| YouTube Channel

मातङ्गः (mAtaGgaH)

 
Apte
English
मातङ्गः [mātaṅgḥ], [मतङ्गस्य मुनेरयम् अण्]
An elephant
मातङ्गाः किमु वल्गितैः K.
P.*
 7
Śi.*
 1.64.
A man of the lowest caste, a Chāṇḍāla.
A Kirāta, mountaineer or barbarian.
(At the end of
comp.
 ) Any thing the best of its kind
e. g. बलाहकमातङ्गः.
ङ्गी
N.
 of Pārvatī.
N.
 of Vasiṣṭha's wife.
N.
 of one of the ten Mahāvidyās.
A Chāṇḍāla lady
नताङ्गी मातङ्गी रुचिर- गीतभङ्गी Ā.
L.
Comp.
 -कुमारी a Chāṇḍāla girl. -जa. elephantine. -दिवाकरः
N.
 of a poet. -नक्रः, -मकरः a crocodile as large as an elephant
मातङ्गनक्रैः सहसो- त्पतद्भिर्भिन्नान् द्विधा पश्य समुद्रफेनान्
R.*
 13.11. -लीला
N.
 of a medical work.
Apte Hindi
Hindi
मातङ्गः
पुं*
 - मतङ्गस्य मुनेरयम् अण्
हाथी
मातङ्गः
पुं*
 - -
"नीचतम जाति का पुरुष, चाण्डाल"
मातङ्गः
पुं*
 - -
"किरात, भील, पहाड़ी या बर्बर"
मातङ्गः
पुं*
 - -
(समास के अन्त में ) कोई भी सर्वोत्तम वस्तु
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मातङ्गः
noun
एकः नागः।
"मातङ्गस्य वर्णनं पुराणेषु वर्तते।"
Synonyms:
 गजः, हस्ती, करी, दन्ती, द्विपः, वारण-, मातङ्गः, मतङ्गः, कुञ्जरः, नागः, द्विरदः, इभः, रदी, द्विपायी, अनेकपः, विषाणी, करेणुः, पद्मी, लम्बकर्णः, शुण्डालः, कर्णिकी, दन्तावलः, स्तम्बेरमः, दीर्घवक्त्रः, द्रुमारिः, दीर्घमारुतः, विलोमजिह्वः, शक्वा, पीलुः, महामृगः, मतङ्गजः, षष्ठिहायनः
noun
वन्यपशुः , यस्य वक्षो अथ कक्षावलयः, श्लथाश्च लम्बोदरसः त्वग्बृहतीगलश्च पेचकेन सह स्थूला कुक्षिः अस्ति। तथा च यः शुण्ावान् अस्ति।
"हया जिहेषिरे हर्षाद् गम्भीरं जगजुः गजाः।"
Synonyms:
 मातङ्गऋषिः, मातङ्गः
noun
ऋषिनामविशेषः।
"मातङ्गऋषेः शिष्या शबरी।"
Synonyms:
 मातङ्गः
noun
श्मशाने कार्यरतस्य जातेः सदस्यः यः वेत्रस्य पात्रादीनि अपि निर्माति।
"मातङ्गः समाजस्य अभिन्नम् अङ्गम् अस्ति।"
Synonyms:
 गजः, हस्ती, करी, दन्ती, द्विपः, वारणः, मातङ्गः, मतङ्गः, कुञ्जरः, नागः, द्विरदः, इभः, रदी, द्विपायी, अनेकपः, विषाणी, करेणुः, लम्बकर्णः, पद्मी, शुण्डालः, कर्णिकी, दन्तावलः, स्तम्बेरमः, दीर्घवक्त्रः, द्रुमारिः, दीर्घमारुतः, विलोमजिह्वः, शक्वा, पीलुः, मामृगः, मतङ्गजः, षष्ठिहायनः
noun
पशुविशेषः- सः पशुः यः विशालः स्थूलः शुण्डायुक्तः च।
"गजाय इक्षुः रोचते।"
Synonyms:
 कामदेवः, कामः, मदनः, मन्मथः, मारः, प्रद्युम्नः, मीनकेतनः, कन्दर्पः, दर्पकः, अनङ्गः, पञ्चशरः, स्मरः, शम्बरारिः, मनसिजः, कुसुमेषुः, अनन्यजः, रतिनाथः, पुष्पधन्वा, रतिपतिः, मकरध्वजः, आत्मभूः, ब्रह्मसूः, विश्वकेतुः, कामदः, कान्तः, कान्तिमान्, कामगः, कामाचारः, कामी, कामुकः, कामवर्जनः, रामः, रमः, रमणः, रतिनाथः, रतिप्रियः, रात्रिनाथः, रमाकान्तः, रममाणः, निशाचरः, नन्दकः, नन्दनः, नन्दी, नन्दयिता, रतिसखः, महाधनुः, भ्रामणः, भ्रमणः, भ्रममाणः, भ्रान्तः, भ्रामकः, भृङ्गः, भ्रान्तचारः, भ्रमावहः, मोहनः, मोहकः, मोहः, मातङ्गः, भृङ्गनायकः, गायनः, गीतिजः, नर्तकः, खेलकः, उन्मत्तोन्मत्तकः, विलासः, लोभवर्धनः, सुन्दरः, विलासकोदण्डः
noun
कामस्य देवता।
"कामदेवेन शिवस्य क्रोधाग्निः दृष्टः।"
Tamil
Tamil
மாதங்க3: : யானை, மலைவாசி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मातङ्गः,
पुं,
 (मतङ्गस्येदं । मतङ्गस्यापत्यं पुमान् वा ।मतङ्ग + अण् ।) हस्ती । इत्यमरः । ३ । ३ । २१ ॥
(यथा, रामायणे । १ । ६ । २३ ।“बिन्ध्यपर्व्वतजैर्मत्तैः पूर्णा हैमवतैरपि ।मदान्वितैरतिवलैर्मातङ्गैः पर्व्वतोपमैः ॥
”)अश्वत्थवृक्षः । किरातजातिविशेषः । इतितट्टीकायां मथुरेशः ॥
श्वपचः । इति मेदिनी ।गे, ४७ ॥
(यथा, कथासरित्सागरे । ७३ । २ ।“सुदूरमन्वगायातं कार्य्याय कृतसंविदम् ।सख्या दुर्गपिशाचेन मातङ्गपतिना युतम् ॥
”)अर्हदुपासकविशेषः । इति हेमचन्द्रः । ४ । २८३ ।