माला (mAlA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

माला 	-	 mAlA 	-	 f.
  	-	 garland
मालिका 	-	 mAlikA 	-	 f.
  	-	 garland
हार 	-	 hAra 	-	 m.
  	-	 garland
माल्य 	-	 mAlya 	-	 n.
  	-	 garland
स्रजस् 	-	  srajas 	-	 garland
स्रज 	-	  sraja 	-	 adj.
  	-	 garland
अवतंस 	-	  avataMsa 	-	 adj.
  	-	 garland
यष्टि 	-	  yaSTi 	-	 f.
  	-	 garland
स्रज् 	-	  sraj 	-	 f.
  	-	 garland
परिस्रज् 	-	  parisraj 	-	 f.
  	-	 garland
मालका 	-	  mAlakA 	-	 f.
  	-	 garland
शामीली 	-	  zAmIlI 	-	 f.
  	-	 garland
पुष्पहार 	-	  puSpahAra 	-	 m.
  	-	 garland
वतंस 	-	  vataMsa 	-	 m.
  	-	 garland
गुण 	-	  guNa 	-	 m.
  	-	 garland
प्रतिसर 	-	  pratisara 	-	 m.
  	-	 garland
अवतंसन 	-	  avataMsana 	-	 n.
  	-	 garland
माल 	-	  mAla 	-	 n.
  	-	 garland
मालक 	-	  mAlaka 	-	 n.
  	-	 garland
रुचक 	-	  rucaka 	-	 n.
  	-	 garland

 
   माला  mAlA f.
   string of beads   
   स्मरणी  smaraNI f.
   rosary of beads  [ held in the hand,  not worn as a necklace ]   
   ग्रन्थयति  { ग्रन्थ् }  granthayati  { granth } verb caus.  string together  [ flowers,  beads,  words,  etc ]  
   मणिसोपान  maNisopAna n.
   chain of golden beads    
   मणिवाल  maNivAla adj.
   having beads on the tail  
   अक्षमाला  akSamAlA f.
   string or rosary of beads    
   सूत्राली  sUtrAlI f.
   string of beads worn round the neck  
   मणिधर  maNidhara adj.
   having a string of beads for counting   
   एकावलि  ekAvali f.
   single string of pearls or beads or flowers     
            

 
   माला  mAlA f.
   wreath   
   उत्पीड  utpIDa m.
   wreath    
   प्रतिसर  pratisara m.
   wreath   
   माल्य  mAlya n.
   wreath    
   माल  mAla n.
   wreath   
   स्रग्दामन्  sragdAman n.
   wreath    
   दाम  dAma n.
   wreath   
   दामन्  dAman n.
   wreath    
   प्रतिबद्ध  pratibaddha adj.
   wreathed  
   सस्रज्  sasraj adj.
   wreathed   
   पदमाला  padamAlA f.
   word-wreath   
   समुद्रमालिन्  samudramAlin adj.
   sea-wreathed   
   पुष्करस्रज्  puSkarasraj f.
   lotus-wreath   
   सस्यमालिन्  sasyamAlin adj.
   corn-wreathed   
   मेघमालिन्  meghamAlin m.
   cloud-wreathed  
   निवापमाल्य  nivApamAlya n.
   funeral wreath    
   परिवेष  pariveSa m.
   wreath or crown  
   आबद्धमाल  AbaddhamAla adj.
   forming a wreath    
   स्रग्वत्  sragvat adj.
   wearing a wreath   
   मालयति  { मालय }  mAlayati  { mAlaya } verb  crown or wreathe       

 
   माला  mAlA f.
   series of epithets or similes   
   परिकर  parikara m.
   particular figure in which many significant epithets or adjectives are employed one after the other to give force to a statement    

Apte

English

माला [mālā],  [मल् संज्ञायां कर्तरि घञ्]

A garland,  wreath,  chaplet
 अनधिगतपरिमलापि हि हरति दृशं मालतीमाला Vās.

A row,  line,  series,  succession
 गण़्डोट्टीनालिमाला Māl.
 1.1
 आवद्धमालाः Me.*
  9.

A group,  cluster,  collection. 

A string,  necklace
 as in रत्नमाला.

A rosary,  chain
 as in अक्षमाला.

A streak
 as in तडिन्माला,  विद्युन्माला.

A series of epithets.

(In dramas) The offering of several things to obtain a wish.

A vocabulary,  dictionary. Comp.
   -उपमा a variety of Upamā or simile,  in which one Upameya is compared to several Upamānas
 e. g.  अनयेनेव राज्यश्रीर्दैन्येनेव मनस्विता । मम्लौ साथ विषादेन पद्मिनीव हिमाम्भसा K. P.*
   1. -कण्टः N.
  of a plant (अपामार्ग).

करः,  कारः a garland-maker,  florist,  gardener
 कृती मालाकारो बकुलमपि कुत्रापि निदधे Bv.*
  1.54
 Pt.*
  1.22.

the tribe of gardeners. -गुणः a necklace. ˚परिक्षिप्ता a marriageable woman.  -गुणा a species of venomous spider. -तृणम् a kind of fragrant grass. -दीपकम् a variety of दीपक
 Mammaṭa thus defines it: मालादीपक- माद्यं चेद्यथोत्तरगुणावहम् K. P.*
   1
 see the example given ad loc.
  -धर a.
  wearing a garland. -रम् a kind of metre.

Apte 1890

English

 माला [मल् संज्ञायां कर्तरि घञ्] 1 A garland,  wreath,  chaplet
 अनधिगतपरिमलापि हि हरति दृशं मालतीमाला Vās. 
2 A row,  line,  series,  succession
 गंडोड्डीनालिमाला Māl. 1. 1
 आबद्धमालाः Me. 9. 
3 A group,  cluster,  collection. 
4 A string,  necklace
 as in रत्नमाला. 
5 A rosary,  chain
 as in अक्षमाला. 
6 A streak
 as in तडिन्माला,  विद्युन्माला. 
7 A series of epithets. 
8 (In dramas) The offering of several things to obtain a wish. 
Comp. 
उपमा a variety of Upamā or simile,  in which one Upameya is compared to several Upamānas
 e. g. अनयेनेव राज्यश्रीदैन्यनेव मनस्विता । मम्लौ साथ विषादेन पद्मिनीव हिमांभसा K. P. 10. 
कंटः N. of a plant (अपामार्ग). 
करः,  
कारः {1} a garland-maker,  florist,  gardener
 कृती मालाकारो बकुलभुपि कुत्रापि निदधे Bv. 1. 54
 Pt. 1. 220. {2} the tribe of gardeners. 
गुणः a necklace. 
तृणं a kind of fragrant grass. 
दीपकं a variety of दीपक
 Mammaṭa thus defines it: 
मालादीपकमाद्यं चेद्यथोत्तरगुणावहम् K. P. 10
 see the example given ad loc. 
धर a. wearing a garland. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams Cologne

English

 माला a f.
  See col. 3

 माला b f.
  a wreath,  garland,  crown,  GṛŚrS.
  
 MBh.
   &c.
  

 a string of beads,  necklace,  rosary,  Kāv.
 
