| YouTube Channel

मुग्ध (mugdha)

 
शब्दसागरः
English
मुग्ध
mfn.
(-ग्धः-ग्धा-ग्धं)
1. Lovely, beautiful.
2. Stupid, ignorant, an
idiot, a fool.
3. Simple, silly.
4. Infatuated.
f.
(-ग्धा) A young and
lovely female.
E.
मुह् to be foolish,
aff.
क्त,
deriv.
irr
.
Capeller Eng
English
मुग्ध॑
a.
stupefied, perplexed
gone astray, lost
foolish, silly
careless, innocent, charming, lovely.
Yates
English
मुग्ध (ग्धः-ग्धा-ग्धं)
a. Stupid, a fool
infatuated
beautiful.
Spoken Sanskrit
English
मुग्ध - mugdha -
adj.
- ignorant
मुग्ध - mugdha -
adj.
- innocent
मुग्ध - mugdha -
adj.
- lovely
मुग्ध - mugdha -
adj.
- naive
मुग्ध - mugdha -
adj.
- perplexed
मुग्ध - mugdha -
adj.
- foolish
मुग्ध - mugdha -
adj.
- beautiful
मुग्ध - mugdha -
adj.
- simple-minded
मुग्ध - mugdha -
adj.
- bewildered
मुग्ध - mugdha -
adj.
- silly
मुग्ध - mugdha -
adj.
- tender
मुग्ध - mugdha -
adj.
- inexperienced
मुग्ध - mugdha -
adj.
- foolish
मुग्ध - mugdha -
adj.
- artless
मुग्ध - mugdha -
adj.
- young
मुग्ध - mugdha -
adj.
- gone astray
मुग्ध - mugdha -
adj.
- attractive or charming
मुग्ध - mugdha -
adj.
- simple
मुग्ध - mugdha -
adj.
- strikingly like
मुग्ध - mugdha -
adj.
- lost
मुग्ध mugdha
adj.
artless
ललित lalita
adj.
artless
सरल sarala
adj.
artless
सुस्थित susthita
adj.
artless
प्राकृत prAkRta
adj.
artless
मुग्धस्वभाव mugdhasvabhAva
m.
artlessness
मुग्धिमन् mugdhiman
m.
artlessness
ललित lalita
n.
artlessness
सारव sArava
n.
artlessness
मुग्धत्व mugdhatva
n.
simplicity artlessness
मुग्धस्वभाव mugdhasvabhAva
adj.
artless or charming by nature
मुग्ध mugdha
adj.
strikingly like
विडम्बक viDambaka
adj.
strikingly resembling
Wilson
English
मुग्ध
mfn.
(-ग्धः-ग्धा-ग्धं)
1 Lovely, beautiful.
2 Stupid, ignorant, an idiot, a fool.
3 Simple, silly.
f.
(-ग्धा) A young and lovely female.
E.
मुह to be foolish,
aff.
क्त,
deriv.
irr
.
Apte
English
मुग्ध [mugdha],
a.
[मुह्-क्त]
Stupefied, fainted.
Perplexed, infatuated.
Foolish, ignorant, silly, stupid
शशाङ्क केन मुग्धेन सुधांशुरिति भाषितः
Bv.*
2.29
अयि मुग्धे का$न्या चिन्ता प्रियासमागमस्य
V.*
3.
Simple, artless, innocent
अपूर्वकर्मचण्डालमयि मुग्धे विमुञ्च माम्
U.*
1.46
Māl.
7.1
दृष्टोत्साहश्चकितचकितो मुग्धसिद्धाङ्गनाभिः
Me.*
14.
Erring, mistaken.
Attractive by youthful simplicity (not yet acquainted with love), child-like
(कः) अयमाचरत्यविनयं मुग्धासु तपस्विकन्यासु
Ś.*
1.24
U.*
6.35
R.*
9.34.
(Hence) Beautiful, lovely, charming, pretty
हरिरिह मुग्धवधूनिकरे विलासिनि विलसति केलिपरे
Gīt.*
1
U.*
3.5.
New (as the moon)
मालतीनयनमुग्धचन्द्रमाः
Māl.
9.21. (com. बालचन्द्रः). -ग्धा A young girl attractive by her youthful simplicity, a pretty young maiden
(regarded as a variety of Nāyikā in poetic compositions)
काचं मणिं काञ्चनमेकसूत्रे मुग्धा निबध्नन्ति किमत्र चित्रम् Udb.
