| YouTube Channel

मालवः (mAlavaH)

 
Apte
English
मालवः [mālavḥ], 1
N.
of a country, the modern Mālvā in central India.
N.
of a Rāga or musical mode.-वाः (pl. ) The people of Mālvā.
Comp.
-अधीशः, -इन्द्रः, -नृपतिः a king of Mālvā. -गौडः (in music) a particular Rāga. -देशः, -विषयः the country of Mālvā.
Apte 1890
English
मालवः 1 N. of a country, the modern Mālvā in central India.
2 N. of a Rāga or musical mode
वाः (pl.) The people of Mālvā.
Comp.
अधीशः,
इंद्रः, नृपतिः a king of Mālvā.
Apte Hindi
Hindi
मालवः
पुं*
- -
"एक देश का नाम, मध्य भारत में वर्तमान मालवा"
मालवः
पुं*
- -
"राग का नाम, या स्वरग्राम की रीति"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मालवः
noun
एकः रागः।
"मालवः रात्रौ षोडशदण्डात् आरभ्य विंशतितमदण्डं यावत् गीयते।"
Synonyms:
मालवः
noun
कालविशेषः
"मालवस्य उल्लेखः शिलालेखासु वर्तते"
Synonyms:
मालवः
noun
एकः राजपुत्रः
"मालवस्य उल्लेखः महाभारते वर्तते"
Synonyms:
मालवः
noun
एकं नगरम्
"मालवस्य उल्लेखः कथासरित्सागरे वर्तते"
Synonyms:
मालवः
noun
एकः पुरुषः
"मालवस्य उल्लेखः राजतरङ्गिण्यां वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मालवः,
पुं,
(मालः उन्नतक्षेत्रमस्त्यत्र माल +“केशाद्वोऽन्यतरस्याम् ।” १०९ इत्यत्र“अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते ।” इति काशिकोक्तेःवप्रत्ययः ।) अवन्तिदेशः इति हेमचन्द्रः ।४ २२
मालओया इति हिन्दीभाषा
(यथा, मात्स्ये ११३ ४४
“अङ्गा वङ्गा मद्गुरका अन्तर्गिरि बहि-र्गिरी ।सुह्मोत्तराः प्रविजया मार्गवागेयमालवाः
”मालवेषु जात इत्यण् तद्देशजे, त्रि
)रागविशेषः षड्रागाणां मध्ये प्रथम-रागः मतान्तरे भैरवरागोऽयम् यथा, --“आदौ मालवरागेन्द्रस्ततो मल्लारसंज्ञितः ।श्रीरागस्तस्य पश्चाद्वै वसन्तस्तदनन्तरम्
हिल्लोलश्चाथ कर्णाट एते रागाः प्रकी-र्त्तिताः
तस्य स्वरूपं यथा, --“नितम्बिनीचुम्बितवक्त्रपद्मःशुकद्युतिः कुण्डलवान् प्रमत्तः ।सङ्गीतशालां प्रविशन् प्रदोषेमालाधरो मालवरागराजः
”इति सङ्गीतदामोदरः
(मालव्यां तन्नामिकायां सावित्रीमातरि जातःइत्यण् अश्वपतेराज्ञो मालव्यां जातः पुत्त्रगणः यथा, महाभारते २९६ ५८ ।“पितुश्च ते पुत्त्रशतं भविता तव मातरि ।मालव्यां मालवा नाम शाश्वताः पुत्त्रपौत्त्रिणः
भ्रातरस्ते भविष्यन्ति क्ष्यत्रियास्त्रिदशोपमाः
”स्त्री, नदीविशेषः यथा, महाभारते १३ ।१६५ २५ ।“हिरण्वती वितस्ता तथा प्लक्षवती नदी ।वेदस्मृतिर्वेदवती मालवाथाश्ववत्यपि
”)