| YouTube Channel

मूकः (mUkaH)

 
Apte Hindi
Hindi
मूकः
पुं*
 - -
गूंगा
मूकः
पुं*
 - -
"बेचारा, दीन"
मूकः
पुं*
 - -
मछली
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मूकः
noun
वाचा रहितः।
"मूकानां पीडनं घोरः अपराधः अस्ति।"
Synonyms:
 मूकः
noun
अवाक्
"सखीयनियं वीक्ष्य विषादमूकाम् [गी 7]"
Synonyms:
 मत्स्यः, पृथुरोमा, मीनः, वैसारिणः, विसारः, शकली, शन्धली, झषः, आत्माशी, संवरः, मूकः, जलेशयः, कण्टकी, शक्ली, मच्छः, अनिमिषः, शुङ्गी, झसः
noun
जलजन्तुविशेषः, यः शकलकण्टकादियुक्तः।
"मत्स्याः अण्डजाः सन्ति।"
Tamil
Tamil
மூக: : ஊமை.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मूकः
Root: मूक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ mute
⇒ poor
⇒ fish
⇒ dumb
⇒ silent
⇒ wretched
⇒ speechless
⇒ tied or bound
⇒ offspring of a mule and mare
Shloka(s):
3|1|13|2 ► अवाचि मूकोऽथ मनोजवसः पितृसन्निभः॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|1|13|2 ⇢ अवाक् (अवाक्) (पुं) ⇒ lower than, turned downwards, being or situated below
➠ 3|1|13|2 ⇢ अवाक् (अवाक्) (स्त्री) ⇒ lower than, turned downwards, being or situated below
➠ 3|1|13|2 ⇢ अवाक् (अवाक्) (नपुं) ⇒ lower than, turned downwards, being or situated below
➠ 3|1|13|2 ⇢ मूकः (मूक) (पुं) ⇒ mute, poor, fish, dumb, silent, wretched, speechless, tied or bound, offspring of a mule and mare
➠ 3|1|13|2 ⇢ (मूक) (स्त्री) ⇒ mute, poor, fish, dumb, silent, wretched, speechless, tied or bound, offspring of a mule and mare
➠ 3|1|13|2 ⇢ मूकम् (मूक) (नपुं) ⇒ mute, poor, fish, dumb, silent, wretched, speechless, tied or bound, offspring of a mule and mare
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मनुष्यः
जातिः ➡ मनुष्यः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मूकः, त्रि, (मव्यते बध्यतेऽसौ । मव + बाहुलकात्कक् ।” उणा० ३ । ४१ । इति उपधायायावकारस्य चोठ् ।) वाक्यरहितः । वोवा इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । अवाक् २ । इत्यमरः ।३ । १ । १३ । (यथा, महाभारते । २ । ५ ।१२५ ।“कच्चिदन्धांश्च मूकांश्च पङ्गून् व्यङ्गानबान्धवान् ।पितेव पासि धर्म्मज्ञ ! तथा प्रव्रजितानपि ॥
”अस्योत्पत्तिहेतुर्यथा, गर्भवैकृत्यात्“गर्भो वातप्रकोपेण दौर्हृदे चावमानिते ।भवेत् कुब्जः कुणिः पङ्गुर्मूको मिण्मिण एवच ॥
”इति सुश्रुते शारीरस्थाने द्बितीयेऽध्याये ॥
रोगत्वेनास्य विषयो यथा, --“आवृत्य वायुः सकफो धमनीः शब्दवाहिनीः ।नरान् करोत्यक्रियकान् मूकमिण्मिण गद्-गदान् ॥
”इति च तत्र निदानस्थाने प्रथमेऽध्याये ॥
)
मूकः,
पुं,
 (मव्यते बध्यते जालिकैरिति । मव +कक् । पूर्व्ववत्सर्वम् ।) मत्स्यः । इति त्रिकाण्ड-शेषः ॥
दैत्यः । इति मेदिनी । के, ३१ ॥
(दानवभेदः । यथा, महाभारते । ३ । ३९ । ७ ।“स सन्निकर्षमागम्य पार्थस्याक्लिष्टकर्म्मणः ।मूकं नाम दनोः पुत्त्रं ददर्शाद्भुतदर्शनम् ॥
”)दीनः । इति हेमचन्द्रः । ३ । १३ । (तक्षक-पुत्त्रः । यथा, महाभारते । १ । ५७ । १० ।“शिली शलकरो मूकः सुकुमारः प्रवेपनः ।मुद्गरः शिशुरोमा च सुरोमा च महाहनुः ॥
एते तक्षकजा नागाः प्रविष्टा हव्यवाहनम् ॥
”)