Comp.
-अक्षी a lovely-eyed woman
वियोगो मुग्धाक्ष्याः खलु रिपुघातावधिरभूत्
U.*
3.44. -आनना having a lovely face. -आलोक
a.
lovely to look at
दशनमुकुलै- र्मुग्धालोकं शिशुर्दधती मुखम्
U.*
1.2. -दृश्
a.
fair-eyed. -धी, -बुद्धि, -मति
a.
silly, foolish, stupid, simple. -बोधम्
N.
of a celebrated grammar by Vopadeva. -भावः simplicity, silliness. -विलोकितम् a beautiful glance.-स्वभावः artlessness, simplicity.
Apte 1890
English
मुग्ध a. [मुह्-क्त] 1 Stupefied. fainted.
2 Perplexed, infatuated.
3 Foolish, ignorant, silly, stupid
शशांक केन मुग्धेन सुधांशुरिति भाषितः Bv. 2. 29
अयि मुग्धे कान्या चिंता प्रियास्तमागमस्य V. 3.
4 Simple, artless, innocent
U. 1. 46
Māl. 7. 1.
5 Erring, mistaken.
6 Attractive by youthful simplicity (not yet acquainted with love), child-like
(कः) अयमाचरत्यविनयं मुग्धासु तपस्विकन्यासु Ś. 1. 25
U. 6. 35
R. 9. 34.
7 (Hence) Beautiful, lovely, charming, pretty
हरिरिह मुग्धवधूनिकरे विलासिनि विलसति केलिपरे Gīt. 1
U. 3. 5.
ग्धा A young girl attractive by her youthful simplicity, a pretty young maiden
(regarded as a variety of Nāyikā in poetic compositions).
Comp.
अक्षी a lovely-eyed woman
वियोगो मुग्धाक्ष्याः खलु रिपुघातावधिरभूत् U. 3. 44.
आनना having a lovely face.
आलोक a. lovely to look at
U. 1. 20.
धी,
बुद्धि,
मति a. silly, foolish, stupid, simple.
भावः simplicity, silliness.
Monier Williams Cologne
English
मुग्ध a
&c.
See
p.
825, col. 1.
मुग्ध॑ b
mfn.
gone astray, lost,
RV.
VS.
perplexed, bewildered,
AV.
Daś.
foolish, ignorant, silly,
ŚBr.
&c.
&c.
inexperienced, simple, innocent, artless, attractive or charming (from youthfulness), lovely, beautiful, tender, young (esp.
f.
a young and beautiful female, often in
voc.
also in rhet. a variety of the Nāyikā),
Kāv.
Kathās.
Rājat.
(ifc. ) strikingly like,
Vcar.
Bālar.
Monier Williams 1872
English
मुग्ध मुग्ध, &c. See under rt. 1. मुह्।
मुग्ध, अस्, आ, अम्, stupefied, perplexed, stupid,
ignorant
infatuated, enamoured
foolish, silly, sim-
ple, mistaken, erring
inexperienced, artless, inno-
cent, rendered attractive by youthful simplicity,
charming, tender, lovely, beautiful
(आ), f. a young
and beautiful female.
—मुग्ध-कथा, f. a story
of a fool, tale about a fool.
—मुग्ध-ता, f. or
मुग्ध-त्व, अम्, n. stupidity, silliness, ignorance
simplicity, artlessness, loveliness, charmingness, grace-
fulness.
—मुग्ध-दृश्, क्, क्, क्, lovely-eyed, hav-
ing beautiful eyes.
—मुग्ध-धी, ईस्, ईस्, इ, or
मुग्ध-बुद्धि, इस्, इस्, इ, silly, simple, a simpleton.
—मुग्ध-बोध, अम्, n. ‘instructing the igno-
rant’ (scil. व्याकरण), N. of a celebrated grammar
by Vopa-deva (a grammarian who is supposed to
have flourished in the thirteenth century, and who is
regarded as a great authority in Bengal).
—मुग्ध-
बोध-परिशिष्ट, अम्, n. a supplement or appendix
to the Mugdha-bodha.
—मुग्धबोध-प्रदीप,
अस्, m., N. of a commentary on the Mugdha-bodha.
—मुग्धबोध-सम्बोधिनी, f., N. of a com-
mentary on the Mugdha-bodha.