 Pañcat.
  (cf.   अक्ष- and रत्न-म्°)

 a row,  line,  streak,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 a series,  regular succession (with नाम्नाम्,  a collection of words arrayed in a series,  a vocabulary,  dictionary
 cf.
   नाम-म्°)

 a kind of Krama-pātha (cf.   क्रम-माला)

 N.
  of various metres,  Col.
 

 (in rhet.) a series of epithets or similes,  W.
 

 (in dram. ) a series of offerings for obtaining any object of desire (Śak.  iii,  17),  Sāh.
 

 (in astrol.
 ) a partic.  Dala-yoga (q.v.),  VarBṛS.
 ,  Sch.

 Trigonella Corniculata,  L.
 

 N.
  of a river,  MBh.
  

 of a glossary.

 माला c मालिन् See p.
  813,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 माला माला। See under माल,  p. 774.

Macdonell

English

 माला mālā,  f.
  garland,  wreath
 rosary 🞄[Page227-2] 🞄(rare)
 necklace
 line,  row,  streak,  series: 🞄māmnāṃ mālā,  collected series of words,  🞄dictionary (excluding roots).

Chandas

Sanskrit

सम-वृत्तम्,  अक्षराणि-
  60,  पादेऽक्षराणि-
  15
सङ्ख्याजातिः - अतिशक्वरी
मात्रा-विन्यासः
 
द द द द द द। द द द द द द द द दा
यतिः - ६
लक्षण-मूलम् -  वृत्तरत्नाकरः

Hindi

माला

Apte Hindi

Hindi

माला
स्त्री*
  - -
"हार,  स्रज्,  गजरा"

माला
स्त्री*
  - -
"रेखा,  पंक्ति,  सिलसिला,  श्रेणी या तांता"

माला
स्त्री*
  - -
"समूह,  झुरमुट,  समुच्चय"

माला
स्त्री*
  - -
"लड़ी,  कण्ठहार- जैसा कि ‘रत्नमाला’ में"

माला
स्त्री*
  - -
"जपमाला,  जंजीर जैसा कि ‘अक्षरमाला’ में"

माला
स्त्री*
  - -
"लकीर,  लहर,  कौंध जैसा कि ‘तडिन्माला’ और ‘विद्युन्माला’ में"

माला
स्त्री*
  - -
विशेषणों का सिलसिला

माला
स्त्री*
  - -
(नाटक में) अपने मनोरथ के सिद्धि के लिए नाना वस्तुओं का उपहार

Shabdartha Kaustubha

Kannada

माला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಲೆ /ಹಾರ
निष्पत्तिः - > ला (आदाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > मां शोभां लाति
माला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಕ್ತಿ /ಸಾಲು /ಶ್ರೇಣಿ
प्रयोगाः - > "ददौ भुजालम्बमिवात्तशीकरस्तरङ्गमालान्तरगोचरोऽनिलः"
उल्लेखाः - > किरा० ८-२८
माला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಪಸರ /ಅಕ್ಷಮಾಲೆ
माला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೆರೆ /ಪಟ್ಟಿ /ಎಳೆ

L R Vaidya

English

 mAlA {% f. %} 1. A wreath,  a garland,  a chaplet,  मल्लिकामालभारिण्यः K.D.ii.215
group,  a collection
a row,  a line,  उत्कंठयति मेघानां माला वृंदं कलापिनाम् K.D.ii.118,  Megh.i.9,  Kir.v.9
a string,  a rosary,  a necklace
a streak,  e.g. तडिन्माला
the offering of several things to obtain wish (in drama).

Bopp

Latin

 माला f. sertum floreum.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

माला
स्त्री
माला,  माल्य
माल्यं माल्ये शिरोमाल्यं माला माल्यमुदाहृतम् ।
verse 2.1.1.36
page 0010

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 mālā, 
(1) (cf. AMg. id.,  ‘upper deck or storey on a ship’,  Ratnach.
 see mālikā in Acharya,  Dict. Hind. Arch. s.v.,  and cf. mālāvihāra,  -māla 3),  upper part,  top,  crown,  of a building
 in navachadanā āveśana-mālā (so mss. each time
 Senart em. °śālā) Mv 〔i.328.6,  9,  10,  12,  14,  20〕
 〔329.1〕,  the newly-thatched crown (top) of a (potterʼs) workshop. The AMg. mg. could be derived from a mg. pavilion (on top),  so cabin (on the deck of a ship)
(2) n. of a goddess or yoginī (Garland personified): Sādh 〔324.6〕 (replacing Mālyā of 〔157.12〕 etc.).

Lanman

English

 mālā,  f. crown,  wreath,  garland.

Abhyankara Grammar

English

माला  a variety of the utterance of the Veda-Samhita ( वेदपाठ): a kind of Krama-Patha,  one of the eight artificial recitations.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 माला °Schal,  Govardh. 603.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कण्ठाभरणम्,  कण्ठभूषणम्,  गलमेखला,  ग्रैवम्,  ग्रैवेयम्,  ग्रैवेयकम्,  माला,  मालिका,  हारः,  कण्ठसूत्रम्
noun
 
कनकस्य वा रजतस्य कण्ठे धार्यमाणम् आभरणम्।
 "सा हीरकस्य कण्ठाभरणं धारयति।"

Synonyms:
  माला,  लतिका,  दण्डिका,  हारावली
noun
 
कण्ठे धारिता एका शृङ्खला।
 "मालायाः मध्यभागः पत्रसमानं वर्तते।"

Synonyms:
  माला,  राजिः,  लेखा,  तती,  वीची,  आली,  आवलिः,  पङ्क्तिः,  धारणी
noun
 
अलङ्कारविशेषः,  कण्ठे अवधारणार्थे  अलङ्कारः।
 "कुशग्रन्थिमयी माला सर्वपापप्रणाशिनी।"

Synonyms:
  पङ्क्तिः,  श्रेणिः,  श्रेणी,  राजिः,  राजी,  आवलिः,  आवली,  पद्धतिः,  पद्धती,  राजिका,  ततिः,  वीथिः,  विथी,  आलिः,  आली,  पालिः,  पाली,  धारणी,  रेखा,  सरणिः,  सरणी,  माला,  विञ्चोली
noun
 
सजातीयवस्तूनां सक्रमं  रचनायाः परम्परा।
 "जनाः पङ्क्त्याम् उपविश्य भोजनं गृह्णन्ति।"

Synonyms:
  माला,  मालिका,  हारः,  कण्ठमाला,  सूत्रम्,  उरःसूत्रम्,  उरःसूत्रिका,  ग्रैवम्,  ग्रैवेयम्,  ग्रैयकम्,  कण्ठभूषा,  कण्ठलता,  लम्बनम्,  प्रलम्बिका,  प्रलम्बः,  तरलः,  ललन्तिका
noun
 
अलङ्कारविशेषः गलदेशधारणार्थं पुष्पादिभिः शोभितं वर्तुलाकारम् आभूषणम्।
 "तस्याः कण्ठे माला शोभते।"

Synonyms:
  माला
noun
 
एका नदी ।
 "मालायाः उल्लेखः महाभारते वर्तते"

