| YouTube Channel

मारीचः (mArIcaH)

 
Apte Hindi
Hindi
मारीचः
पुं*
- -
"ताडका और सुन्द राक्षस की सन्तान, मारीच नाम का राक्षस। यह स्वर्णमृग का रुप धारण करके राम को सीता से दूर भगा ले गया था जिससे कि रावण को सीता का अपहरण करने का अवसर मिल गया"
मारीचः
पुं*
- -
एक विशाल या राजकीय हाथी
मारीचः
पुं*
- -
एक प्रकार का पौधा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मारीचः
noun
रावणेन प्रेषितः राक्षसः येन सुवर्णमृगरुपेण सीता वञ्चिता।
"मारीचः रामेण हतः।"
Synonyms:
मारीचः
noun
एका टीका
"मारीचस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मारीचः,
पुं,
(मरीचेरपत्यं पुमान् मरीचि +अण् ।) राक्षसविशेषः तारकाराक्षसी-पुत्त्रः रावणस्यानुचरः सीताहरणकाले माया-मृगरूपोऽसौ श्रीरामेण हतश्च इति रामा-यणम्
अस्य विवरणं यथा, --“एतस्मिन्नन्तरे रामो ददर्श कनकं मृगम् ।सीता तं प्रेरयामास तदर्थे यत्नपूर्व्वकम्
संन्यस्य लक्ष्मणं रामो जानक्या रक्षणे वने ।स्वयं जगाम तूर्णं तं विव्याध शायकेन
हा लक्ष्मणेति शब्दञ्च कृत्वाथ मायया मृगः ।प्राणांस्तत्याज सहसा पुरो दृष्ट्वा हरिं स्मरन्
मृगदेहं परित्यज्य दिव्यं देहं विधाय ।रत्ननिर्म्माणयानेन वैकुण्ठं जगाम
वैकुण्ठद्बारे द्बार्य्यासीत् किङ्करो द्वारपालयोः ।जयश्च विजयश्चैव बलवांश्चाजिताभिधः
शापेन शनकादीनां संप्राप्य राक्षसीं तनुम् ।पुनर्जगाम द्बारमादौ द्वारपालयोः
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे १२ अध्यायः
कश्यपः यथा, --“इति संचिन्त्य भगवान् मारीचः कुरुनन्दन ! ।उवाच किञ्चित् कुपित आत्मानञ्च विगर्हयन्
”इति श्रीभागवते स्कन्धे १८ अध्यायः
(तथा महाभारते १३ ८५ १०७ ।मरीचिभ्यो मरीचिस्तु मारीचः कश्यपोऽह्यभूत्
”)कक्कोलकम् याजकब्राह्मणः इति मेदिनी ।चे, १७
राजहस्ती इति जटाधरः