| YouTube Channel

माक्षिक (mAkSika)

 
Capeller Eng
English
माक्षिक
a.
 coming from a bee,
n.
 honey.
Yates
English
माक्षिक (कं) 1.
n.
 A mineral
honey.
Wilson
English
माक्षिक
n.
 (-कं)
1 A mineral substance, of which two kinds are described
the स्वर्णमाक्षिक
or gold Mākṣika, of a bright yellow colour, apparently the common pyritic
iron ore: and the रूप्यमाक्षिक or silver Mākṣika, which answers in
appearance to the Hepatic pyrites of iron
other names of these ores occur
as, विट्माक्षिक and कांस्यमाक्षिक, or feculent Mākṣika and mixed
metal Mākṣika
they are however, perhaps rather synonyms of the gold and
silver ore, respectively, than names of distinct species.
2 Honey.
E.
 माक्षिका a bee, अण्
aff.
 of derivation
the name is applied to the
ore, from its honey-like colour.
Apte 1890
English
माक्षि(क्षी)क a. (की f.) Coming or derived from a bee.
कं [भक्षिकाभिः संभृत्य कृतं अण्] 1 Honey
Bv. 4. 43.
2 A kind of honey-like mineral substance.
Comp.
आश्रयं {1} bees'-wax. {2} honey-comb.
जं bees'-wax.
फलः a kind of cocoa-nut.
शर्करा candied sugar.
Monier Williams Cologne
English
माक्षिक
mfn.
 (fr. मक्षिका) coming from or belonging to a bee,
MārkP.
माक्षिक
n.
 (scil. मधु) honey,
Var.
Suśr.
a kind of h°-like mineral substance or pyrites,
MBh.
Monier Williams 1872
English
माक्षिक माक्षिक, अस्, ई, अम् (fr. मक्षिका),
coming from or belonging to a bee
(अम्), n., scil.
मधु, honey
a kind of honey-like mineral sub-
stance or pyrites, (various kinds are described, see
स्वर्ण-म्°, रूप्य-म्°, कांस्य-म्°, विट्-म्°)
[cf.
Old Germ. wahs, ‘wax
’ Angl. Sax. väx, vex, veax
Lith. waszka-s
Russ. vosk.]
—माक्षिक-ज, अम्,
n. ‘honey-born, ’ bees’-wax.
—माक्षिक-फल, अस्,
m. a species of cocoa-nut (= मधु-नालिकेरिक)।
—माक्षिक-शर्करा, f. a kind of sugar, candied
sugar.
—माक्षिक-स्वामिन्, ई, m., N. of a place.
—माक्षिकाश्रय (°क-आश्°), अम्, n. bees'-wax
honey-comb.
Macdonell
English
माक्षिक mākṣika,
a.
 derived, from the bee
🞄n. honey
a kind of mineral, pyrites: -svāmin,
m.
 N. of a locality.
Benfey
English
माक्षिक माक्षिक, i. e. मक्षिका + अ,
n.
1. Honey.
2. A peculiar mineral
substance.
Apte Hindi
Hindi
माक्षिक
वि* - मक्षिकाभिः संभृत्यः कृतम्- अण् पक्षे नि* दीर्घः
मधुमक्खियों से उत्पन्न या प्राप्त
माक्षिकम्
नपुं*
 - -
मधु
माक्षिकम्
नपुं*
 - -
मधु की भांति एक खनिज पदार्थ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
माक्षिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಧು /ಜೇನುತುಪ್ಪ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > मक्षिकाभिः कृतम्
माक्षिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ /ಸ್ವರ್ಣಮಾಕ್ಷಿಕ /ಸುವರ್ಣಮುಖಿ ಎಂಬ ಶಿಲೆ
विस्तारः - > "अभ्रकं व्योममेघाख्यं चक्रसञ्ज्ञं तु माक्षिकम्" - वैज०
L R Vaidya
English
mAkzi(kzI)ka {% (I) a. (f. की) %} Coming from a bee.
