| YouTube Channel

मांसपेशी (mAMsapezI)

 
शब्दसागरः
English
मांसपेशी
f.
 (-शी)
1. A muscle.
2. The fetus during its early formation.
Capeller Eng
English
मांसपेशी
f.
 = मांसखण्ड.
Spoken Sanskrit
English
मांसपेशी mAMsapezI
f.
 piece of flesh name of the fetus from the 8th till the 14th day
मांसपेशी mAMsapezI
f.
 muscle
Monier Williams Cologne
English
मांस—पेशी
f.
 a piece of fl°,
Gobh.
N.
 of the fetus from the 8th till the 14th day,
L.
a muscle,
Bhpr.
Apte Hindi
Hindi
मांसपेशी
स्त्री*
 मांसम्-पेशी -
पुट्ठा
मांसपेशी
स्त्री*
 मांसम्-पेशी -
मांस का टुकड़ा
मांसपेशी
स्त्री*
 मांसम्-पेशी -
आठ से चौदह दिन तक के गर्भ का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मांसपेशी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಭದೊಳಗಿನ ಒಂದು ಭಾಗ
मांसपेशी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಂಸದ ತುಂಡು
मांसपेशी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಂಸಖಂಡ
L R Vaidya
English
mAMsa-peSI {% f. %} 1. a muscle
2. the fetus during its early formation.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्नायुः, स्नसा, पेशी, शिरा, मांसपेशी, मांसशिरा, मांसरज्जु, वस्नसा, वहीरुः, सन्धिबन्धनम्, ग्रन्थिबन्धनम्
noun
शरीरस्था मांसस्य ग्रन्थिः येन अवयवानां सञ्चलनं भवति।
"ऊतिभ्यः पेशी जायते।"
Synonyms:
 मांसपेशी
noun
गर्भनामविशेषः ।
"अष्टदिनात् चतुर्दशदिनं यावत् गर्भस्य नाम मांसपेशी इति वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मांसपेशी,
स्त्री,
 (मांसस्य पेशी ।) गर्भस्थावयव-विशेषः । यथा, --“वुद्वुदः सप्तरात्रेण मांसपेशी भवेत्ततः ।द्विसप्ताहात् भवेत् पेशी रक्तमांसचिता दृढा ॥
बीजस्यैवाङ्कुराः पेश्यः पञ्चविंशतिरात्रतः ॥
”इति सुखबोधः ॥
* ॥
अथ मांसस्य पेशीराह ।यथार्थमुष्मणा युक्तो वायुः श्रोतांसि दारयेत् ।अनुप्रविश्य पिशितं पेशीर्व्विभजते तथा ॥
”यथार्थं यथाप्रयोजनम् ॥
* ॥
मांसपेशीनांसंख्यामाह ।“मांसपेश्यः समाख्याता नृणां पञ्चशतानि च ।तासां शतानि चत्वारि शाखासु कथितान्यथ ॥
कोष्ठे षडुत्तरा षष्टिः कथिता मुनिपुङ्गवैः ।ग्रीवाया ऊर्द्ध्वगास्तास्तु चतुस्त्रिंशत् प्रकी-र्त्तिताः ॥
”ताः शाखागताः प्राह । एकैकस्यां पादाङ्गुल्यांतिस्रस्तिस्रस्ताः पञ्चदश १५ पादाग्रे दश १०पादोपरिकूर्च्चसन्निविष्टा दश १० गुल्फतलयो-र्दश १० गुल्फजानुनोः अन्तरे विंशतिः २०जानुनि पञ्च ५ ऊरौ विंशतिः २० वंक्षणेदश १० एवमेकस्मिन् सक्थिनि शतम् १००भवन्ति । एतेनेतरसक्थिबाहू च व्याख्यातौ ॥
अथ कोष्ठगताः प्राह । गुदे तिस्रः शेफ-स्येका १ सेवन्यामेका १ वृषणयोर्द्वे २ स्फिचोःपञ्च पञ्च ५ । ५ वस्तिमूर्द्धनि द्बे २ उदरे पञ्च ५नाभौ एका १ पृष्ठोर्द्धसन्निविष्टा उभयतः पञ्चपञ्च दीर्घाः ५ । ५ पार्श्वयोः षट् ६ वक्षसिदश १० अक्षकांसौ प्रति समन्तात् सप्त ७ ।अक्षकौ अंसुया इति लोके । अंसौ स्कन्धौ ।हृदि द्वे २ यकृति द्वे २ प्लीह्नि द्वे २ उण्डुकेद्वे २ ॥
* ॥
अथ ग्रीवोर्द्ध्वगा आह । ग्रीवायांचतस्रः ४ हन्वोरष्टौ ८ कण्ठमणौ घण्टिकाया-मिति यावत् एका १ गले एका १ तालुनिद्बे २ जिह्वायामेका १ ओष्ठयोर्द्वे २ नासायांद्वे ललाटे चतस्रः ४ शिरस्येका १ एवं मांस-पेश्यः पञ्चशतानि भवन्ति ॥
* ॥
“स्त्रीणामपि भवन्त्येताः किन्तु विंशतिरुत्तराः ।गर्भाशये गर्भमार्गे योनौ च स्तनयोरपि ॥
”एताः पञ्चशतानि मांसपेश्यः । अधिकाविंशतिर्यथा । गर्भाशये तिस्रः ३ गर्भच्छिद्र-संस्थिताः । शुक्रार्त्तवप्रवेशिन्यां तिस्रः ३ योना-वभ्यन्तरतो मुखाश्रिते प्रसृते द्बे २ योनावेवबहिर्निर्गतस्रोतःपार्श्वद्वयस्थिते वर्त्तले योनि-कर्णिक इति यावत् द्वे २ स्तनयोः पञ्च पञ्च५ । ५ । यौवने तासां वृद्धिर्भवति ।“पुंसां पेश्यः पुरस्तात् याः प्रोक्ता मेहन-सुष्कजाः ।स्त्रीणामावृत्य तिष्ठन्ति फलमन्तर्गतं हि ताः ॥
”अस्यायमर्थः । पुंसां मेहनसुष्कयोश्च याश्चिस्रोमांसपेश्यः पूर्व्वमुक्तास्ताः स्त्रीणां मेहनमुष्का-भावात् फलं गर्भाशयं आवृत्य तिष्ठन्ति । गय-दासस्त्वास । स्त्रीणां मांसपेश्यस्त्रिभिर्हीनानिपञ्चशतानि । तथा च भोजः ।“पञ्चपेशीशतान्येव स्त्रीवर्ज्जं विद्धि भूमिप ! ।अतश्च तिस्रो हीयन्ते स्त्रीणां शेफसि मुष्कयोः ॥
अथ मांसपेशीनां कर्म्माण्याह ।“शिरास्नाय्वस्थिपर्व्वाणि सन्धयस्तु शरीरिणाम् ।पेशीभिः सहितान्येव बलवन्ति भवन्ति हि ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(यथा, महाभारते । १ । ११५ । १२ ।“ततो जज्ञे मांसपेशी लोहाष्ठीलेव संहता ॥
”)
Capeller
German
मांसपेशी
f.
 = मांसखण्ड.