| YouTube Channel

मुकुर (mukura)

 
शब्दसागरः
English
मुकुर
m.
 (-रः)
1. A mirr or.
2. The handle of a potter's lathe.
3. A tree,
(Mimusops elengi.)
4. A bud.
5. Arabian jasmine.
E.
 मक् to adorn,
उरच् Unādi
aff.
 , and उ optionally substituted for the radical
vowel,
deriv.
irr
 .
also मकुर ।
Capeller Eng
English
मुकुर
m.
 mirror, also =
seq.
Yates
English
मुकुर (रः) 1.
m.
 A mirror
handle
of a potter's lathe
a bud
a mi-
musops tree
Arabian jasmin.
Spoken Sanskrit
English
मुकुर - mukura -
m.
 - bud
मुकुर - mukura -
m.
 - Arabian jasmine [ Jasminum sambac - Bot. ]
मुकुर - mukura -
m.
 - stick or handle of a potter's wheel
मुकुर - mukura -
m.
 - mirror
मुकुर - mukura -
m.
 - Spanish cherry tree [ Mimusops Elengi - Bot. ]
मुकुर - mukura -
m.
 - blossom
Wilson
English
मुकुर
m.
 (-रः)
1 A mirr or.
2 The handle of a potter's lathe.
3 A tree, (Mimusops elengi.)
4 A bud.
5 Arabian jasmine.
E.
 मक to adorn, उरच् Uṇādi
aff.
 , and उ optionally substituted
for the radical vowel,
deriv.
irr
 .
also मकुर.
Apte
English
मुकुरः [mukurḥ], 1 A mirror, looking-glass
गुणिनामपि निजरूप- प्रतिपत्तिः परत एव संभवति । स्वमहिमदर्शनमक्ष्णोर्मुकुरतले जायते यस्मात् Vās.
Śi.*
 9.73
N.*
 22.43.
A bud
see मुकुलः.
The handle of a potter's wheel.
The Bakula tree.
The Mallikā creeper.
Apte 1890
English
मुकुरः 1 A mirror, looking-glass
गुणिनामपि निजरूपप्रतिपत्तिः परत एव संभवति । स्वमहिमदर्शनमक्ष्णोर्मुकुरतले जायते यस्मात् Vās.
Śi. 9. 73
N. 22. 43.
2 A bud
see मुकुल.
3 The handle of a potter's wheel.
4 The Bakula tree.
5 The Mallikā creeper.
Monier Williams Cologne
English
मुकुर
m.
 a mirror (= मकुर),
Kāv.
 (cf. कर्ण- and मति-म्°)
the stick or handle of a potter's wheel,
L.
Mimusops Elengi,
L.
Jasminum Zambac,
L.
a bud, blossom,
L.
 (g. तारकादि).
Monier Williams 1872
English
मुकुर मुकुर, अस्, m. a mirror (= मकुर
cf. कर्ण-मुकुर, मति-म्°)
the stick or handle
of a potter's wheel
Mimusops Elengi
Jasminum
Zambac (= कुल-वृक्ष)
a bud (= मुकुल
below).
Macdonell
English
मुकुर mukura,
m.
 mirror
bud.
Benfey
English
मुकुर मुकुर (also मकुर मकुर),
m.
1. A looking-glass, Śiś. 9, 73 (मु°).
2. The stick of a potter's wheel.
3. A
bud.
4. A tree, Mimusops elengi.
5.
Arabian jasmine.
Apte Hindi
Hindi
मुकुरः
पुं*
 - "मक् + उरच्, उत्वम्"
मुँह देखने का शीशा
मुकुरः
पुं*
 - -
कली
मुकुरः
पुं*
 - -
कुम्हार के चाक का डंडा
मुकुरः
पुं*
 - -
मौलसिरी का पेड़
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मुकुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದರ್ಪಣ /ಕನ್ನಡಿ
निष्पत्तिः - > मकि (मण्डने) - "उरच्" (उ० १-४०) । उकारश्च निपा० ।
व्युत्पत्तिः - > मङ्कते इति
प्रयोगाः - > "मुकुरेण वेपथुभृतोऽतिभरात् कथमप्यपाति न वधूकरतः"
उल्लेखाः - > माघ० ९-७३
मुकुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರತ್ನಗನ್ನಡಿ
मुकुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಲಾಲನ ದಂಡ /ಕುಂಬಾರನ ಕೋಲು
विस्तारः - > "कुलालदण्डे मुकुरो दर्पणादर्शयोरपि" - नानार्थर०
मुकुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಕುಳ ವೃಕ್ಷ
मुकुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋರಕ /ಮೊಗ್ಗು
विस्तारः - > "मुकुरो मकुरो यथा । कुलालदण्डे वकुले कोरकादर्शयोरपि" - हेम०
L R Vaidya
English
mukura {% m. %} 1. A mirror, स्वमहिमदर्शनमक्ष्णोर्मुकुरतले जायते यस्मात् Vas.D.
2. a bud
3. the handle of a potter’s wheel.
Bopp
Latin
मुकुर m. speculum.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
मुकुर °n. Spiegel, S I, 353, 11 v.u. (Ko.).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
उच्छीर्षकमुपाद्धानवर्हौपाले पतद्ग्रहः ॥ ६८३ ॥
प्रतिग्राहे मुकुरात्मदर्शादर्शास्तु दर्पणे ।
-wordlist-
उच्छीर्षक (क्ली), उपधान (क्ली), उपबर्ह (पुं), पाल (पुं), पतद्ग्रह (पुं), प्रतिग्राह (पुं), मुकुर (पुं), आत्मदर्श (पुं), आदर्श (पुं), दर्पण (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आदर्श
आदर्श, दर्पण, मुकुर
कज्जलमञ्जनमभिहितमादर्शो दर्पणो मुकुरः ॥ ५५५ ॥
verse 2.1.1.555
page 0063
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुकुरः,
पुं,
 (मक + “मकुरदर्द्दुरौ ।” उणा० १ । ४१ ।इत्यत्र । बाहुलकादकारस्थाने उकारः इत्युज्ज्वल-दत्तोक्तेः उरच् ।) दर्पणः । (यथा, नैषधे । ४ । ५९ ।“कुरु करे गुरुमेकमयोघनंबहिरितो मुकुरञ्च कुरुष्व मे ॥
”)वकुलद्रुमः । कुलालदण्डः । इति मेदिनी । रे, २०३ ॥
मल्लिकापुष्पवृक्षः । इति विश्वः ॥
(यथा, मुकुरकुसुमभृङ्गानातपत्रं ध्वजं वादधिफलमथ नौकामन्नताम्बूलवस्त्रम् ।कमलकलसशङ्खं भूषणं काञ्चनं वाभवति सकलसिद्ध्यै श्रेयसे रोगिणाञ्च ॥
”इति हारीते द्बितीयस्थाने द्वितीयेऽध्याये ॥
)कुलवृक्षः । इति शब्दरत्नावली ॥
कोरकः ।इति हेमचन्द्रः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मुकुर
पु०
 मकि--उरच् पृषो० । दर्पणे, २ वकुलवृक्षे ३ कुलाल-दण्डे, मेदि० ४ मल्लिकावृक्षे, विश्वः ५ कोलीवृक्षे, शब्दर० । ६ कोरके च हेमच० ।
Capeller
German
मुकुर
m.
 Spiegel.
Burnouf
French
मुकुर मुकुर
m.
 miroir.
Bouton
manche d'un tour de
potier.
Jasmin d'Arabie
Mimusops elengi, bot.
Stchoupak
French
मुकुर-
m.
 miroir.