| YouTube Channel

मुस्तक (mustaka)

 
शब्दसागरः
English
मुस्तक mn. (-कः-कं)
1. A fragrant grass, (Cyperus rotundus.)
2. A sort
of poison.
E.
मुस्त to accumulate, ण्वुल्
aff.
Capeller Eng
English
मुस्तक
m.
n.
,
f.
the same.
Yates
English
मुस्तक (कः-कं) 1.
m.
n.
A fragrant
grass
a sort of poison.
Spoken Sanskrit
English
मुस्तक mustaka
adj.
coco-grass [ Cyperus Rotundus - Bot. ]
मुस्तक mustaka
m.
particular vegetable poison
Wilson
English
मुस्तक
mn. (-कः-कं)
1 A fragrant grass, (Cyperus rotundus.)
2 A sort of poison.
E.
मुस्त to accumulate, ण्वुल्
aff.
Apte
English
मुस्तकः [mustakḥ] कम् [kam] का [kā], कम् का See मुस्तः.
Monier Williams Cologne
English
मुस्तक
mfn.
=
मुस्त, Cyperus Rotundus,
Var.
Suśr.
Bhpr.
मुस्तक
m.
a partic. vegetable poison,
L.
Monier Williams 1872
English
मुस्तक, अस्, आ, अम्, m. f. n. a species of grass,
Cyperus Rotundus
(अस्), m. a particular vegetable
poison.
Benfey
English
मुस्तक मुस्त + क,
I.
m.
and
n.
A
fragrant grass, Cyperus rotundus.
II.
n.
A sort of poison.
--
Comp.
भद्र-,
n.
= मुस्त, q. cf.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मुस्तक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭದ್ರಮುಸ್ತೆ /ಕೊನ್ನಾರಿಯ ಒಂದು ಭೇದ
निष्पत्तिः - > मुस्त (सङ्घाते) +‍ णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > मुस्तयति इति
मुस्तक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಿಧ ವಿಷ
प्रयोगाः - > "चत्वारि वत्सनाभानि मुस्तके द्वे प्रकीर्तिते"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० कल्प०
Kridanta Forms
Sanskrit
मुस्त् (मु꣡स्तँ꣡ सङ्घाते - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = मुस्तनम्
अनीयर् = मुस्तनीयः - मुस्तनीया
ण्वुल् = मुस्तकः - मुस्तिका
तुमुँन् = मुस्तयितुम्
तव्य = मुस्तयितव्यः - मुस्तयितव्या
तृच् = मुस्तयिता - मुस्तयित्री
क्त्वा = मुस्तयित्वा
ल्यप् = प्रमुस्त्य
क्तवतुँ = मुस्तितवान् - मुस्तितवती
क्त = मुस्तितः - मुस्तिता
शतृँ = मुस्तयन् - मुस्तयन्ती
शानच् = मुस्तयमानः - मुस्तयमाना
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
विषः क्ष्वेडो रसस्तीक्ष्णं गरलोऽथ हलाहलः ११९५
वत्सनाभः कालकूटो ब्रह्मपुत्रः प्रदीपनः
सौराष्ट्रिकः शौल्किकेयः काकोलो दारदोऽपि ११९६
अहिच्छत्त्रो मेषशृङ्गकुष्टवालूकनन्दनाः
कैराटको हैमवतो मर्कटः करवीरकः ११९७
सर्षपो मूलको गौरार्द्रकः सक्तुककर्दमौ
अङ्कोल्लसारः कालिङ्गः शृङ्गिको मधुसिक्थकः ११९८
इन्द्रो लाङ्गुलिको विस्फुलिङ्गपिङ्गलगौतमाः
मुस्तको दालवश्चेति स्थावरा विषजातयः ११९९
-wordlist-
विष (पुंक्ली), क्ष्वेड (पुं), रस (पुंक्ली), तीक्ष्ण (क्ली), गरल (पुंक्ली), हलाहल (पुं), वत्सनाभ (पुं), कालकूट (पुं), ब्रह्मपुत्र (पुं), प्रदीपन (पुं), सौराष्ट्रिक (पुं), शौल्किकेय (पुं), काकोल (पुं), दारद (पुं), अहिच्छत्त्र (पुं), मेषशृङ्ग (पुं), कुष्ठ (पुं), वालूक (पुं), नन्दन (पुं), कैराटक (पुं), हैमवत (पुं), मर्कट (पुं), करवीर (पुं), सर्षप (पुं), मूलक (पुं), गौरार्द्रक (पुं), सक्तुक (पुं), कर्दम (पुं), अङ्कोल्लसार (पुं), कालिङ्ग (पुं), शृङ्गिक (पुं), मधुसिक्थक (पुं), इन्द्र (पुं), लाङ्गुलिक (पुं), विस्फुलिङ्ग (पुं), पिङ्गल (पुं), गौतम (पुं), मुस्तक (पुं), दालव (पुं), स्थावरविष (पुं)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
हालाहलं तथा हालं मुस्तायां मुस्तकोऽपि
-wordlist-
हालाहल (पुंक्ली), हाल (पुंक्ली), मुस्तक (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मुस्तक
मुस्तक, कुरुविन्द, गुन्द्रा, जलदाह्वय
मुस्तकः कुरुविन्दः स्याद् गुन्द्रा जलदाह्वयः ६२२
verse 2.1.1.622
page 0071
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुस्तकः, पुं
क्ली,
(मुस्त + स्वार्थे कन् ।) तृणमूल-विशेषः मुता इति भाषा तत्पर्य्यायः ।कुरुबिन्दः मेघनामा मुस्ता इत्यमरः ।२ १५९
मुस्तः राजकसेरुः इतिहारावली
मेघाख्यम् गाङ्गेयम् भद्र-मुस्तकम् इति रत्नमाला
अभ्रनामकः १०श्रीभद्रा ११ भद्रकः १२ भद्रा १३ इति शब्द-रत्नावली
अस्य गुणाः तिक्तत्वम् कटु-त्वम् वायुनाशित्वम् ग्राहित्वम् दीपनत्वञ्च ।इति राजवल्लभः
अपि ।“मुस्तकं स्त्रियां मुस्तं त्रिषु वारिदनामकः ।कुरुबिन्दश्च ख्यातोऽपरः कोरकसेरुकः
भद्रमुस्तश्च गुन्द्रा तथा नागरमुस्तकः ।मुस्तं कटु हिमं ग्राहि तिक्तं दीपनपाचनम्
कषायं कफपित्तासतृड्ज्वरारुचिजन्तुहृत् ।अनूपदेशे यज्जातं मुस्तकं तत् प्रशस्यते ।तत्रापि मुनिभिः प्रोक्तं वरं नागरमुस्तकम्
”इति भावप्रकाशः
मुस्तकः,
पुं,
(मुस्तयति संहतीकरोति रुधिर-मिति मुस्त + कः ततः संज्ञायां कन् ।)स्थावरविषभेदः इति हेमचन्द्रः २५६
(यथा, सुश्रुते कल्पस्थाने ।“चत्वारिवत्सनाभानि मुस्तके द्वे प्रकीर्त्तिते
”)
Capeller
German
मुस्तक
m.
n.
,
f.
dass.