मिमन्थिषकः-षिका (mimanthiSakaH-SikA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“मथि हिंसासंक्लेशनयोः”@} 2 ‘मन्थ--’ इति क्षीरस्वामी।
‘हिंसासंक्लेशयोर्मन्थेत् मथेन्मथ्नाति लोडने।’ 3 इति देवः।
मन्थकः-न्थिका, मन्थकः-न्थिका, मिमन्थिषकः-षिका, मामन्थकः-न्थिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककुन्थतिवत् 4 ज्ञेयानि।
सन्नन्तादुप्रत्यये- 5 मिमन्थिषुः, 6 खड्गोपमन्थम्-खड्गेनोपमन्थम् वा शत्रुं मारयति, खड्गेनोपमन्थ्य वा।
7 मन्थी 8।
9
01 (१२१२)
02 (१-भ्वादिः-४६। सक। सेट्। पर।)
03 (श्लो। ९८)
04 (२२०)
05 [[आ। ‘स भोजराडद्य हरिं मिमन्थिषुः प्रमान्थनं सेधतु को निषेत्स्यति?।।’ धा। का। १। ७।]]
06 [[५। ‘हिंसार्थानां च समानकर्मकाणाम्’ (३-४-४८) इति णमुल्। अत्रानुप्रयोगधातुना मारयतिना समानकर्मकत्वादस्य धातोर्णमुल् इति ज्ञेयम्। ‘तृतीयाप्रभृतीनि--’ (२-२-२१) इति समासविकल्पः। वासरूपन्यायेन क्त्वाऽप्यत्र ज्ञेयः। तेन ल्य- बन्तस्यापि प्रयोगः प्रदर्शितः।]]
07 [[६। ग्रह्यादित्वात् (३-१-१३४) कर्तरि णिनिप्रत्यये रूपमेवम्। ग्रह्यादिराकृतिगणः।]]
08 [[B। ‘परिभावीणि ताराणां पश्य मन्थीनि चेतसाम्।’ भ। का। ६। ७५।]]
09 [पृष्ठम्०९९४+ २८]
1 {@“मन्थ विलोडने”@} 2 3 “अत्रायं धातुर्यद्यपि क्षीरस्वाम्यादिभिः न पठ्यते, तथापि मैत्रेय-चन्द्र-दुर्गैः पठितत्वात्, ‘शमीगर्भादग्निं मन्थति’, ‘ततो यथा प्राशु मन्थति।
यदि मथ्यमानो न जायेत’ इत्यादिदर्शनाच्चास्त्येव।” इति मा।
धा।
वृत्तिः।]] ‘विलोडनम् = क्षोभणम्’ इति मा।
धा।
वृत्तिः।
अयं द्विकर्मकः।
‘हिंसासंक्लेशयोर्मन्थेत्, मथेन्मथ्नाति लोडने।’ 4 इति देवः।
मन्थकः-न्थिका, मन्थकः-न्थिका, मिमन्थिषकः-षिका, मामथकः-थिका
मन्थिता-त्री, मन्थयिता-त्री, मिमन्थिषिता-त्री, मामथिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि कुथ्नातिवत् 5 बोध्यानि।
क्विपि-मत्- मथ्-मथौ-मथः
6 मन्थन्-न्ती, 7 मन्थः, मन्थनम्- 8 मन्थनी, 9 मथित्वा- मन्थित्वा, 10 मन्थानः इमानि रूपाणि अस्य धातोः विशेषः।
01 (१२२०)
02 (१-भ्वादिः-४२। सक। सेट्। पर।)
03 [[[अ]
04 (श्लो। ९८)
05 (२२३)
06 [[१। अस्य धातोः भ्वादित्वाद् औत्सर्गिके शपि रूपमेवम्।]]
07 [[२। ‘हलश्च’ (३-३-१२१) इति करणे संज्ञायां घञ्।]]
08 [[३। ‘करणाधिकरणयोश्च’ (३-३-११७) इति अधिकरणे ल्युडन्तात् स्त्रियाम्, ‘टिड्ढाणञ्--’ (४-१-१५) इति ङीपि रूपमेवम्।]]
09 [[४। क्त्वायाम्, ‘नोपधात् थफान्ताद्वा’ (१-२-२३) इति कित्त्वविकल्पनात् पक्षे नलोपः। तेन रूपद्वयं ज्ञेयम्।]]
10 [[५। बाहुलकात् आनच्प्रत्यये रूपम्।]]
1 {@“मन्थ विलोडने”@} 2 ‘--विलोटने’ इति पुरुषकारे 3 पाठः।
‘हिंसासंक्लेशयोर्मन्थेत्, मथेन्मथ्नाति लोडने।’ 4 इति देवः।
मन्थकः-न्थिका, मन्थकः-न्थिका, मिमन्थिषकः-षिका, मामथकः-थिका
मन्थिता-त्री, मन्थयिता-त्री, मिमन्थिषिता-त्री, मामथिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि क्रैयादिकग्रथ्नातिवत् 5 बोध्यानि।
6 मन्थाः इति रूपं विशेषः।
7
01 (१२२१)
02 (९-क्र्यादिः-१५११। सक। सेट्। पर।)
03 (श्लो। ९८)
04 (श्लो। ९८)
05 (४३७)
06 [[६। ‘मन्थः’ (द। उ। ६-६२) इति इनिप्रत्ययः किच्च। मथ्नातीति मन्थाः = वायुः, वैशाखः, वज्रश्च। ‘पथिमथि--’ (७-१-८५) इत्याकारे ‘इतोऽत्--’ (७-१-८६) इत्यकारे च प्रथमैकवचने रूपमेवम्। ‘वैशाखो मन्थमन्थानमन्थानो मन्थदण्डके’ इत्यमरः (२। ७४)।]]
07 [पृष्ठम्१००४+ २५]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.