथा, पञ्चदश्याम् १० ।“अन्योन्याध्यासरूपेण कूटस्थाभासयोर्वपुः ।एकीभूय भवेन्मुख्यस्तत्र मूढैः प्रयुज्यते
”)बालः तन्द्रितः इति मेदिनी ढे,
जडः ।इति हेमचन्द्रः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मूढ
त्रि०
मुह--क्त मूर्खे अमरः बाले तन्द्रिते मेदि० भडे हेमच०
Capeller
German
मूढ (s. मुह्)
n.
Geistesverwirrung.
Burnouf
French
मूढ मूढ (pp. de मुह्) troublé, aveuglé.
Stupide. -- S.
m.
un idiot
un paresseux.
मूढग्राह a. qui a l'imagination égarée.
मूढसत्त्व a. insensé.
Stchoupak
French
मूढ-
(मुह्-) a. v. stupéfié, égaré, inconscient
stupide
désemparé
indistinct
m.
fou
-ता-
f.
-त्व- nt. confusion d'esprit,
égarement, folie
-वत् adv. comme un fou.
°चेतन- °चेतस्- °धी- °बुद्धि- °मति- a. stupide, fou, niais.
°प्रभु-
m.
chef des fous.