| YouTube Channel

माषक (mASaka)

 
शब्दसागरः
English
माषक
m.
 (-कः)
1. A weight of silver of two Rattis or about 4(1/2) grains.
2. The same in gold.
3. A Māsha: see the last.
E.
 कन् added to
the preceding.
Yates
English
माषक (कः) 1.
m.
 A weight of 4(1/2)
grains either in silver or gold.
Spoken Sanskrit
English
माषक mASaka
m.
 bean
माषक mASaka
m.
n.
 particular weight of gold
Wilson
English
माषक
m.
 (-कः)
1 A weight of silver of two Rattis or about 4½ grains.
2 The same in gold.
3 A Māṣa: see the last.
E.
 कन् added to the preceding.
Apte
English
माषकः [māṣakḥ], 1 A bean.
A kind of weight of gold
द्वे कृष्णले समधृते विज्ञेयो रौप्यमाषकः
Ms.*
 8.135.
Apte 1890
English
माषकः 1 A bean.
2 A kind of weight of gold.
Monier Williams Cologne
English
माषक
m.
 a bean,
Suśr.
माषक mn. a partic. weight of gold
&c.
 (= 7 or 8 Guñjās
acc.
 to some about 4 1/2 grains),
Mn.
VarBṛS.
Suśr.
 (cf. पञ्च-म्°).
Monier Williams 1872
English
माषक, अस्, m. a bean
a particular weight of
gold, &c. = 7 or 8 Guñjās, = according to some,
about 4(1/2) grains
(अस्, आ, अम्), amounting to or
worth a particular number of Māṣas, (at the end of
comps., cf. पञ्च-म्°।)
Benfey
English
माषक माष + क,
m.
 A weight of
gold and of silver, Man. 8, 135.
Indian Epigraphical Glossary
English
māṣaka (IE 8-8), name of a coin
cf. māṣa and dināri-
māṣaka
mentioned as a silver coin (K. V. Rangaswami
Aiyangar, Kṛtyakalpataru, Vyavahāra-kāṇḍa, p. 125).
māṣaka, same as māṣa
according to the Kṛtyakalpataru,
a silver coin as opposed to the gold māṣa
Kridanta Forms
Sanskrit
मष् (म꣡षँ꣡ हिंसार्थः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मषणम्
अनीयर् = मषणीयः - मषणीया
ण्वुल् = माषकः - माषिका
तुमुँन् = मषितुम्
तव्य = मषितव्यः - मषितव्या
तृच् = मषिता - मषित्री
क्त्वा = मषित्वा
ल्यप् = प्रमष्य
क्तवतुँ = मषितवान् - मषितवती
क्त = मषितः - मषिता
शतृँ = मषन् - मषन्ती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
माषक n. °Kupfermünze im Werte eines माष, Kauṭ. 84, 5.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाय्यं हस्तादिभिस्तत्र स्याद्गुञ्जाः पञ्च माषकः ॥ ८८३ ॥
ते तु षोडश कर्षोऽक्षः पलं कर्षचतुष्टयम् ।
बिस्तः सुवर्णो हेम्नोऽक्षे कुरुबिस्तस्तु तत्पले ॥ ८८४ ॥
तुला पलशतं तासां विंशत्या भार आचितः ।
शाकटः शाकटीनश्च शलाटस्ते दशाचितः ॥ ८८५ ॥
चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थः प्रस्थैश्चतुर्भिराढकः ।
चतुर्भिराढकैर्द्रोणः खारी षोडशभिश्च तैः ॥ ८८६ ॥
-wordlist-
पाय्य (क्ली), गुञ्जा (स्त्री), माषक (पुंक्ली), कर्ष (पुंक्ली), अक्ष (पुं), पल (पुंक्ली), बिस्त (पुं), कुरुबिस्त (पुं), तुला (स्त्री), भार (पुं), आचित (पुं), शाकट (पुं), शाकटीन (पुं), शलाट (पुं), आचित (पुं), कुडव (पुं), प्रस्थ (पुं), आढक (पुं), द्रोण (पुं), खारी (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
माषकः,
पुं,
 (माषप्रकारः । माष + “स्थूला-दिभ्यः प्रकारवचने कन् ।” ५ । ४ । ३ । इतिकन् ।) मासकः । पञ्चरत्तिकपरिमाणम् ।यथा । गुञ्जाः पञ्चाद्यमाषकः । इत्यमरः ॥
“दशार्द्धगुञ्जं प्रवदन्ति माषंमाषाह्वयैः षोडशभिश्च कर्षम् ॥
”इति लीलावती च ॥
“षड्भिस्तु रत्तिकाभिः स्यान्माषको हेम-धानकौ ।माषो गुञ्जाभिरष्टाभिः सप्तभिर्वा भवेत्क्वचित् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(बीहिविशेषः । तदर्थे विषयो यथा, --“द्वात्रिंशन्माषकैर्माषः ।”परिमाणार्थे यथा, --“--सुश्रुतस्य तु माषकः ।द्वादशभिर्धान्यमाषैश्चतुःषष्ट्या तु तैः पलम् ॥
”इत्युभे वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे ज्वराधिकारे ॥
)