Synonyms:
  माला
noun
 
वृत्तनामविशेषः ।
 "नैकेषां वृत्तानां नाम माला इति अस्ति"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

chun po
१) दामन् २) माला ३)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
नायकस्तरलो हारान्तर्मणिर्मुकुटं पुनः ॥ ६५० ॥
मौलिः किरीटकोटीरमुष्णीषं पुष्पदाम तु ।
मूर्ध्नि माल्यं माला स्रक्स्वगर्भकः केशमध्यगम् ॥ ६५१ ॥
-wordlist-
 
नायक (पुं),  तरल (पुं),  हारान्तर्मणि (पुं),  मुकुट (क्ली),  मौलि (पुंस्त्री),  किरीट (पुंक्ली),  कोटीर (पुंक्ली),  उष्णीष (पुंक्ली),  पुष्पदामन् (क्ली),  माल्य (क्ली),  माला (स्त्री),  स्रज् (स्त्री),  गर्भक (पुं)

--source--
 
राजिर्लेखा ततिर्वीथी मालाल्यावलिपङ्क्तयः ।
धोरणीश्रेण्युभौ तु द्वौ युगलं द्वितयं द्वयम् ॥ १४२३ ॥
युगं द्वैतं यमं द्वन्द्वं युग्मं यमलयामले ।
-wordlist-
 
राजि (स्त्री),  लेखा (स्त्री),  तति (स्त्री),  वीथी (स्त्री),  माला (स्त्री),  आलि (स्त्री),  आवलि (स्त्री),  पङ्क्ति (स्त्री),  धोरणी (स्त्री),  श्रेणी (पुंस्त्री),  उभौ (पुंद्वि),  द्वौ (पुंद्वि),  युगल (क्ली),  द्वितय (क्ली),  द्वय (क्ली),  युग (क्ली),  द्वैत (क्ली),  यम (क्ली),  द्वन्द्व (क्ली),  युग्म (क्ली),  यमल (क्ली),  यामल (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

स्रज्
स्रज्,  माला,  माल्य
स्रग्माला माल्यमाख्यातं केशमध्ये तु गर्भकः ॥ ५५२ ॥
verse 2.1.1.552
page 0063

नाममाला

Sanskrit

माल्य,  माला,  गुण,  स्रज्
भूषणाभरणं रुच्यं माल्यं मालागुणस्रजः ।
verse 0.1.1.119
page 0060

Tamil

மாலா : மாலை,  வரிசை,  கூட்டம்.