—मुग्ध-बोधिनी,
f., scil. टीका, N. of a commentary by Bharata-malla
on the Amara-koṣa and of a commentary by Bha-
rata-mallika (probably identical with the preceding
author) on the Bhaṭṭi-kāvya.
—मुग्ध-भाव, अस्,
m. stupidity, simplicity, inexperience.
—मुग्ध-
वत्, आन्, अती, अत्, perplexed, embarrassed, infatuated,
mistaken.
—मुग्धाक्षी (°ध-अक्°), f. a lovely-
eyed woman.
—मुग्धाग्रणी (°ध-अग्°), ईस्, m.
the greatest of simpletons, the stupidest of the stupid.
—मुग्धा-चक्र, अम्, n. a particular mystical
circle.
—मुग्धानन (°ध-आन्°), अस्, आ, अम्,
lovely-faced.
Macdonell
English
मुग्ध mug-dhá, pp. (√ muh) strayed (V.)
🞄bewildered (very rare)
foolish, stupid (uncommon)
🞄simple, innocent, artless, youthfully 🞄charming, lovely, sweet (of girls and 🞄young women
ord. mg.)
young
strikingly 🞄like (—°). cp. mūḍhā.
Apte Hindi
Hindi
मुग्ध
वि* - मुह् + क्त
"जड़ीकृत, मूर्छित"
मुग्ध
वि* - -
"हतबुद्धि, प्रणयोन्मत्त"
मुग्ध
वि* - -
"मूढ़, अज्ञानी, मूर्ख, जड़"
मुग्ध
वि* - -
"स्रल, सीधासादा, भोला-भाला"
मुग्ध
वि* - -
"भूल करने वाला, भूल में पड़ा हुआ"
मुग्ध
वि* - -
"बालोचित सरलता से मोहित करने वाला, बालसुलभ"
मुग्ध
वि* - -
"सुन्दर, प्रिय, मनोहर, कांत"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मुग्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅರಿವಿಲ್ಲದ /ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಲ್ಲದ
निष्पत्तिः - > मुह (वैचित्ये) - "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "कदम्बगोलाकृतमाश्रितः कथं विशुद्धमुग्धः कुलकन्यकाजनः"
उल्लेखाः - > मालती० ७-१
मुग्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಜ್ಞ /ತಿಳಿಗೇಡಿ /ಮೂರ್ಖ
प्रयोगाः - > "शशाङ्कः केन मुग्धेन सुधांशुरिति भाषितः"
उल्लेखाः - > भा० वि
मुग्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಂಕುಹಿಡಿದ /ಮಬ್ಬುಹಿಡಿದ
मुग्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಬ್ಬಿಬ್ಬಾದ /ಗಾಬರಿಗೊಂಡ /ಕಳವಳಗೊಂದ
मुग्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೃತ್ರಿಮಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದ /ಸ್ವಲ್ವವೂ ಕಪಟವಿಲ್ಲದ /ಸರಳ ಸ್ವಭಾವದ
प्रयोगाः - > "अयमाचरत्यविनयं मुग्धासु तपस्विकन्यासु"
उल्लेखाः - > शाकु० १-२१
मुग्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸುಂದರವಾದ /ಚೆಲುವಾದ /ಆಕರ್ಷಕವಾದ /ಸೌಮ್ಯವಾದ
निष्पत्तिः - > मुह (वैचित्ये) + णिच् - "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "मुग्धाः स्वमुष्टिपरिमेयमनोज्ञमध्याः पर्यायचापलतिका इव पञ्चबाणः"
उल्लेखाः - > याद १९-२४
मुग्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನವೀನವಾದ /ಹೊಸದಾದ
प्रयोगाः - > "स मुग्धकान्तास्तनसङ्गभङ्गुरैरुरोविदारं प्रतिचस्करे नखैः"
उल्लेखाः - > माघ० १-४७
मुग्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೋಹಗೊಂಡ /ಮೋಹಪರವಶಳಾದ
प्रयोगाः - > "मुग्धा दधामि कथमित्थमथामशङ्कां सङ्क्रन्दनादिकपटः स्फुटमीदृशोऽयम्"
उल्लेखाः - > नैष० १३-४६
L R Vaidya
English
mugDa {% a. (f. ग्धा) %} 1. Pretty, charming, lovely, beautiful
2. foolish, silly
3. stupid, ignorant
4. artless, simple
5. inexperienced in love, attractive by youthful simplicity, प्रविरला इव मुग्धवधूकथाः R.ix.34
6. infatuated.
