| YouTube Channel

मुकुलः (mukulaH)

 
Apte
English
मुकुलः [mukulḥ] लम् [lam], लम् 1 A bud
आविर्भूतप्रथममुकुलाः कन्दलीश्चानुकच्छम्
Me.*
21
R.*
9.31
15.99.
Anything like a bud
आलक्ष्यदन्तमुकुलान् (तनयान्)
Ś.*
7.17.
The body.
The soul or spirit
A bud-like junction of the fingers. (मुकुलीकृ means 'to close in the form of a bud'
अथाग्रहस्ते मुकुलीकृताङ्गुलौ
Ku.*
5.63.)
a.
Closed (as eyes).
Comp.
-अग्रम् a surgical instrument with a bud-like point.
Apte 1890
English
मुकुलः
लं 1 A bud
आविर्भूतप्रथममुकुलाः कंदलीश्चानुकच्छं Me. 21
R. 9. 31
15. 99.
2 Anything like a bud
आलक्ष्यदंतमुकुलान् (तनयान्) Ś. 7. 17.
3 The body.
4 The soul or spirit.
5 A bud-like junction of the fingers. (मुकुलीकृ means ‘to close in the form of a bud’
Ku. 5. 63).
Apte Hindi
Hindi
मुकुलः
पुं*
- मुंच् + उलक्
कली
मुकुलः
पुं*
- -
कली जैसी कोई वस्तु
मुकुलः
पुं*
- -
शरीर
मुकुलः
पुं*
- -
"आत्मा, जीव"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मुद्रलः, मुकुलः
noun
राजा भृम्यश्वस्य पञ्चसु पुत्रेषु एकः।
"मुद्गलेन भ्रातृभिः सह पञ्चालस्य रक्षा कृता।"
Synonyms:
बकूलः, अगस्त्यः, वकवृक्षः, केसरः, केशरः, सिंहकेसरः, वरलब्धः, सीधुगन्धः, मुकूलः, मुकुलः, स्त्रीमुखमधुः, दोहलः, मधुपुष्पः, सुरभिः, भ्रमरानन्दः, स्थिरकुसुमः, शारदिकः, करकः, सीसंज्ञः, विशारदः, गूढपुष्यकः, धन्वी, मदनः, मद्यामोदः, चिरपुष्पः, करहाटकः, करहाटः, स्त्रीमुखमधुदोहदः, स्त्रीमुखमधुदोहलः, स्त्रीमुखपः, शीतगन्धा, धन्वः, सीधुगन्धः, करकः, केसरः, चिरपुष्पः, मुकुरः, दन्तधावनः
noun
वृक्षविशेषः, पुष्पष्पवृक्षविशेषः आयुर्वेदे अस्य गुणाः शीतलत्वहृद्यत्वविषदोषनाशित्वम्।
"बकूलस्य फलम् दन्तस्थैर्यकरम् अस्ति।"
Synonyms:
कलिका, मुकुलः, मुकुलम्, कुदमलः, कुड्मलः, जालकम्, क्षारकः, प्ररोहः, अङ्कुरः, पल्लवः, पल्लवम्, कोषः, कोरकः, कोरकम्
noun
अस्फुटितपुष्पम्।
"मालिकः कलिकानाम् उन्मूलनार्थे बालकाय कुप्यति।"
Synonyms:
मुकुलः
noun
एकः पुरुष
"मुकुलस्य उल्लेखः राजतरङ्गिण्यां वर्तते"
Synonyms:
मुकुलः
noun
एकः राजा
"मुकुलस्य उल्लेखः राजतरङ्गिण्यां वर्तते"
Synonyms:
मुकुलः
noun
एकः लेखकः
"मुकुलस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
Tamil
Tamil
முகுல: : மொட்டு.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुकुलः,
पुं,
क्ली,
(मुञ्चति कलिकात्वम् मुच् +घुलक् इति भरतः
मुचेरलः कत्वमुत्वञ्चेतिकत्वे अकारस्योत्वे मुकुल इति रायः ।) ईषद्-विकसितकलिका तत्पर्य्यायः कुट्मलः ।इत्यमरः १६
(यथा, रघौ ३१ ।उपहितं शिशिरापगमश्रियामुकुलजालमशोभत किंशुके ।”)मकुलः पौटकोरकः इति शब्दरत्नावली
शरीरम् आत्मा इति धरणिः
(राज-पुरुषविशेषः यथा, राजतरङ्गिण्याम् २५३ ।“इत्थं लब्धजया राज्ञी तत्क्षणान्न्यग्रहीद्रुषा ।यशोधरं शुभधरं मुकुलञ्च सबान्धवम्
”)