Mahabharata

English

Mālā,  a river. § 276 (Jarāsandhavadhap.): II,  20,  795 (crossed by Kṛshṇa,  Bhīmasena,  and Arjuna on their way from Indraprastha to Girivraja).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 माला,  स्त्री,
   (माति मानहेतुर्भवतीति । मा +“ऋज्रेन्द्राग्रवज्रे ।” उणा० २ । २८ । इति रन्रस्य लत्वम् टाप् च । यद्वा,  मां शोभां लाति इति ।ला + कः टाप् ।) श्रेणी । तत्पर्य्यायः । राजिः २लेखा ३ तती ४ वीची ५ आली ६ आवलिः ७पङ्क्तिः ८ धारणी ९ । इति हेमचन्द्रः । ३ । ३१५ ।मूर्द्ध्नि न्यस्तपुष्पदाम । अन्यत्राप्युपचारात् ॥
तत्पर्य्यायः । माल्यम् २ स्रक् ३ । इत्यमरः । २ ।६ । १३५ ॥
 मालिका ४ मालाका ५ मालका ६ ।इति शब्दरत्नावली ॥
 गणनिका ७ गुणा-न्तिका ८ । इति वराहपुराणम् ॥
 सा त्रिविधायथा,  --“माला तु त्रिविधा देवि ! वर्णाक्षपर्व्वभेदतः ।”इति मत्स्यसूक्तवचनम् ॥
 * ॥
अथ मालानिर्णयः । तत्र करमाला । सनत्-कुमारसंहितायाम् ।‘तर्जनी मध्यमानामा कनिष्ठा चेति ताः क्रमात् ॥
तिस्रोऽङ्गुल्यस्त्रिपर्व्वाणो मध्यमा चैकपर्व्विका ।पर्व्वद्वयं मध्यमाया मेरुत्वेनोपकल्पयेत् ॥
क्रममाह ।अनामामध्यमारभ्य कनिष्ठादित एव च ।तर्जनीमूलपर्य्यन्तं दशपर्व्वसु संजपेत् ॥
तथा,  --अनामामूलमारभ्य कनिष्ठादित एव च ।तर्जनीमध्यपर्य्यन्तमष्टपर्व्वम संजपेत् ॥
एतद्वचनन्तु अष्टोत्तरशतादिविषयम् ॥
 * ॥
शक्तिविषये पुनः । श्रीक्रमे ।अनामिकात्रयं पर्व्व कनिष्ठादित्रिपर्व्विका ।मध्यमायाश्च त्रितयं तर्जनीमूलपर्व्वणि ।तर्जन्यग्रे तथा मध्ये यो जपेत् स तु पापकृत् ॥
हंसपारमेश्वरे ।पर्व्वद्बयमनामायाः परिवर्त्तेन वै क्रमात् ।पर्व्वत्रयं मध्यमायास्तर्जन्येकं समाहरेत् ॥
पर्व्वद्बयन्तु तर्जन्या मेरुं तद्बिद्धि पार्व्वति ! ।शक्तिमाला समाख्याता सर्व्वतन्त्रप्रदीपिका ॥
तथा ।अनामामूलमारभ्य प्रादक्षिण्यक्रमेण च ।मध्यमामूलपर्य्यन्तमष्टपर्व्वसु संजपेत् ॥
 * ॥
श्रीविद्यायामयं विशेषः ।अनामाया मध्यमाया मूलाग्रञ्च द्वयं द्बयं ।कनिष्ठायाश्च तर्जन्यास्त्रयं पर्व्व सुरेश्वरि ! ॥
अनामामध्यमायाश्च मेरुः स्याद्द्वितयं शुभम् ।प्रदक्षिणक्रमाद्देवि ! जपेत्त्रिपुरसुन्दरीम् ॥
”इति यामलवचनात् ॥
मुण्डमालातन्त्रे ।“अनामिका द्वयं पर्व्वप्रादक्षिण्यक्रमेण तु ।तर्जनीमूलपर्य्यन्तं करमाला प्रकीर्त्तिता ॥
कनिष्ठामूलमारभ्य प्रादक्षिण्यक्रमेण च ।तर्जनीमूलपर्य्यन्तमष्टपर्व्वसु संजपेत् ॥
”इदमपि अष्टोत्तरशतादिविषयम् ॥
 * ॥
अङ्गुलीर्न वियुञ्जीत किञ्चिदाकुञ्चिते तले ।अङ्गुलीनां वियोगाच्च छिद्रे च स्रवते जपः ॥
अन्यत्रापि ।अङ्गुल्यग्रेषु यज्जप्तं यज्जप्तं मेरुलङ्घने ।पर्व्वसन्धिषु यज्जप्तं तत्सर्व्वं निष्फलं भवेत् ॥
गणनाविधिमुल्लङ्घ्य यो जपेत्तज्जपं यतः ।गृह्णन्ति राक्षसास्तेन गणयेत् सर्व्वथा बुधः ॥
तत्राङ्गुलिजपं कुर्व्वन् साङ्गुष्ठाङ्गुलिभिर्जपेत् ।साङ्गुष्ठेन विना कर्म्म कृतं तदफलं भवेत् ॥
विश्वसारे ।जपसंख्या तु कर्त्तव्या नासंख्यातं जपेत् सुधीः ।नसंख्याकारकस्यास्य सर्व्वं भवति निष्फलम् ॥
तन्त्रे ।हृदये हस्तमारोप्य तिर्य्यक् कृत्वा कराङ्गुलीः ।आच्छाद्य वाससा हस्तौ दक्षिणेन सदा जपेत् ॥
इति करमाला ॥
 * ॥
जपसंख्यायां निषिद्धद्रव्यमाह यामले ।नाक्षतैर्हस्तपर्व्वैर्वा न धान्यैर्नच पुष्पकैः ।न चन्दनैर्मृत्तिकया जपसंख्यां न कारयेत् ॥
विहितद्रव्यमाह ।लाक्षाकुशीदसिन्दूरगोमयञ्च करीषकम् ।एभिर्निर्म्माय गुटिकां जपसंख्यान्तु कारयेत् ॥
अथ वर्णमाला । सनत्कुमारे ।क्रमोत्क्रमगतैर्मालामातृकार्णैः क्षमेरुकैः ।सबिन्दुकैः साष्टवर्गैरन्तर्यजनकर्म्मणि ॥
आदिकु चु टु पु यु शवोऽष्टौ वर्गाः प्रकीर्त्तिताः ।तद्यंथा । अकारादिवर्णान् सबिन्दून् प्रत्येकंकृत्वा शतं संजप्य अकारादीनां वर्णानांकवर्गादीनाञ्चान्तिमं वर्णं सानुस्वारं कृत्वा पूर्व्व-मुच्चार्य्य शेषाष्टवारमन्त्रजपः कार्य्यः । अनेनप्रकारेण अष्टोत्तरशतसंख्यो जपो भवति ।अन्तर्यजनेत्युपलक्षणम् । तथा ।सबिन्दुं वर्णमुच्चार्य्य पश्चान्मन्त्रं जपेद्बुधः ।अकारादिक्षकारान्तं बिन्दुयुक्तं विभाव्य च ।वर्णमाला समाख्याता अनुलोमविलोमतः ॥
इति नारदवचनात् ।विशुद्धेश्वरे ।अनुलोमविलोमेन वर्गाष्टकविभेदतः ।मन्त्रेणान्तरितान् वर्णान् वर्णेनान्तरितान्मनून् ।कुर्य्याद्वर्णमयीं मालां सर्व्वतन्त्रप्रकाशिनीम् ॥
 * ॥
मालिनीविजये सूत्रनियमः ।अन्तर्विद्रुमभासमानभुजगीसूत्रोतवर्णोज्ज्वलाम् ।आरोहप्रतिरोहतः शतमयीं वर्गाष्टकाष्टोत्त-राम् ॥
इति वर्णमाला ॥
 * ॥
अथाक्षमाला । तत्र मालायां मणिनिर्णयः ।पद्मबीजादिभिर्माला बहिर्यागे शृणुष्व ताः ।रुद्राक्षशङ्खपद्माक्षपुत्त्रजीवकमौक्तिकैः ॥
