| YouTube Channel

मुञ्जः (muJjaH)

 
Apte
English
मुञ्जः [muñjḥ], 1 A sort of rush or grass (of which the girdle of a Brāhmaṇa should be made)
Ms.*
 2.43
मुञ्जाटव्यां भ्रष्टमार्गं क्रन्दमानं स्वगोधनम्
Bhāg.*
 1.19.5
मुञ्जद्वयं तु मधुरं तुवरं शिशिरं तथा । दाहतृष्णाविसर्पास्रमूत्रवस्त्यक्षि- रोगजित् । दोषत्रयहरं वृष्यं मेखलासूपयुज्यते ॥ Bhāva.
P.
The sacred cord or girdle itself.
N.
 of a king of Dhārā (said to be the uncle of the celebrated Bhoja).
Comp.
 केशः an epithet of Śiva.
of Viṣṇu.-केशिन्
m.
 an epithet of Viṣṇu. -बन्धनम् investiture with the sacred thread (or girdle). -मेखलिन्
m.
N.
 of Śiva.
of Viṣṇu. -वासस्
m.
 an epithet of Śiva.
Apte Hindi
Hindi
मुञ्जः
पुं*
 - मुञ्ज् + अच्
एक प्रकार का घास
मुञ्जः
पुं*
 - -
धारापति राजा मुञ्ज का नाम
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मुञ्जः
Root: मुञ्ज
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of sacred grass
Saccharum munja
Tamil Muñji
Shloka(s):
3|3|229|1 ► मञ्जस्तु यज्ञियो मेध्यो मृदुत्वग्ब्रह्ममेखलः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|229|1 ⇢ मुञ्जः (मुञ्ज) (पुं) ⇒ Kind of sacred grass
Saccharum munja
Tamil Muñji ⇒
➠ 3|3|229|1 ⇢ यज्ञियः (यज्ञिय) (पुं) ⇒ Kind of sacred grass
Saccharum munja
Tamil Muñji ⇒
➠ 3|3|229|1 ⇢ मेध्यः (मेध्य) (पुं) ⇒ Kind of sacred grass
Saccharum munja
Tamil Muñji ⇒
➠ 3|3|229|1 ⇢ मृदुत्वक् (मृदुत्वच्) (पुं) ⇒ Kind of sacred grass
Saccharum munja
Tamil Muñji ⇒
➠ 3|3|229|1 ⇢ ब्रह्ममेखलः (ब्रह्ममेखल) (पुं) ⇒ Kind of sacred grass
Saccharum munja
Tamil Muñji ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुञ्जः,
पुं,
 (मुञ्ज्यते मृज्यते अनेन । मुञ्ज + करणेअच् ।) तृणविशेषः । मुँज इति भाषा ॥
(यथा, पञ्चदश्याम् । १ । ४२ ।“यथा मुञ्जादीषिकैवमात्मा युक्त्या समुद्धृतः ।शरीरत्रितयाद्धीरैः परं ब्रह्मैव जायते ॥
”)तत्पर्य्यायः । मौञ्जीतृणाख्यः २ ब्राह्मण्यः ३तेजनाह्वयः ४ वाणीरकः ५ मुञ्जनकः ६शीरी ७ दर्भाह्वयः ८ दूरमूलः ९ दृढतृणः १०दृढमूलः ११ बहुप्रजः १२ रञ्जनः १३ शत्रु-भङ्गः १४ । अस्य गुणाः । मधुरत्वम् । शीत-त्वम् । कफपित्तजदोषनाशित्वम् । ग्रहरक्षासुदीक्षासु च पावनत्वम् । भूतनाशित्वञ्च । इतिराजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“मुञ्जो मुञ्जातको बाणः स्थूलदर्भः सुमेधसः ।मुञ्जद्बयन्तु मधुरं तुवरं शिशिरं तथा ॥
दाहतृष्णाविसर्पास्रमूत्रवस्त्यक्षिरोगजित् ।दोषत्रयहरं वृष्यं मेखलासूपयुज्यते ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
शरः । इति रत्नमाला । उपनयनकाले मुञ्ज-मेखलाधारणविधिर्यथा । अथैनं माणवक-माचार्य्यस्त्रिःप्रदक्षिणं त्रिवृतं मुञ्जमेखलां परि-धापयन् मन्त्रद्वयं वाचयति । इति भवदेव-भट्टः ॥