| YouTube Channel

मात्स्यन्यायः (mAtsyanyAyaH)

 
Apte
English
मात्स्यन्यायः [mātsyanyāyḥ], The maxim of the bigger fish devouring the smallar ones, hence anarchy, disorder
अप्रणीतो हि (दण्डः) मात्स्यन्यायमुद्भावयति Kau.
A.
1.4
मात्स्यन्यायाभि- भूताः प्रजाः मनुं वैवखतं राजानं चक्रिरे Kau.
A.
1.13.
Apte Hindi
Hindi
मात्स्यन्यायः
पुं*
- -
"एक सिद्धान्त जिसमें बड़ा छोटे को दबाता है, हर बड़ी मछली छोटी मछली को खा जाती है"
लौकिकन्यायः
English
Ex. (1) दुर्बलं बलवन्तो हि मत्स्या मत्स्य विशेषतः। भक्षयन्ति सदा वृत्तिर्विहिता नः सनातनी॥ --महाभारत 3.185.8
(2) राजा चेन्न भवेल्लोके पृथिव्यां दण्डधारकः। जले मत्स्यानिवाभक्ष्यन् दुर्बलं बलवत्तराः॥ अराजकाः प्रजाः पूवं विनेशुरिति नः श्रुतम्। परस्परं भक्षयन्तो मत्स्या इव जले कृशान्॥ --महाभारत 13.27, 16, 17
(3) (दण्डः) अप्रणीतो हि मात्स्यंन्यायमुद्भावयति। बलीयानबलं हि ग्रसते दण्डधराभावे --कौटिल्य 1.4
A big fish swallows a small fish. Similarly a strong person always oppresses the weak person observes the present maxim.