स्फाटिकैर्मणिरत्नैश्च सुवर्णैर्विद्रुमैस्तथा ।राजतैः कुशमूलैश्च गृहस्थस्याक्षमालिका ॥
 * ॥
अङ्गुलीगणनादेकं पर्व्वण्यष्टगुणं भवेत् ।पुत्त्रजीवैर्दशगुणं शतं शङ्खैः सहस्रकम् ॥
प्रबालैर्मणिरत्नैश्च दशसाहस्रकं मतम् ।तदेव स्फाटिकैः प्रोक्तं मौक्तिकैर्लक्षमुच्यते ॥
पद्माक्षैर्द्दशलक्षं स्यात् सौवर्णैः कोटिरुच्यते ।कुशग्रन्थ्या कोटिशतं रुद्राक्षैः स्यादनन्तकम् ॥
सर्व्वैर्व्विरचिता माला नृणां मुक्तिफलप्रदा ।कालिकापुराणे ।रुद्राक्षैर्व्वा यदि जपेत् इन्द्राक्षैः स्फाटिकैस्तथा ।नान्यन्मध्ये प्रयोक्तव्यं पुत्त्रजीवादिकञ्च यत् ॥
यद्यन्यत्तु प्रयुञ्जीत मालायां जपकर्म्मणि ।तस्य कामञ्च मोक्षञ्च न ददाति प्रियङ्करी ॥
मुण्डमालायाम् ।श्मशानधुस्तुरैर्माला ज्ञेया धूमावतीविधौ ।नराङ्गुल्यस्थिभिर्माला ग्रथिता सर्व्वकामदा ॥
नाड्या संग्रथनं कार्य्यं रक्तेन वाससा प्रिये ! ।सदा गोप्या प्रयत्नेन जनन्या जारवत् प्रिये ! ॥
कामनाविशेषे तु ।पद्माक्षैर्व्विहिता माला शत्रूनाशकरी मता ।कुशग्रन्थिमयी माला सर्व्वपापप्रणाशिनी ॥
पुत्त्रजीवफलैः कॢप्ता कुरुते पुत्त्रसम्पदम् ।निर्म्मिता रूप्यमणिभिर्जपमालेप्सितप्रदा ।प्रबालैर्विहिता माला प्रयच्छेत् विपुलं धनम् ॥
भैरवीविद्यायान्तु वाराहीतन्त्रे ।सुवर्णमणिभिर्म्मालां स्फाटिकीं शङ्खनिर्म्मि-ताम् ।प्रबालैरेव वा कुर्य्यात् पुत्त्रजीवं विवर्ज्जयेत् ।पद्माक्षञ्चैव रुद्राक्षमिन्द्राक्षञ्च विशेषतः ॥
 * ॥
त्रिपुरामन्त्रजपादौ तु रक्तचन्दनबीजादिभि-रतिप्रशस्ता । तथा च तन्त्रराजे ।रक्तचन्दनमाला तु भोगदा मोक्षदा भवेत् ॥
तथा ।वैष्णवे तुलसीमाला गजदन्तैर्गजानने ।त्रिपुराया जपे शस्ता रुद्राक्षै रक्तचन्दनैः ॥
 * ॥
कुमारीकल्पे ।रुद्राक्षैः शक्तिमन्त्रञ्च मन्त्री यः प्रजपेत् प्रिये ! ।स दुर्गतिमवाप्नोति निष्फलस्तस्य तज्जपः ॥
कालिका च्छिन्नमस्ता च त्रिपुरा तारिणी तथा ।एताः सर्व्वा न दुष्यन्ति जपे रुद्राक्षमालया ॥
दिवा नैव प्रजप्तव्यं रुद्राक्षमालयापि च ।पुरश्चर्य्यामृते चात्र दूषणन्तु वरानने ! ॥
महाशङ्खमयी माला नीलसारस्वते विधौ ।नृललाटास्थिखण्डेन रचिता जपमालिका ॥
महाशङ्खमयी माला ताराविद्याजपे प्रिये ! ।कर्णनेत्रान्तरालास्थि महाशङ्खः प्रकीर्त्तितः ॥
मणिनियमस्तु मुण्डमालायाम् ।अन्योन्यसमरूपाणि नातिस्थूलकृशानि च ।कीटादिभिरदुष्टानि न जीर्णानि नवानि वै ॥
तथा गौतमीये ।पञ्चाशल्लिपिभिर्माला विहिता सर्व्वकर्म्मसु ।अकारादिक्षकारान्ता वर्णमाला प्रकीर्त्तिता ॥
क्षार्णं मेरुमुखं तत्र कल्पयेन्मुनिसत्तम ! ।अनया सर्व्वमन्त्राणां जपः सर्व्वसमृद्धिदः ॥
 * ॥
चामुण्डातन्त्रे ।नित्यं जपं करे कुर्य्यात् न तु काम्यमबोधनात् ।काम्यमपि करे कुर्य्यात् मालाभावेऽपि सुन्दरि ! ॥
तेन मालायाः प्राधान्यम् ॥
 * ॥
 कामनाभेदे तुगौतमीये ।समासेनाक्षसूत्रस्य विधानमिह कथ्यते ।पञ्चविंशतिभिर्मोक्षं त्रिंशद्भिर्धनसिद्धये ॥
सर्व्वार्थाः सप्तविंशत्या पञ्चदश्यभिचारके ।पञ्चाशद्भिः काम्यसिद्धिः स्यात्तथा चतुरुत्तरैः ।अष्टोत्तरशतैः सर्व्वसिद्धिरुक्ता मनीषिभिः ॥
अथ मालासंस्कारः । तत्र सनत्कुमारीये ।‘कार्पाससम्भवं सूत्रं धर्म्मकामार्थमोक्षदम् ।तच्च विप्रेन्द्रकन्याभिर्निर्म्मितञ्च सुशोभनम् ॥
’यद्वा ।‘शुक्लं रक्तं तथा कृष्णं पट्टसूत्रमथापि वा ।शान्तिवश्याभिचारेषु मोक्षैश्वर्य्यजयेषु च ॥
शुक्लं रक्तं तथा पीतं कृष्णं वर्णेषु च क्रमात् ।सर्व्वेषामेव वर्णानां रक्तं सर्व्वेप्सितप्रदम् ॥
आश्रमेषु तथा चैवं रक्तं सर्व्वसुसिद्धिदम् ।त्रिगुणं त्रिगुणीकृत्य ग्रथयेत् शिल्पशास्त्रतः ॥
एकैकं मातृकावर्णं सतारं प्रजपन् सुधीः ।मणिमादाय सूत्रेण ग्रथयेन्मध्यमध्यतः ॥
ब्रह्मग्रन्थिं विधायेत्थं मेरुञ्च ग्रन्थिसंयुतम् ।ग्रथयित्वा पुरो मालां ततः संस्कारमारभेत् ॥
कस्यचिन्मते मूलविद्यया ग्रथयेत् । तथा चएकवीराकल्पे ।‘मातृकामन्त्रतो ग्रन्थिं विद्यया वाथ कारयेत् ।सुवर्णादिगुणैर्वापि ग्रथयेत् साधकोत्तमः ॥
ब्रह्मग्रन्थिं ततो दद्यान्नागपाशमथापि वा ।कवचेनावबध्रीयान्मालां ध्यानपरायणः ॥
सर्व्वशेषं ततो मेरुं सूत्रद्बयसमन्वितम् ।ग्रथयेत्तारयोगेण बध्नीयात् साधकोत्तमः ।एवं निष्पाद्य देवेशि ! प्रतिष्ठाञ्च समाचरेत् ॥
’गौतमीये ।‘मुखे मुखञ्च संयोज्य पुच्छे पुच्छं नियोजयेत् ।गोपुच्छसदृशी माला यद्बा सर्पाकृतिः शुभा ।एवं निर्म्माय मालां वै शोधयेन्मुनिसत्तमः ॥
अश्वत्थपत्रनवकैः पद्माकारन्तु कारयेत् ।तन्मध्ये स्थापयेन्मालां मातृकां मूलमुच्चरन् ।क्षालयेत् पञ्चगव्येन सद्यीजातेन सज्जलैः ॥
