| YouTube Channel

माणवक (mANavaka)

 
शब्दसागरः
English
माणवक
m.
 (-कः)
1. A child, a boy not exceeding sixteen years of age,
a manikin.
2. A pupil, a scholar, a religious student.
3. A man,
an ignorant or ridiculous man, a childish man.
4. A necklace of
sixteen or twenty strings.
5. A species of the Anushtubh me-
tre.
E.
 कन् added to the last.
Capeller Eng
English
माणवक
m.
 =
prec.
f.
 °विका lass, wench.
Yates
English
माणवक (कः) 1.
m.
 A child, a manikin
a pupil
a childish man
a neck-
lace of twenty strings
Spoken Sanskrit
English
माणवक - mANavaka -
m.
 - fellow
माणवक - mANavaka -
m.
 - youth
माणवक - mANavaka -
m.
 - religious student
माणवक - mANavaka -
m.
 - pearl ornament of 16 strings
माणवक - mANavaka -
m.
 - lad
माणवक - mANavaka -
m.
 - pupil
माणवक - mANavaka -
m.
 - student
माणवक - mANavaka -
m.
 - scholar
माणवक - mANavaka -
n.
 - kind of metre
Wilson
English
माणवक
m.
 (-कः)
1 A child, a boy not exceeding sixteen years of age, a manikin.
2 A pupil, a scholar, a religious student.
3 A man, an ignorant or ridiculous man, a childish man.
4 A necklace of twenty strings.
5 A species of the Anuṣṭubh metre.
E.
 कन् added to the last.
Apte
English
माणवकः [māṇavakḥ], 1 A youth, boy, lad, youngster (oft . used contemptuously).
A little man, dwarf
manikin
मायामाणवकं हरिम्
Bhāg.*
 8.18.24.
A silly fellow.
A scholar, religious student.
A pearl-necklace of sixteen (or twenty or fortyeight) strings
ग्रीवाद्भुतैवावदुशोभितापि प्रसाधिता माणवकेन सेयम्
N.*
 7.66. -कम् A kind of metre.
Apte 1890
English
माणवकः 1 A youth, boy, lad, youngster (oft. used contemptuously).
2 A little man, dwarf
manikin
मायामाणवकं हरिं Bhāg.
3 A silly fellow.
4 A scholar, religious student.
5 A pearl-necklace of sixteen (or twenty) strings.
Monier Williams Cologne
English
माणवक
m.
 a youth. lad, fellow (= prec. ),
Gobh.
Kāv.
Pur.
&c.
 (cf. माधव्य- and मायाम्°)
a pupil, scholar, religious student,
W.
a pearl ornament of 16 (accord. to
L.
 also of 20 or 48) strings,
VarBṛS.
Pañcad.
माणवक
n.
 a kind of metre,
Col.
 (also -क्रीड
n.
 or -क्रीडनक
n.
 -क्रीडा,
f.
 -क्रीडितक
n.
 )
Monier Williams 1872
English
माणवक, अस्, m. a lad or boy not exceeding
sixteen years of age
a little man, dwarf, (माया-
माणवको हरिः, Viṣṇu disguising himself under
the form of a dwarf)
a manikin (contemptuously)
a silly or childish man, an ignorant or ridiculous
man, (in the drama used as an epithet of the Vidū-
shaka or jocose friend of the king)
a pupil, scholar,
religious student
a pearl ornament of a particular
number of strings (e. g. of sixteen, twenty, or forty-
eight strings)
(इका), f. a young girl, damsel, wench
(अम्), n. = माणवक-क्रीड, a kind of metre, four
times ¯ ˘ ˘ ¯ ¯ ˘ ˘ ¯.
—माणवक-क्रीड, अम्, आ,
n. f. ‘boy's play, ’ N. of a kind of metre.
—माण-
वक-क्रीडनक or माणवक-क्रीडितक, अम्, n.
= माणवक-क्रीड।
Benfey
English
माणवक माणव + क,
m.
