| YouTube Channel

मुज (muja)

 
Wilson
English
मुज r. 1st cl. (मोजति मोजयति) also (इ, ) मुजि (मुञ्जति
मुञ्जयति) To sound.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 मुज्
मूलधातुः:
 मुज
धात्वर्थः:
 शब्दे
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 मोजति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुज इ क मृजाध्वन्योः । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरा०-पर०-मार्ज्जने सक०-ध्वनौअक०-सेट् ।) द्वौ पञ्चमस्वरिणौ । इ क मुञ्ज-यति । क मोजयति । इति दुर्गादासः ॥
मुज क मृजाध्वन्योः । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरा०-पर०-मार्ज्जने सक०-ध्वनौअक०-सेट् ।) द्वौ पञ्चमस्वरिणौ । इ क मुञ्ज-यति । क मोजयति । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मुज ध्वनौ अक० मार्ज्जने
सक०
 वा चुरा० पक्षे
भ्वा०
पर०
 सेट् । माजयति ते मोजति अमूमुजत् त अमोजीत् ।इदिदप्यत्रार्थे । मुञ्जयति ते मुञ्जति अमुमुञ्जत् तअमुञ्जीत् ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“मुज शब्दार्थः”@} 2 3 ‘मज मुजि’ इति क्षीरस्वामी, चन्द्रश्च।
‘मृज मृजीत्यप्याहुः’ इति पुरुषकारः 4।
क्षीरतरङ्गिण्यां तु ‘मृज मृजीत्यप्याहुः’ इति पाठ उपलभ्यते।
“मुद्रिते चान्द्रधातुपाठे तु ‘मुज मुजि’ इति पाठ उपलभ्यते 5” इति क्षी।
टीका।
माधवीयधातुवृत्तौ तु स्वामिचन्द्रयोर्मते ‘मृज मृजीति’ पाठः प्रदर्शितः।
मूलशुद्धिस्त्वत्र कीदृशीति न विद्मः।
युक्तायुक्तत्वे त्वत्र सूरयः प्रमाणम्।]] मोजकः-जिका, मोजकः-जिका, मुमोजिषकः-मुमुजिषकः-षिका, मोमुजकः-जिका
मोजिता-त्री, मोजयिता-त्री, मुमोजिषिता-मुमुजिषिता-त्री, मोमुजिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाणि भौवादिककुचधातुवत् 6 ज्ञेयानि।
यङ्लुकि शता-मोमुजन् 7 इति।
8 मुजितम् अनेनमोजितम्, इति वा।
9
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१२७६)
02
=>
 (१-भ्वादिः-२५०। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[[अ]
04
=>
 (श्लो। ५९)
05
=>
 (चा। धा। सू। १-८०)
06
=>
 (२००)
07
=>
 [[आ। ‘गर्जत्खरं गृञ्जितधेनुमोमुजद्वत्सोत्करं मुञ्जदजं वजन् व्रजम्।।’ धा। का। १-३३।]]
08
=>
 [[४। निष्ठायाम् ‘उदुपधात्--’ (१-२-२१) इति कित्त्वविकल्पनात् रूपद्वयम्।]]
09
=>
 [पृष्ठम्१०३६+ २६]