’सद्योजातस्तु ।‘ओँ सद्योजातं प्रपद्यामि सद्योजाताय वै नमः ।भवेऽभवेऽनादिभवे भजस्व मां भवोद्भवाय नमः ॥
चन्दनागुरुकर्पूरैर्षामदेवेन घर्षयेत् ॥
’वामदेवमन्त्रस्तु । ओँ वामदेवाथ नमो ज्येष्ठायनमो रुद्राय नमः कालाय नमः कलविकरणायनमो बलविकरणाब नमो बलप्रमथनाय नमःसर्व्वभूतदमनाय नमो मनोन्मनाय नमः ।धूपयेत्तामघोरेण । अघोरमन्त्रस्तु । अघोरेभ्यो-ऽथ घोरेभ्यो घोरघोरतरेभ्यः सर्व्वतः सर्व्व-सर्व्वेभ्यो नमस्तेऽस्तु रुद्ररूपेभ्यः । लेपयेत्तत्-पुरुषेण तु । तत्पुरुषमन्त्रस्तु । ओँ तत्पुरुषायविद्महे महादेवाय धीमहि तन्नो रुद्रः प्रचो-दयात् ।‘मन्त्रयेत् पञ्चमेनव प्रत्येकन्तु शतं शतम् ।मेरुञ्च मन्त्रयेच्चैव मनुना च शतं शतम् ॥
’मन्त्रस्तु । ओँ ईशानः सर्व्वविद्यानामीश्वरःसर्व्वभूतानां ब्रह्माधिपतिर्ब्रह्मणोऽधिपतिः शिरोमेऽस्तु सदाशिवोम् । प्रत्येकन्तु सकृत् सकृत् ।इति वा । तथा च तत्रैव ।‘प्रत्येकं मन्त्रयेन्मन्त्री पञ्चमेन सकृत् सकृत् ।’तथा च गौतमीये समुदायमालामधिकृत्य ।‘पञ्चमेनैव सूक्तेन शतान्यूनेन मन्त्रयेत् ।’इति दर्शनान्मालायां वा शतजपः ।तत्रावाह्य यजेद्देवं यथाविभवविस्तरैः ।मालायाः प्राणप्रतिष्ठानन्तरं देवतां पूजयेत् ॥
तथा सनत्कुमारे ।‘संस्कृत्यैवं बुधो मालां तत्प्राणांस्तत्र स्थापयेत् ।मूलमन्त्रेण तां मालां पूजयेद्द्विजसत्तम ! ॥
’वाराहीतन्त्रे ।‘माले माले महामाले सर्व्वतत्त्वस्वरूपिणि ! ।चतुर्व्वर्गस्त्वयि न्यस्तस्तस्मान्मे सिद्धिदा भव ॥
मायाबीजादिकां कृत्वा रक्तपुष्पैः समर्च्चयेत् ॥
’इति शक्तिविषये ॥
विष्णुविपये तु रुद्रयामले ।‘वागभवञ्च तथा लक्ष्मीमक्षादिमालिकां ततः ।ङेऽन्तां हृदयवर्णान्तां मन्त्रेणानेन पूजयेत् ॥
मन्त्रयेन्मूलमन्त्रेण क्रमेणोत्क्रमयोगतः ।तथैव मातृकावर्णैर्मन्त्रयेत्तान्तु मन्त्रवित् ॥
’योगिनीतन्त्रे ।‘होमकर्म्म ततः कुर्य्याद्देवताभावसिद्धये ।अष्टोत्तरशतं हुत्वा सम्पाताज्यं विनिःक्षिपेत् ।होमकर्म्मण्यशक्तश्चेत् द्विगुणं जपमाचरेत् ॥
नान्यमन्त्रं जपेन्मन्त्री कम्पयेन्न विधूनयेत् ।कम्पनात् सिद्धिहानिः स्याद्धूननं बहुदुःखदम् ॥
शब्दे जाते भवेद्रोगः करभ्रष्टा विनाशिका ।छिन्ने सूत्रे भवेन्मृत्युस्तत्माद्यत्नपरो भवेत् ॥
जपान्ते कर्णदेशे वा उच्चदेशे तथा न्यसेत् ।त्वं माले सर्व्वभूतानां सर्व्वसिद्धिप्रदा मता ॥
तेन सत्येन मे सिद्धिं देहि मातर्नमोऽस्तु ते ।इत्युक्त्रा परिपूज्याथ गोपयेद्यत्नतो गृही ॥
’मालासंस्कारस्य नित्यतामाह रुद्रयामले ।‘अप्रतिष्ठितमालाभिर्मन्त्रं जपति यो नरः ।सर्व्वं तद्विफलं विद्यात् क्रुद्धा भवति देवता ॥
’कामनाभेदे तु अङ्गुलिनियमः । गौतमीये ।‘तर्जन्यङ्गुष्ठयोगेन शत्रूच्चाटनमुत्तमम् ।अङ्गुष्ठमध्यमायोगात् मन्त्रसिद्धिः सुनिश्चिता ॥
अङ्गुष्ठानामिकायोगादुच्चाटोत्सादने मते ।ज्येष्ठाकनिष्ठायोगेन शत्रूणां नाशनं मतम् ॥
’वैशम्पायनसंहितायाम् ।‘अङ्गुष्ठमध्यमाभ्याञ्च चालयेन्मध्यमध्यतः ।तर्जन्यां न स्पृशेदेनां मुक्तिदो गणनक्रमः ॥
जीर्णे सूत्रे पुनः सूत्रं ग्रथयित्वा शतं जपेत् ।प्रमादात् पतिता हस्तात् शतमष्टोत्तरं जपेत् ॥
जपेन्निषिद्धसंस्पर्शे क्षालयित्वा यथोदितम् ।छिन्नेऽप्यष्टोत्तरशतजपः कार्य्यः । करभ्रष्ट-च्छिन्नयोस्तुल्यत्वात् ॥
 * ॥
 प्रकारान्तरं आगम-कल्पद्रुमे ।‘भूतशुद्ध्यादिकां पूजां समाप्य तत्र पूजयेत् ।गणेशसूर्य्यविष्ण्वीशान् दुर्गामावाह्य मन्त्रवित् ॥
पञ्चगव्ये ततः क्षिप्त्वा ह्सौर्मन्त्रेण मन्त्रवित् ।तस्मादुत्तोल्य तां मालां स्वर्णपात्रे विधाय च ॥
पयोदधिघृतक्षौद्रशर्कराद्यैरनुक्रमात् ।तोयधूपान्तरैः कृत्वा पञ्चामृतविधिं बुधः ॥
क्रमादत्रैव संस्थाप्य स्थापयेच्छीतले जले ॥
ततश्चन्दनसौगन्धिकस्तूरीकुङ्कुमादिभिः ।तामालिप्य हसौर्मन्त्रमष्टोत्तरशतं जपेत् ॥
तस्यां नवग्रहांश्चैव दिक्पालांश्च प्रपूजयेत् ।ततः संपूज्य च गुरुं गृह्णीयान्मालिकां शुभाम् ॥
अक्षमालाञ्च मुद्राञ्च गुरोरपि न दर्शयेत् ।भूतराक्षसवेतालाः सिद्धगन्धर्व्वचारणाः ।हरन्ति प्रकटं यस्मात्तस्माद्गुप्तं समाचरेत् ॥
’इति अक्षमाला । इति तन्त्रसारः ॥
अपि च ।‘विद्याधराप्सरोयक्षा विबुधासुरराक्षसाः ।भूतानि किन्नराः सिद्धाः प्रेताश्च चारणादयः ॥
हरन्ति जपफलान्येते यानि तानि च नारद ! ।अतूष्णीं चेद्वहिर्जानु चार्द्रवासादिभिर्जपेत् ॥
वृन्दाटवीन्धनमयी तुलसीकाष्ठसम्भवा ।हस्ताङ्गुलिमयी हैमी दर्भग्रन्थिमयी तथा ॥
भद्राक्षेन्द्राक्षरुद्राक्षपद्मबीजभवाप्यथ ।धात्रीपुत्त्रजीवफलैर्माला या परिकीर्त्तिता ॥
मुक्तामणिमयी रौप्या स्फाटिकी वैद्रुमी तथा ।जपकर्म्मसु सर्व्वेषु चाक्षमाला प्रकीर्त्तिता ॥
 * ॥
कृष्णमन्त्रजपे माला बृन्दारण्यसमुद्भवा ।नान्या माला अनन्यानां हस्ताङ्गुलिमयीं विना ॥
