| YouTube Channel

माघी (mAghI)

 
Spoken Sanskrit
English
माघी mAghI
f.
 Helencha watercress [ Enydra fluctuans Lour. - Bot. ]
माघी mAghI
f.
 day of full moon in the month mAgha
माघी mAghI
f.
 day of full moon in the month mAgha
माघी mAghI
f.
 Helencha watercress [ Enydra fluctuans Lour. - Bot. ]
Monier Williams Cologne
English
माघी a (ई),
f.
 See below.
माघी b
f.
 (scil. तिथि) the day of full moon in the month Māgha,
GṛŚrS.
MBh.
&c.
Hingtsha Repens,
L.
Macdonell
English
माघी māgh-ī,
f.
 day of full moon in Māgha.
Apte Hindi
Hindi
माघी
स्त्री*
 - -
माघ मास की पूर्णिमा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
माघी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಘಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ
निष्पत्तिः - > माघ - "अण्" (४-२-३) । "ङीप्" (४-१-१५)
व्युत्पत्तिः - > मघायुक्ता पौर्णमासी
L R Vaidya
English
mAGI {% f. %} The day of full-moon in the month of Māgha.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 माघी
noun
माघमासस्य पौर्णिमा।
"माघ्यां मघानक्षत्रस्य योगः अस्ति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: माघी
Root: माघी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ माघमासस्य पूर्णिमा
Meaning(s):
⇒ Fifteenth day of the first (Sukla) pakṣa of Magha
Shloka(s):
2|1|74|2 ► पौषी तु महिषी माता माघी स्यादग्निपूर्णिमा॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|74|2 ⇢ माघी (माघी) (स्त्री) ⇒ Fifteenth day of the first (Sukla) pakṣa of Magha ⇒ माघमासस्य पूर्णिमा
➠ 2|1|74|2 ⇢ अग्निपूर्णिमा (अग्निपूर्णिमा) (स्त्री) ⇒ Fifteenth day of the first (Sukla) pakṣa of Magha ⇒ माघमासस्य पूर्णिमा
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ माघः
परा_अपरासंबन्धः ➡ दिवसः
जातिः ➡ कालः
Mahabharata
English
Māghī, the day of full moon in the month of Māgha. § 658b (Kṛtaghnop.): XII, 171, 6384 (on this day the Rākshasa king entertained brahmans).--§ 733p (GaṅgāYamunayos tīrthaṃ): XIII, 25, 1723 (on this day 30, 010, 000 tīrthas are assembled in Prayāga).--§ 751b (Śapathavidhi): XIII, 94, 4552 (on this day Śukra, etc., came to Kauśikī).--§ 785 (Anugītāp.): XIV, 85, 2517 (paurṇamāsī).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
माघी,
स्त्री,
 (मघया युक्तः कालः अस्यां इति ।मघा + “नक्षत्रेण युक्तः कालः ।” ४ । २ । ३ ।इत्यण् ङीप् ।) मघायुक्ता पौर्णमासी । यथा, “पुष्ययुक्ता पौर्णमासी पौषी मासे तु यत्र सा ।नाम्ना स पौषो माघाद्याश्चैवमेकादशापरे ॥
”इत्यमरः । १ । ४ । १३ ॥
माधी पूर्णिमा ।यथा, अयोध्याकाण्डे भरतशपथे ।“आषाढी कार्त्तिकी माघी तिथयः पुण्य-सम्भवाः ।अप्रदानवतो यान्तु यस्यार्य्योऽनुमतो गतः ॥
”विष्णुधर्म्मोत्तरे ।“पौर्णमासी तथा माघी श्रावणी च नरो-त्तम ! ।प्रौष्ठपद्यामतीतायां तथा कृष्णा त्रयोदशी ॥
एतांस्तु श्राद्धकालान् वै नित्यानाह प्रजा-पतिः ॥
”सा च कलियुगाद्या । यथा, --“अथ भाद्रपदे कृष्णे त्रयोदश्यान्तु द्बापरम् ।माघे च पौर्णमास्यां वै घोरं कलियुगंस्मृतम् ॥
”अस्यां कर्म्मणोऽनन्तफल यथा, मात्स्ये ।“शतमिन्दुक्षये पुण्यं सहस्रन्तु दिनक्षये ।विषुवे शतसाहस्रमा का मा वैष्वनन्तकम् ॥
”आ का मा वैषु आषाढीकार्त्तिकीमाघीवैशा-खीषु । इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
माघ्यां मघा-योगाभावे सिंहस्थगुरावकालप्रतिप्रसवो यथा, शातातपः ।“माघ्यां वदि मघा नास्ति सिंहे गुरुरकार-णम् ॥
”राजमार्त्तण्ड दक्षः ।“गुरौ हरिस्थे न विवाहमाहु-र्हारीतगर्गप्रमुखा मुनीन्द्राः ।यदा न माघी मघसंयुता स्यात्-तदा च कन्योद्वहनं वदन्ति ॥
”इत्थञ्च माघ्यां मघायोगाभावेऽपि श्रुतिवेधादि-मघास्थेऽपि गुरौ भवति विवाहस्तु गुरोर्मघा-परित्यागादेव । इति मलमासतत्त्वम् ॥