mAkzi(kzI)ka {% (II) n. %} 1. Honey, धुर्यैरपि माधुर्यैर्द्राक्षाक्षीरेक्षुमाक्षिकसुधानाम् Bh.V.iv.43
2. a kind of mineral substance.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
माक्षिकं तु कदम्बः स्याच्चक्रनामाजनामके ॥ १०५४ ॥
-wordlist-
माक्षिक (क्ली), कदम्ब (पुं), चक्रनामन् (पुं), अजनामक (पुं)
--source--
माक्षिकादि मधु क्षौद्रं मधूच्छिष्टं तु सिक्थकम् ।
-wordlist-
माक्षिक (क्ली), मधु (क्ली), मधूच्छिष्ट (क्ली), सिक्थक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सारघ
सारघ, माक्षिक, क्षौद्र, मधु, पुष्परस
सारघं माक्षिकं क्षौद्रं मधु पुष्परसस्तथा ॥ ६२१ ॥
verse 2.1.1.621
page 0070
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: माक्षिकम्
Root: माक्षिक
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Pyrites
Shloka(s):
3|2|15|2 ► अभ्रकं व्योममेघाख्यं चक्रसंज्ञं तु माक्षिकम्॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|15|2 ⇢ चक्रसंज्ञम् (चक्रसंज्ञ) (नपुं) ⇒ Pyrites ⇒
➠ 3|2|15|2 ⇢ माक्षिकम् (माक्षिक) (नपुं) ⇒ Pyrites ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
माक्षिकं,
क्ली,
 (मक्षिकाभिः कृतम् । मक्षिका +“संज्ञायाम् ।” ४ । ३ । ११७ । इति ठक् ।)मधु । इत्यमरः । २ । ९ । १०७ ॥
नीलवर्ण-मध्यममक्षिकाकृततैलवर्णमधु । अस्य गुणाः ।क्षौद्राल्लघुतरत्वम् । रूक्षत्वम् । श्रेष्ठत्वम् ।श्वासादिरोगे विशेषतः प्रशस्ततरत्वञ्च इतिराजवल्लमः ॥
धातुविशेषः । धातुमाखी इतिहिन्दीभाषा । तद्द्विविधम् । स्वर्णमाक्षिकंरौप्यमाक्षिकञ्च । तत्पर्य्यायः । माक्षीकम् २पीतकम् ३ धातुमाक्षिकम् ४ तापिच्छम् ५ताप्यकम् ६ ताप्यम् ७ आपीतम् ८ पीत-माक्षिकम् ९ आवर्त्तम् १० मधुधातुः ११ क्षौद्र-धातुः १२ माक्षिकधातुः १३ । इति राज-निर्घण्टः ॥
कदम्बः १४ चक्रनाम १५ अज-नामकम् १६ । इति हेमचन्द्रः । ४ । १२० ॥
अस्य गुणाः । मधुरत्वम् । तिक्तत्वम् । अम्ल-त्वम् । कफभ्रमहृल्लासमूर्च्छार्त्तिश्वासकासविषा-पहत्वञ्च ।“माक्षिकं द्विविधं प्रोक्तं हेमाह्वं तारमाक्षिकम् ।भिन्नवर्णविशेषत्वाद्रसवीर्य्यादिकं पृथक् ॥
तारपादादिके तारमाक्षिकञ्च प्रशस्यते ।देहे हेमाभकं शस्तं रोगहृद्बलपुष्टिदम् ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“लेखनो माक्षिको धातुः सुवर्णरजतद्युतिः ।जराजित् पाण्डुरोगघ्नः क्षयकुष्ठज्वरापहः ॥
मधुरोऽम्लः कटुःपाके किञ्चिदुष्णोऽमृतोपमः ॥
”इति कश्चिद्राजवल्लभः ॥
(उपधातुविशेषः । यथा, सुखबोधे ।“माक्षिकं तुत्थिताभ्रे च नीलाञ्जनशिलालकाः ।रसकञ्चेति विज्ञेया एते सप्तोपधातवः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
माक्षि(क्षी)क
न०
 मक्षिकाभिः सम्भृत्य कृतम् अण् पृषो०वा दीर्घः । १ मधुनि अमरः । तत्तुल्यगुणे उपधातुभेदे२ स्वर्णमाक्षिके ३ रौप्यमाक्षिके च राजनि० ।
Capeller
German
मा॑क्षिक von der Biene kommend.
Stchoupak
French
माक्षिक-
nt. pyrite (ressemblant au miel).