हैमी मणिमयी माला प्रशस्ता कमलाजपे ।सरस्वत्या मन्त्रजपे रौप्या मुक्ताविनिर्म्मिता ॥
प्रजापतिजपे माला पुत्त्रजीवसमुद्भवा ।पुत्त्रकामनराणाञ्च सदा पुत्त्रप्रदा तु सा ॥
राममन्त्रजपे माला पद्मबीजसमुद्भवा ।धात्रीफलमयी माला विष्णोः कामनया जपे ॥
रुद्राक्षेन्द्राक्षभद्राक्षवृक्षबीजसमुद्भवा ।महेशानमन्त्रजपे त्वेता मालाः फलप्रदाः ॥
कुशग्रन्थिमयी शुद्धा गायत्त्री वेष्णवी जपे ।स्फाटिकी सर्व्वदेवानामथवा तरणेर्जपे ।श्रीहरेरङ्गुलिमयी जपे माला द्बिजन्मनाम् ॥
’इति पाद्मोत्तरखण्डे १०८ अध्यायः ॥
अपरञ्च ।‘जपादौ पूजयेन्मालां तोयैरभ्युक्ष्य यत्नतः ।निधाय मण्डलस्यान्तः सव्यहस्तगताञ्च वा ॥
ओँ मां माले महामाये सर्व्वशक्तिस्वरूपिणि ! ।चतुर्व्वर्गस्त्वयि न्यस्तस्तस्मान्मे सिद्धिदा भव ॥
पूजयित्वा ततो मालां गृहीत्वा दक्षिणे करे ।मध्यमाया मध्यभागे वर्ज्जयित्वा तु तर्ज्जनीम् ॥
अनामिकाकनिष्ठाभ्यां युताया नम्रभावतः ।स्थापयित्वा तत्र मालामङ्गुष्ठाग्रेण तद्गतम् ॥
प्रत्येकं बीजमादाय जपं कुर्य्यात्तु भैरव ! ।प्रतिवारं पठेन्मन्त्रं शनैरोष्ठं न चालयेत् ॥
मालाबीजन्तु जप्तव्यं स्पृशेन्न हि परस्परम् ।पूर्व्वजापप्रयुक्तेनैवाङ्गुष्ठाग्रेण भैरव ! ॥
पूर्व्वबीजं जपन् यस्तु परबीजन्तु संस्पृशेत् ।अङ्गुष्ठेन भवेत्तस्य निष्फलस्तस्य तज्जपः ॥
मालां स्वहृदयासन्ने धृत्वा दक्षिणपाणिना ।देवीं विचिन्तयन् जप्यं कुर्य्याद्वामेन न स्पृशेत् ॥
स्फाटिकेन्द्राक्षरुद्राक्षैः पुत्त्रजीवसमुद्भवैः ।सुवर्णमणिभिः सम्यक् प्रबालैरथवाब्जकैः ॥
अक्षमाला तु कर्त्तव्या देवी प्रीतिकरा परा ।जपेदुपांशु सततं कुशग्रन्थ्या तु पाणिना ॥
नानाबीजेषु सर्व्वेषु रुद्राक्षो मत्प्रियात्प्रियः ।रुद्रप्रीतिकरो यस्मात्तस्माद्रुद्राक्षको बली ॥
प्रबालैरथवा कुर्य्यादष्टाविंशति बीजकैः ।पञ्चपञ्चशता वापि न न्यूनैर्नाधिकैश्च वा ॥
रुद्राक्षैर्यदि जप्येत इन्द्राक्षैः स्फाटिकैस्तथा ।नान्यं मध्ये प्रयोक्तव्यं पुत्त्रजीवादिकञ्च यत् ॥
यदन्यत्तु प्रयुज्येत मालायां जपकर्म्मणि ।तस्य कामञ्च मोक्षञ्च न ददाति प्रियङ्करी ॥
जन्मान्तरे जायते स वेदवेदाङ्गपारगः ।मित्रीभावं तदा याति चाण्डालैः पापकर्म्मभिः ॥
एको मेरुस्तत्र देयः सर्व्वेभ्यः स्थूलसम्भवः ।आद्यं मूलं ततस्तस्मात् न्यूनं न्यूनतरं तथा ॥
विन्यसेत् क्रमतस्तस्मात् सर्पाकारा हि सा यतः ।ब्रह्मग्रन्थियुतं कुर्य्यात् प्रतिबीजं यथा स्थितम् ॥
अथवा ग्रन्थिरहितं दृढरज्जुसमन्वितम् ।त्रिरावृत्त्याथ मध्येनैवार्द्धावृत्त्यान्तदेशतः ॥
ग्रन्थिः प्रदक्षिणावर्त्तः स ब्रह्मग्रन्थि संज्ञकः ।नात्मना योजयेन्मालां नामन्त्रो योजयेद्बुधः ॥
दृढं सूत्रं नियुञ्जीत जपे त्रुठ्यति नो यथा ।यथा हस्तान्न च्यवते जपतः स्रक् तथाचरेत् ।हस्ताच्च्यतायां विघ्नः स्याच्छिन्नायां मरणंभवेत् ।एवं यः कुरुते मालां जप्यं च मयकोदितम् ।स प्राप्नोतीप्सितं कामं हीने स्यात्तु विपर्य्ययः ॥
अन्यत्रापि जपेन्मालां जप्यं देवमनोहरम् ।ईदृशं साधकः कुर्य्यात् नान्यथा तु कदाचन ॥
यथाशक्ति जपं कुर्य्यात् संख्ययैव प्रयत्नतः ।असंख्यातन्तु यज्जप्तं तत् सर्व्वं निष्फलं भवेत् ।जप्त्वा मालां शिरोदेशेप्रांशुस्थानेऽथवा न्यसेत् ॥
इति कालिकापुराणे ५४ अध्यायः ॥
 * ॥
 * ॥
अथ मालादिधारणम्ततः कृष्णार्पिता माला धारयेत्तुलसीदलैः ।पद्माक्षैस्तुलसीकाष्ठैः फलैर्धात्र्याश्च निर्म्मिता ॥
धारयेत्तुलसीकाष्ठभूषणानि च वैष्णवः ।मस्तके कर्णयोर्बाह्वोः करयोश्च यथारुचि ॥
 * ॥
अथ मालाधारणविधिः ।स्कान्दे ।संनिवेद्यैव हरये तुलसीकाष्ठसम्भवाम् ।मालां पश्चात् स्वयं धत्ते स वै भागवतोत्तमः ॥
हरये नार्पयेद्यस्तु तुलसीकाष्ठसम्भवाम् ।मालां धत्ते स्वयं मूढः स याति नरकं ध्रुवम् ॥
क्षालितां पञ्चगव्येन मूलमन्त्रेण मन्त्रिताम् ।गायत्त्र्या चाष्टकृत्वो वै मन्त्रितां धूपयेच्च ताम् ।विधिवत् परया भक्त्या सद्योजातेन पूजयेत् ॥
तुलसीकाष्ठसम्भूते माले कृष्णजनप्रिये ।बिमर्म्मि त्वामहं कण्ठे कुरु मां कृष्णवल्लभम् ॥
यथा त्वं वल्लभा विष्णोर्नित्यं विष्णुजनप्रिया ।तथा मां कुरु देवेशि ! नित्यं विष्णुजनप्रियम् ॥
दाने मा धातुरुद्दिष्टो लासि मां हरिवल्लभे ! ।भक्तेभ्यश्च समस्तेभ्यस्तेन माला निगद्यसे ॥
एवं संप्रार्थ्य विधिवन्मालां कृष्णगलेऽर्पिताम् ।धारयेद्वैष्णवो यो वै स गच्छेद्वैष्णवं पदम् ॥
” * ॥
अथ मालाधारणनित्यता ।तत्रैव स्कान्दे कार्त्तिकप्रसङ्गे ।“धात्रीफलकृतां मालां कण्ठस्थां यो वहेंन्न हि ।वैष्णवो न स विज्ञेयो विष्णुपूजारतो यदि ॥
”गारुडे ।“घारयन्ति न ये मालां हैतुकाः पापबुद्धयः ।नरकान्न निवर्त्तन्ते दग्धाः कोपाग्निना हरेः ॥
