| YouTube Channel

मायु (mAyu)

 
शब्दसागरः
English
मायु
m.
 (-युः) Bile, the bilious humour.
E.
 सि to scatter or diffuse,
(through the body, ) उण् Unādi
aff.
Capeller Eng
English
1 मायु॑ charm, spell (only —°).
2 मायु॑
m.
 bleating, roaring, a
cert.
 animal.
Yates
English
मायु (युः) 2.
m.
 Bile.
Spoken Sanskrit
English
मायु mAyu
m.
 roaring
मायु mAyu
m.
 witchcraft
मायु mAyu
m.
 bilious humour
मायु mAyu
m.
 mooing
मायु mAyu
m.
 sorcery
मायु mAyu
m.
 bleater or bellower
मायु mAyu
m.
 bad art
मायु mAyu
m.
 bleating
मायु mAyu
m.
 bellowing
मायु mAyu
m.
 bile
मायु mAyu
m.
n.
 gall
Wilson
English
मायु
m.
 (-युः) Bile, the bilious humour.
E.
 मि to scatter or diffuse, (through the body, ) उण् Uṇādi
aff.
Apte
English
मायुः [māyuḥ], 1 The sun.
Bile, bilious humour
(n. also in this sense).
Sorcery, bad art.
Apte 1890
English
मायुः 1 The sun.
2 Bile, bilious humour
(n. also in this sense).
Monier Williams Cologne
English
1. मायु
m.
 (for 2. See
p.
 811, col. 2) bleating, bellowing, lowing, roaring,
RV.
AV.
ŚrS.
‘the bleater or bellower’,
N.
 of a partic. animal or of a Kim-puruṣa,
ŚāṅkhŚr.
2. मायु
m.
 (√ 3. मा
for 1. मायु॑ See
p.
 804, col. 2)
=
 आदित्य,
Nir.
sorcery, witchcraft, bad art (cf. दुर्-म्°)
(ऊ॑),
AV.
 xviii, 4, 4.
3. मायु mn. (accord. to
Uṇ.
 i, 1
fr.
 √ 1. मि) gall, bile, the bilious humour,
L.
Monier Williams 1872
English
1. मायु। See p. 772, col. 2.
मायु 1. मायु, उस्, m. (fr. rt. 2. मा), Ved.
the act of bleating, lowing, bellowing, roaring, yell-
ing, braying, making any sound or cry
‘the bleater
or bellower, ’ a kind of animal or epithet of a Kim-
puruṣa [cf. मयु, मय, मयूर]
sometimes at
the end of comps., [cf. अज-म्°, ऊर्ध्व-म्°, गो-म्°।]
मायु 2. मायु (probably fr. rt. 3. मा, to
measure), = आदित्य, the sun, (according to Nirukta
II. 9, XI. 42.)
मायु 3. मायु, उस्, उ, m. n. (in Uṇādi-s. I.
1. said to be fr. rt. I. मि, to throw or scatter through
the body), gall, bile, the bilious humor.
Macdonell
English
मायु mā-yú,
m.
 bleating, lowing.
Benfey
English
मायु मायु,
I.
m.
 Bile.
II. i. e.
2. मा + उ, Sounding, crying, at the
end of comp. words
ved. गोमायु see
s. v.
Apte Hindi
Hindi
मायुः
पुं*
 - मि + उण्
सूर्य
मायुः
पुं*
 - -
"पित्त, पेत्तिक रस (इस अर्थ में
नपुं*
 भी)।"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मायु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿತ್ತ /ದೇಹದೊಳಗಿರುವ ಒಂದು ಧಾತು
निष्पत्तिः - > डुमिञ् (प्रक्षेपणे) - "उण्" (उ० १-१)
व्युत्पत्तिः - > मिनोति देह ऊष्माणम्
मायु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿತ್ತ ರೋಗ
विस्तारः - > "पित्तं मायुः फलङ्करः" - त्रिकाण्ड०
L R Vaidya
English
mAyu {% m.n. %} Bile, the bilious humour.
Bopp
Latin
मायु m. bilis.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mkhris pa
१) पित्त २) मायु
lha
१) अनिमिष २) अमर ३) त्रिदश ४) दिव् ५) दिव्य ६) देव ७) देवक ८) देवता ९) दैव १०) भट्टारक ११) मरुत् १२) मायु १३) साध्य १४) सुर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पित्तं मायुः कफः श्लेष्मा बलाशः स्नेहभूः खटः ।
-wordlist-
पित्त (क्ली), मायु (पुं), कफ (पुं), श्लेष्मन् (पुं), बलाश (पुं), स्नेहभू (पुं), खट (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मायु
मायु, पित्त
मायुः पित्तः कफः श्लेष्मा प्रतिश्यायश्च पीनसः ॥ ६०५ ॥
verse 2.1.1.605
page 0068
Vedic Reference
English
Māyu denotes the ‘lowing’ of a cow and the ‘bleating’ of
a sheep or goat in the Rigveda, ^1 as well as the ‘chattering’
of a monkey in the Atharvaveda.^2
1) i. 164, 28 (cow)
vii. 103, 2 (cow)
x. 95, 3 (ewe)
Nirukta, ii. 9.
2) vi. 38, 4
xix. 49, 4 (called puruṣa
cf. Zimmer, Altindisches Leben, 85, 86
St. Petersburg Dictionary, s.v. Māyu).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मायुः,
पुं,
 (मिनोति प्रक्षिपति देहे उष्माणमिति ।मिञ् प्रक्षेपणे + “कृवापाजिमिस्वदिसाध्यशूभ्यउण् ।” उणा० १ । १ । इति उण् । “मीनातिमिनोतिदीङां लपि च ।” ६ । १ । ५० । इत्या-त्वम् । “आतो युक् चिण्कृतोः ।” ७ । ३ । ३३ ।इति युक् ।) पित्तम् । इत्यमरः । २ । ६ । ६२ ॥
(शब्दः । यथा, ऋग्वेदे । १ । १६४ । २८ ।“सृक्काणं घर्म्ममभिवावशाना मिमाति मायुंपयते पयोभिः ॥
”“मायुं शब्दं मिमाति निर्म्माति करोति ।” इतितद्भाष्ये सायणः ॥
वाक् । इति निरुक्ते । १ । ११ ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मायु
पु०
 मा--यु नाऽनादेशः । देहस्थे पित्ते धातौ अमरः ।
Capeller
German
मायु॑
m.
 das Gebrüll, Geblök.
Grassman
German
1. māyú, m., das Blöken, Brüllen [von 2. mā], des Rindes (vgl. gó-māyu), der Ziege (vgl. ajá-māyu), des Schafes.
-ús gávām {619, 2}.
-úm gaús ‥ mímāti 〰 {164, 28}
úrā ná 〰 {921, 3}.
2. (māyú), m., Zauberei, Zauberkunst (= māyā́), enthalten in durmāyú.
Burnouf
French
मायु मायु
m.
 bile.