 A proper
name, Vikr. 44, 12.
Apte Hindi
Hindi
माणवकः
पुं*
 - मानव + कन्
"लड़का, बालक, बच्चा, छोकरा (प्रायः तिरस्कारसूचक के रुप में प्रयुक्त"
माणवकः
पुं*
 - -
"छोटा मनुष्य, बौना, मुण्डा "
माणवकः
पुं*
 - -
मूर्ख व्यक्ति
माणवकः
पुं*
 - -
"छात्र धर्मशास्त्र पढ़ने वाला, विधार्थी"
माणवकः
पुं*
 - -
सोलह (या बीस) लड़ियों की मोतियों की माला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
माणवक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಲಕ /ಹುಡುಗ
निष्पत्तिः - > माणव - "कन्" (५-३-८५)
प्रयोगाः - > "मायामाणवको हरिः"
उल्लेखाः - > भाग०
माणवक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಪ್ಪತ್ತು ಎಳೆಗಳ ಹಾರ
माणवक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಜನ /ಕೆಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯ
विस्तारः - > "माणवकः कुपुंसि स्याद्बालहारभिदोरपि" - हेम०
माणवक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ
विस्तारः - > "माणवको हारभेदे बाले कापुरुषे वटौ" - मेदि०
L R Vaidya
English
mARavaka {% m. %} 1. A youngster, a lad, a boy (used contemptuously)
2. a dwarf, a little man, e.g. मायामाणवको हरिः
3. a religious student
4. a pearl-necklace of sixteen or twenty strings.
Lanman
English
māṇavaka, m. manikin, dwarf. [māṇava,
1222b.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
माणवक m. ein Perlenschmuck aus *20 Schnüren, Kauṭ. 76, 9.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skye ngan
१) खल २) माणवक
khye'u
१) गर्भरूप २) दारक ३) माणवक ४) वटु ५) शिशु ६) सुत ७)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
बटुः पुनर्माणवको भिक्षा स्याद्ग्रासमात्रकम् ॥ ८१३ ॥
-wordlist-
बटु (पुं), माणवक (पुं), भिक्षा (स्त्री), ग्रासमात्रक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
बटु
बटु, माणवक
बालः पाकोऽर्भको गर्भः पोतश्च पृथुकः शिशुः ।
शावो डिम्भश्च विज्ञेयो वटुर्माणवको मतः ॥ ५०२ ॥
verse 2.1.1.502
page 0057
अर्घ
अर्घ, माणवक
देवच्छन्दः शतयष्टिरर्धो माणवकः स्मृतः ।
verse 2.1.1.562
page 0064
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
माणवकः,
पुं,
 (अल्पो मानवः । “अल्पे ।” ५ ।३ । ८५ । इति कन् ।) बालकः । स च षोडश-वर्षपर्य्यन्तप्रथमवयस्कः ॥
(यथा, श्रीभागवते ।८ । १९ । ३२ ।“एष ते स्थानमैश्वर्य्यं श्रियं तेजोयशः श्रुतम् ।दास्यत्याच्छिद्य शक्राय मायामाणवकोहरिः ॥
”माणवको बालः स इव ।) हारभेदः । स तुविंशतियष्टिकः । विशनरहार इति भाषा ।इत्यमरभरतौ । २ । ६ । १०६ ॥
(बृहत्संहिता-मते तु षोडशयष्टिको हारः । यथा, तत्रैव ।८१ । ३३ ।“द्धात्रिंशता गुच्छो विंशत्या कीर्त्तितोऽर्द्ध-गुच्छाख्यः ।षोडषभिर्माणवको द्बादशभिश्चार्द्धमाणवकः ॥
”)कुपुरुषः । इति मेदिनी । के, २०९ ॥
वटुः ।इति हेमचन्द्रः ॥
Capeller
German
माणवक
m.
 dass.
f.
°विका Mädchen,
Dirne.
Stchoupak
French
माणवक-
m.
 jeune homme, collégien.