| YouTube Channel

मिमाययिषकः-षिका (mimAyayiSakaH-SikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“मी गतौ”@} 2 उभ।) आधृषीयः।
‘--गतौ, मनने’ इति क्षीरस्वामी।
‘मीञो मीनाति मीनीते हिंसायां मीयते ङितः।।
मिनोति मिनुते स्वादेः, गतौ मयति माययेत्।’ 3 इति देवः।
मायकः-यिका, मिमाययिषकः-षिका, मायकः-यिका, 4 मिमीषकः-षिका, 5 मेमीयकः-यिका
माययिता-त्री, मिमाययिषिता-त्री, 6 मेता-त्री, मिमीषिता-त्री, मेमीयिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि ण्यन्तात् ण्यन्तप्रकृतिकसन्नन्ताच्च गोमयतिवत् 7 ज्ञेयानि।
आधृषीयत्वेन णिज्वि- कल्पः।
तेन णिजभावपक्षे शुद्धात्, शुद्धप्रकृतिकसन्नन्तात्, शुद्धप्रकृतिक- यङन्ताच्च भौवादिकनयतिवत् 8 सर्वाण्यपि रूपाणि 9 ज्ञेयानि।
णिजभावपक्षे तु--शतरि-- 10 मयन्-न्ती इति रूपम्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१२६७)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१८२५। सक। सेट्। (अनि।)
03
=>
 (श्लो। १६-१७)
04
=>
 [[६। ‘सनि मीमा--’ (७-४-५४) इत्यत्र अचौरादिकैर्धातुभिः सह साहचर्यात् नास्य ग्रहणम्। अतोऽत्र न ‘इस्’ भावादिकमित्यतः, ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वम्, ‘अज्झनगमां सनि’ (६-४-१६) इत्यनेन (पर्जन्यन्यायेन) दीर्घः। ‘श्विडीङिवर्णेष्वथ शीङ्श्रियावपि’ (व्याघ्रभूतिकारिका, भाष्ये, ७-२-१०) इति नियमाण्णिजभावपक्षे इडागमो नेत्यादिकं यथायथमूह्यम्।]]
05
=>
 [पृष्ठम्१०३०+ २८]
06
=>
 [[१। शुद्धे तृजन्ते इडभावात् गुणे रूपमेवम्।]]
07
=>
 (४३३)
08
=>
 (६८०)
09
=>
 (नयतेः प्रातिस्वि- करूपाणि विना)
10
=>
 [[२। णिजन्तस्थले धातोरस्योभयपदित्वेऽपि णिजभावपक्षे आत्मनेपदप्रवृत्तिनिमित्ताभा- वात्, ‘शेषात् कर्तरि--’ (१-३-७८) इति परस्मैपदं शतेति ज्ञेयम्।]]