Bopp
Latin
मुग्ध v. मुह्.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मनोहर, मनोरम, मुग्ध, वल्गु, स्पृहणीय, दिदृक्षेण्य, दिदृक्षेय, मित्रयु, लोभनीयतम
adjective
यः मनः आकर्षति।
"तस्य चित्रकर्म मनोहरम् अस्ति। "
Synonyms:
अज्ञानिन्, अविवेकिन्, मुग्ध, बालिश, अप्राज्ञ, अविज्ञातृ, अविज्ञ, मूढ, अल्पज्ञ, अज्ञ
adjective
यः अज्ञानेन परिपूर्णः।
"अज्ञानी पुरुषः एव संसारः दुःखमयः अस्ति इति मन्यते।"
Synonyms:
सरल, निष्कपट, अनघ, मुग्ध, निष्कलंक, निर्मल, शुचि, निरपराध, निर्दोष, अनागस्, अपाप
adjective
कैतवविहीनः।
"अधुना सरलाः जनाः मूढवद् उपहसनीयाः भवन्ति।"
Synonyms:
आसक्त, मुग्ध, मोहित
adjective
कस्यचित् कृते अत्याधिकः अनुरागः।
"क्षणिकसुखार्थे आसक्तः मनः प्रापञ्चिकानि वस्तूनि अनुधावति।"
Synonyms:
अज्ञ, अक्षुण्ण, अप्रजज्ञि, अव्युत्पन्न, मुग्ध, विहस्त
adjective
यः अनुभवहीनः।
"अस्यां क्रीडायां सः अज्ञः अस्ति।"
नाममाला
Sanskrit
मुग्ध, मूढ, जड, नेड, मूक, मूर्ख, कद्वद
मुग्धो मूढो जडो नेडो मूको मूर्खश्च कद्वदः
verse 0.1.1.166
page 0080
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुग्धः, त्रि, (मुह् + कर्त्तरि क्तः ।) मूढः (यथा, ऋग्वेदे ४० ।“अक्षेत्रविद् यथा मुग्धो भुवनान्यदीधयुः
”)सुन्दरः इति विश्वः
(यथा, मेघदूते १४ ।“दृष्टोत्साहश्चकितचकितं मुग्धसिद्धा-ङ्गनाभिः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मुग्ध
त्रि०
मुह--क्त मूढे मोहयति अन्तर्भूतण्यर्थे मुह-कर्त्तरि क्त सुन्दरे विश्वः नायिकाभेदे स्त्री सा० द० प०
Capeller
German
मुग्ध॑ (s. मुह्) verirrt, verloren, verwirrt,
einfältig, unschuldig, naiv, reizend, hold,
jung.
Burnouf
French
मुग्ध मुग्ध (pp. de मुह्) troublé
épris
stupéfait
stupide, hébété.
मुग्धत्व
n.
état d'une personne troublée, éprise,
stupéfaite, etc.
Stchoupak
French
मुग्ध-
(मुह्-) a. (v.) égaré par
simple, sot, niais
sans
artifice, candide, ingénu, gracieux, aimable, frais, jeune
-आ-
f.
jeune
et belle femme
-ता-
f.
-त्व- nt. simplicité
grâce, fraîcheur
-वन्त्- a. inexpérimenté (dans. loc.).
°चन्द्रमस्-
m.
= मुग्धेन्दु-।
°दूर्वा-
f.
herbe Dūrvā tendre.
°दृश्-
f.
= मुग्धाक्षी-।
°धी- °बुद्धि- a. niais, benêt.
°बोध- nt.
n.
d'un traité de grammaire, par Vopadeva.
°भाव-
m.
inexpérience.
°वधू-
f.
jeune femme charmante.
°विलोकित- nt. regards gracieux.
°स्वभाव-
m.
simplicité
a. naturellement sans art.
मुग्धाक्षी- (a.)
f.
femme au regard candide.
मुग्धाग्रणी-
m.
chef des fous.
मुग्धात्मन्- a. fou, stupide.
मुग्धालोक- a. agréable à voir.
मुग्धेन्दु-
m.
jeune lune.