”अतएव स्कान्दे तत्रैव ।“न जह्यात्तुलसीमालां धात्रीमालां विशेषतः ।महापातकसंहन्त्रीं धर्म्मकामार्थदायिनीम् ॥
 * ॥
अथ मालामाहात्म्यम् ।अगस्त्यसंहितायाम् ।“निर्म्माल्यतुलसीमालायुक्तो यश्चार्च्चयेद्धरिम् ।यद्यंत् करोति तत् सर्व्वमनन्तफलदं भवेत् ॥
यः कुर्य्यात्तुलसीकाष्ठैरक्षमालास्वरूपिणीम् ।कण्ठमालाञ्च यत्नेन कृतं तस्याक्षयं भवेत् ॥
”नारदीये ।“ये कण्ठलग्नतुलसीनलिनाक्षमालाये वा ललाटफलके लसदूर्द्ध्वपुण्ड्राः ।ये बाहुमूलपरिचिह्नितशङ्खचक्रा-स्ते वैष्णवा भुवनमाशु पवित्रयन्ति ॥
”किञ्च ।“भुजयुगमपि चिह्नैरङ्कितं यस्य विष्णोःपरमपुरुषनाम्नां कीर्त्तनं यस्य वाचि ।ऋजुतरमपि पुण्ड्रं मस्तके यस्य कण्ठेसरसिजमणिमाला यस्य तस्यास्मि दासः ॥
”विष्णुधर्म्मोर्त्तरे श्रीभगवदुक्तौ ।“तुलसीकाष्ठमालाञ्च कण्ठस्थां वहते तु यः ।अप्यशौचोऽप्यनाचारो मामेवैति न संशयः ॥
”स्कान्दे ।“धात्रीफलकृता माला तुलसीकाष्ठसम्भवा ।वृश्यते यस्य देहे तु स वै भागवतो नरः ॥
तुलसीदलजां मालां कण्ठस्थां वहते तु यः ।विष्णूत्तीर्णां विशेषेण स नमस्यो दिवौकसाम् ॥
तुलसीदलजा माला धात्रीफलकृतापि वा ।ददाति पापिनां मुक्तिं किं पुनर्विष्णुसेविनाम् ॥
तत्रैव कार्त्तिकप्रसङ्गे ।यः पुनस्तुलसीमालां कृत्वा कण्ठे जनार्द्दनम् ।पूजयेत् पुण्यमाप्नोति प्रतिपुष्पं गवायुतम् ॥
अयुतसंख्यगोदानफलमित्यर्थः ।यावल्लुठति कण्ठस्था धात्रीमाला नरस्य हि ।तावत्तस्य शरीरे तु प्रीत्या लुठति केशवः ॥
स्पृशेच्च यानि लोमानि धात्रीमाला कलौनृणाम् ।तावद्वर्षसहस्राणि वसते केशवालये ॥
यावद्दिनानि वहते धात्रीमालां कलौ नरः ।तावद्युगसहस्राणि वैकुण्ठे वसतिर्भवेत् ॥
मालायुग्मञ्च यो नित्यं धात्रीतुलसिसम्भवम् ।वहते कण्ठदेशे च कल्पकोटिं दिवं वसेत् ॥
”तुलसिसम्भवमिति ह्रस्वश्छान्दसः । गारुडे चमार्कण्डेयोक्तौ ।“तुलसीदलजां मालां कृष्णोत्तीर्णां वहेत्तु यः ।पत्रे पत्रेऽश्वमेधानां दशानां लभते फलम् ॥
 * ॥
तुलसीकाष्ठसम्भूतां यो मालां वहते नरः ।फलं यच्छति दैत्यारिः प्रत्यहं द्वारकोद्भवम् ॥
निवेद्य केशवे मालां तुलसीकाष्ठसम्भवाम् ।वहते यो नरो भक्त्या तस्य वै नास्ति पातकम् ।सदा प्रीतमनास्तस्य कृष्णो देवकिनन्दनः ॥
तुलसीकाष्ठसम्भूतां यो मालां वहते नरः ।प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति नाशौचं तस्य विग्रहे ।तुलसीकाष्ठसम्भूतां यो मालां वहते नरः ।तुलसोकाष्ठसम्भूतं शिरसो बहुभूषणम् ।बाह्वोः करे च मर्त्यस्य देहे तस्य सदा हरिः ॥
तुलसीकाष्ठमालाभिर्भूषितः पुण्यमाचरेत् ।पितॄणां देवतानाञ्च कृतं कोटिगुणं कलौ ॥
तुलसीकाष्ठमालान्तु प्रेतराजस्य दूतकाः ।दृष्ट्वा नश्यन्ति दूरेण वातोद्धूतं यथादलम् ॥
तुलसीकाष्ठमालाभिर्भूषितो भ्रमते यदि ।दुःस्वप्नं दुर्निमित्तञ्च न भयं शस्त्रजं क्वचित् ॥
”गौतमीये पुरश्चरणप्रसङ्गे ।“तथामलकसम्भूतैस्तुलसीकाष्ठनिर्म्मितैः ।इत्यादि ॥
 * ॥
 तत्रैव ।पुण्डरीकभवा माला गोपालमनुसिद्धिदा ।आमलकीभवा माला सर्व्वसिद्धिप्रदा मता ।तुलसीसम्भवा या तु मोक्षं वितनुतेऽचिरात् ॥
इति हरिभक्तिविलासः ॥
 * ॥
 * ॥
अथ रुद्राक्षमालाधारणफलादि ।लिङ्गपुराणे ।विना भस्मत्रिपुण्ड्रेण विना रुद्राक्षमालबा ।पूजितोऽपि महादेवो न स्यात्तस्य फलप्रदः ॥
संवत्सरप्रदीपे ।त्रिपुरस्य वधे काले रुद्रस्याक्ष्णोऽपतंस्तु ये ।अश्रुणो बिन्दवस्ते तु रुद्राक्षा अभवन् भुवि ॥
यद्यप्येकादिचतुर्द्दशमुखरुद्राक्षेषु मन्त्रफल-विशेषाः सन्ति तथापि सुलभत्वात् पञ्चवक्त्रस्यफलमन्त्रावभिधीयेते । यथा,  स्कान्दे ।“पञ्चवक्त्रः स्वयं रुद्रः कालाग्निर्नाम नामतः ।अगम्यागमनाच्चैव अभक्षस्य च भक्षणात् ।मुच्यते सर्व्वपापेभ्यः पञ्चवक्त्रस्य धारणात् ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 माला स्त्री मल--संज्ञायां कर्त्तरि घञ् । १ चेण्यां हेम-जपसंख्यार्थे रुद्राक्षादिवीजसघात्मके २ माल्यभेदे च ।

Burnouf

French

 माला माला f.
  rangée,  série.
		 Guirlande
 collier
chapelet.
मालाका f.
  mms.
मालाकार m.
  (कृ) fleuriste qui fait des guirlandes, 
jardinier-fleuriste.
मालातृणक m.
  andropogon schœnanthus,  bot.
मालाफल n.
  graine de l'elæocarpus dont on fait des
chapelets.

Stchoupak

French

 माला-
 f.
  guirlande,  couronne 
 collier 
 rangée,  série 
 n.
  d'une
rivière 
 -वन्त्- a. enguirlandé.
°कार- m.
  faiseur de guirlandes,  fleuriste.
°धर- m.
  n.
  d'un homme.
माल-भारिन्- m.
  porteur de guirlandes.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.