| YouTube Channel

मारुतव्रत (mArutavrata)

 
शब्दसागरः
English
मारुतव्रत
n.
 (-तं) One of the duties of a king, his universal presence
by means of his emissaries.
E.
 मारुत the wind, and व्रत observance,
pervading all things like the wind.
Yates
English
मारुत-व्रत (तं) 1.
n.
 One of the du-
ties of a king
espionage.
Spoken Sanskrit
English
मारुतव्रत mArutavrata
n.
 penetrating everywhere
मारुतव्रत mArutavrata
n.
 having wind-like duties
Wilson
English
मारुतव्रत
n.
 (-तं) One of the duties of a king, his universal
presence by means of his emissaries.
E.
 मारुत the wind, and व्रत observance, pervading all things like the
wind.
Monier Williams Cologne
English
मारुत—व्रत
n.
 ‘the having w°-like duties’, penetrating everywhere (as a king by means of spies),
MW.
 (cf.
Mn.
 ix, 306).
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मारुतव्रत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜನ ಧರ್ಮ /ಸ್ವಪರರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರರ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜನ ಕಾರ್ಯ
विस्तारः - > ಗಾಳಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹದೊಳಗೂ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ರಾಜನು ಚಾರರ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸಕಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಮಾರುತವ್ರತ ಎಂದು ಹೆಸರು. "प्रविश्य सर्वभूतानि यथा चरति मारुतः । तथा चारैः प्रवेष्टव्यं व्रतमेतद्धि मारुतम् ॥"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मारुतव्रतं,
क्ली,
 (मारुतस्य व्रतमिव व्रतं नियमो-ऽस्य ।) राजधर्म्मविशेषः । यथा, --“प्रविश्य सर्व्वभूतानि यथा चरति मारुतः ।तथा चरैः प्रवेष्टव्यं व्रतमेतद्धि मारुतम् ॥
”इति मात्स्ये २०० अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मारुतव्रत
न०
 “प्रविश्य सर्वभूतानि यथा चरति मारुतः ।तथाचरैः प्रवेष्टव्यं व्रतमेतद्धि मारुतम्” मनूक्ते राज्ञांधर्मभेदे ।