| YouTube Channel

मात्सर्य (mAtsarya)

 
शब्दसागरः
English
मात्सर्य्य
n.
 (-र्य्यं) Envy, malice.
E.
 मत्सर envious, and ष्यञ्
aff.
Capeller Eng
English
मात्सर्य
n.
 envy, jealousy, discontent.
Yates
English
मात्सर्य्य (र्य्यं) 1.
n.
 Envy, malice.
Spoken Sanskrit
English
मात्सर्य mAtsarya
n.
 envy
ईर्ष्यति { ईर्ष्य् } IrSyati { IrSy } verb 1 envy
अक्षमता akSamatA
f.
 envy
अक्षमा akSamA
f.
 envy
अभ्यसूया abhyasUyA
f.
 envy
असहिष्णुता asahiSNutA
f.
 envy
असूया asUyA
f.
 envy
ऋति Rti
f.
 envy
कुहना kuhanA
f.
 envy
दुर्मति durmati
f.
 envy
निराकरिष्णुता nirAkariSNutA
f.
 envy
मना manA
f.
 envy
स्पर्धा spardhA
f.
 envy
स्पृहा spRhA
f.
 envy
परिमर्ष parimarSa
m.
 envy
पुरोभाग purobhAga
m.
 envy
मत्सर matsara
m.
 envy
सङ्घर्ष saGgharSa
m.
 envy
शम्बल zambala
m.
 envy
हंस haMsa
m.
 envy
मात्सर्य mAtsarya
n.
 envy
मात्सर्य mAtsarya
n.
 jealousy
मात्सर्य mAtsarya
n.
 displeasure
मात्सर्य mAtsarya
n.
 dissatisfaction
Wilson
English
मात्सर्य्य
n.
 (-र्य्यं) Envy, malice.
E.
 मत्सर envious, and ष्यञ्
aff.
Apte
English
मात्सर्यम् [mātsaryam], 1 Envy, jealousy, spite, malice
अहो वस्तुनि मात्सर्यम्
Ks.*
 21.49
Ki.*
 3.53
मात्सर्यमुत्सार्य विचार्य धूर्याः S. D.
Displeasure.
Apte 1890
English
मात्सर्यं 1 Envy, jealousy, spite, malice
अहो वस्तुनि मात्सर्यं Ks. 21. 49
Ki. 3. 53.
2 Displeasure.
Monier Williams Cologne
English
मात्स°र्य
n.
 envy, jealousy,
MaitrUp.
MBh.
&c.
 (with Buddhists 5 kinds are named,
Dharmas.
 78
°र्यं-√ कृ, to show jealousy,
MBh.
 )
displeasure, dissatisfaction,
Kathās.
Monier Williams 1872
English
मात्सर्य, अम्, n. envy, jealousy, malice, spite,
(मात्सर्यं कृ, to show jealousy)
displeasure,
dissatisfaction.
Benfey
English
मात्सर्य मात्सर्य, i. e. मत्सर + य,
n.
1. Envy, Hit. i. d. 194, M.M.
2.
Malice.
--
Comp.
पुस्-,
n.
 wicked envy,
Bhartṛ. 3, 31.
Apte Hindi
Hindi
मात्सर्यम्
नपुं*
 - मत्सर + ष्यञ्
"ईर्ष्या, डाहः, असूया, विद्वेष"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मात्सर्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಸೂಯೆ /ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು /ಇತರರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ
निष्पत्तिः - > स्वार्थे "ष्यञ्" (वा० ५-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > मत्सर एव
प्रयोगाः - > "मात्सर्यरोगोपहतात्मनां हि स्खलन्ति साधुष्वपि मानसानि"
उल्लेखाः - > किरा० ३-५३
L R Vaidya
English
mAtsarya {% n. %} Envy, jealousy malice, मात्सर्य मुत्सार्य विचार्य कार्यम् Bhartr.i.19, Kir.iii.53.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khren pa
१) कृपना २) गृद्ध ३) मात्सर्य
jungs pa
१) कदर्य २) कृपण ३) मात्सर्य
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मात्सर्य्यं,
क्ली,
 (मत्सर + ष्यञ् ।) मत्सरस्य भावः ।परशुभद्वेषः । यथा, --“मागाश्चिरायैकतरः प्रमादंवसन्नसम्बाधशिवेऽपि देशे ।मात्सर्य्यरागोपहतात्मनां हिस्खलन्ति साधुष्वपि मानसानि ॥
इति भारवौ ३ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मात्सर्य्य
न०
 मत्सरस्य भावः ष्यञ् । परगुणद्वेषे “मात्सर्य्य०मुत्सार्य्य विचार्य्य धूर्य्याः” सा० द० ।
Capeller
German
मात्सर्य
n.
 Neid, Unzufriedenheit.
Stchoupak
French
मात्सर्य-
nt. envie, jalousie
déplaisir.