| YouTube Channel

मुदिता (muditA)

 
Spoken Sanskrit
English
मुदिता muditA
f.
 complacency
मुदिता muditA
f.
 gladness
मुदिता muditA
f.
 joy
Monier Williams Cologne
English
मुदिता
f.
 joy, gladness, complacency,
Lalit.
sympathy in joy,
Divyāv.
Apte Hindi
Hindi
मुदिता
स्त्री*
 - -
"हर्ष, आनंद"
L R Vaidya
English
mudita {% (I) a. (f. ता) %} Glad, happy, delighted.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
muditā,
(1) (= Pali id.
acc. to Senart, Mv 〔i.629〕 and 〔iii.523〕, also PTSD s.v., an altered form of mudutā, = Skt. mṛdutā, which has a quite diff. mg. in Pali), joy (esp. of the spirit)
so the unanimous tradition, both of Pali comms., and of northern texts and transl.
if orig. derived from Skt. mṛdu-tā, all practical traces of this origin have certainly been lost
the word is always associated with root mud, as is proved by a number of clear descriptions, cited below
esp. as one (usually the 3d) of the four apramāṇa or brahmavihāra, qq.v. (with maitrī or maitrā, karuṇā, and upekṣā), LV 〔8.4〕
〔112.6〕
〔183.3〕
〔275.18〕
〔297.12〕
〔376.1, 2〕
〔426.4〕
Mv 〔i.357.19〕
〔ii.362.5〕 (here upekṣā omitted)
〔iii.421.14, 22〕
Mvy 〔1506〕
Dbh 〔34.21〕
Bbh 〔209.4〕
〔236.7〕
〔241.16〕
Sādh 〔57.13 ff.〕
AbhidhK. LaV-P. 〔viii.196〕 (joie), citing the vyākhyā, muditā cārateḥ pratipakṣaḥ saumanasyarūpatvāt
with this cf. Mvy 〔1599〕, aratiniḥsaraṇaṃ muditā
similar description in Sādh l. c. (〔57.18〕 hṛṣṭacittatā)
esp. elaborate description Śikṣ 〔183.4〕, katamā muditā? … prītiḥ prasādaḥ prāmodyaṃ cittasyānavalīnatā … cittasya prāmodyaṃ kāyasyaudbilyaṃ buddheḥ saṃpraharṣaṇaṃ manasa utplavaḥ etc.
Tib. regularly dgaḥ ba, joy
(2) rarely, and only in vss (prob. m.c.), = pramuditā as n. of the first bodhisattva-bhūmi: Laṅk 〔286.15〕
Sūtrāl. 〔xx—xxi.32〕.
Indian Epigraphical Glossary
English
muditā (CII 4), cheerfulness
one of the Buddhist bhāvanās.
Kridanta Forms
Sanskrit
मुद् (मु꣡दँ॒ हर्षे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मोदनम्
अनीयर् = मोदनीयः - मोदनीया
ण्वुल् = मोदकः - मोदिका
तुमुँन् = मोदितुम्
तव्य = मोदितव्यः - मोदितव्या
तृच् = मोदिता - मोदित्री
क्त्वा = मोदित्वा / मुदित्वा
ल्यप् = प्रमुद्य
क्तवतुँ = मुदितवान् / मोदितवान् - मुदितवती / मोदितवती
क्त = मुदितः / मोदितः - मुदिता / मोदिता
शानच् = मोदमानः - मोदमाना
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dga' ba
१) अभिरत २) ३) आनन्द ४) आमोद ५) आराम ६) उदग्र ७) उद्विग्नप्राप्त ८) कान्त ९) कौतुक १०) चित्तोल्लास ११) तुष्ट १२) तुष्टि १३) तृष्णा १४) तोष १५) तोषण १६) धृति १७) नन्द १८) १९) नन्दन २०) नन्दिन् २१) प्रणय २२) प्रमद २३) प्रमुदिता २४) प्रमोद २५) प्रसाद २६) प्रामोद्य २७) प्रिय २८) प्रीति २९) प्रेमन् ३०) भक्त ३१) मदन ३२) मुदित ३३) मुदिता ३४) मोद ३५) रत ३६) रति ३७) रभस ३८) रमण ३९) रमति ४०) रम्य ४१) रस ४२) रसिक ४३) रहस् ४४) रामता ४५) रुचि ४६) शौण्ड ४७) संतुष्ट ४८) संतोष ४९) संभोग ५०) सुख ५१) स्पृहा ५२) हर्ष ५३) हृष्ट ५४) हृष्टि ५५)
dga' ba'i yid
मुदिता
Mahabharata
English
Muditā, wife of Saha. § 493 (Āṅgirasa): III, 222, 14208 (Āpasya Muditā--so B., C. has duhitā--bhāryā Sahasya paramā priyā).
पुराणम्
English
मुदिता / MUDITĀ. Wife of the agni named saha. (Śloka 1, Chapter 222, Vana Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुदिता,
स्त्री,
 (मोदते इति मुद् + सर्व्वधातुभ्यइन् संज्ञापूर्व्वकविधेरनित्यत्वात् गुणाभावः ।मुदिः तस्य भावः इति तल् + टाप् ।) मुदा ।हर्षः । इत्यमरटीकायां मथुरेशः ॥
(यथा, पातञ्जलसूत्रम् । १ । ३३ ।“मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाणां सुखदुःखपुण्या-पुण्यविषयाणां भावनातश्चित्तप्रसादनम् ॥
”)