| YouTube Channel

मह् (mah)

 
शब्दसागरः
English
मह् r. 1st and 10th cls. (महति महयति-ते) To revere, to worship, to
adore. (इ)महि r. 1st cl. (मंहते) To grow or increase. r. 10th cl.
(मंहयति)
1. To speak.
2. To shine.
Capeller Eng
English
1 मह् महते महयति महते महय°ते
pp.
महित
(q.v. )
A.
(M. ) gladden
delight, exalt, refresh, excite, impel
esteem
highly, honour
M.
be glad, rejoice at (instr. or
acc.
)
grant, bestow.
सम् stir up, excite
honour, celebrate.
2 म॑ह् (f. म॑ह् & मही॑) great, mighty, powerful, strong,
abundant
old, aged.
f.
मही॑ the earth (as the great one), ground,
soil, land, country, kingdom
space
host
cow
du.
heaven and earth
pl.
rivers, waters.
Yates
English
मह् (कि) महति, महयति 1. 10.
a. To
revere, to adore. (इ, ङ) महयते To
grow, to increase. (क, इ) मंहयति
10.
a. To speak
to shine.
Spoken Sanskrit
English
मह् mah
adj.
powerful mighty
मह् mah
adj.
abundant
मह् mah
adj.
old
मह् mah
adj.
great
मह् mah
adj.
aged
मह् mah
adj.
strong
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 gladden
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 esteem highly
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 give
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 exalt
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 honour
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 bestow
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 arouse
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 revere
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 excite
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 rejoice
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 elate
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 magnify
महति { मह् } mahati { mah } verb 1 10 delight in
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 magnify
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 delight in
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 esteem highly
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 give
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 honour
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 bestow
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 revere
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 gladden
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 1 rejoice
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 10 excite
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 10 arouse
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 10 exalt
महयति { मह् } mahayati { mah } verb 10 elate
Apte
English
मह् [mah], I. 1
P.
, 1
U.
(महति, महयति-ते, महित)
To honour, respect, hold in great esteem, worship, revere, value greatly
गोप्तारं निधीनां महयन्ति महेश्वरं विबुधाः Subhāṣ.
जयश्रीविन्यस्तैर्महित इव मन्दारकुसुमैः
Gīt.*
11
स्त्री पुमानित्यनास्थैषा वृत्तं हि महितं सताम्
Ku.*
6.12
Ki.*
5.7, 24
Bk.*
1.2
R.*
5.25
11.49.
To delight, gladden.
To increase, aggrandize.
(Ātm. ) To delight in
प्रशस्तिभिर्महयसे दिवे दिवे Ṛv.6.15.2.
To be honoured. (Ved. in the last four senses.) II. 1 Ā. (महते) To grow or increase.
Apte 1890
English
मह् I. {c1c} P., {c10c} U. (महति, महयतिते, महित) 1 To honour, respect, hold in great esteem, worship, revere, value greatly
गोप्तारं निधीनां महयंति महेश्वरं विबुधाः Subhāṣ.
जयश्रीविन्यस्तैर्महित इव मंदारकुसुमैः Gīt. 11
स्त्री पुमानित्यनास्थैषा वृत्तं हि महितं सतां Ku. 6. 12
Ki. 5. 7, 24
Bk. 10. 2
R. 5. 25, 11. 49.
2 To delight, gladden.
3 To increase, aggrandize
4 (Atm.) To delight in.
5 To be honoured. (Ved. in the last four senses) II. {1} A (महते) To grow or increase.
Monier Williams Cologne
English
1. मह् (orig. मघ्
cf.
also मंह्)
cl.
1. 10.
P.
(Dhātup. xvii, 81
xxxv, 15) महति, मह॑यति (Ved. and
ep.
also Ā. महते, °ह॑यते
p.
मह॑त्, q.v.
pf. ममाह
Gr.
मामहे॑
Subj. मामहन्त, मामहस्,
RV.
aor.
अमहीत्
Gr.
fut. महिता, महिष्यति, ib.
ind.
p.
महित्वा,
MBh.
inf.
महे, and मह॑ये, q.v.)
to elate, gladden, exalt, arouse, excite,
RV.
Br.
Kauś.
ChUp.
MBh.
to magnify, esteem highly, honour, revere,
MBh.
Kāv.
&c.
(Ā.) to rejoice, delight in (instr. or
acc.
),
RV.
iii, 52, 6
vi, 15, 2
to give, bestow, ib. i, 94, 6
117, 17
v, 27, 1
&c.
मह् [cf. Gk. μέγ-ας
Lat.
magnus, mactus
Old
Germ.
michel
Eng.
mickle, much.]
2. म॑ह् mf(ई॑ or
=
m.
)n. great, strong, powerful mighty, abundant,
RV.
VS.
(with पितृ or मातृ) old, aged,
RV.
i, 71, 5
v, 41, 15
&c.
Monier Williams 1872
English
मह् 1. मह् (orginally perhaps मघ्,
meaning ‘to be great, cf. rts. मंह्,
मख्), cl. 1. P. (Ved. and ep. also A.) महति
(-ते), ममाह, महिता, महिष्यति, महितुम्
(Ved. inf. महे)
cl. 10. P. A. महयति, -ते,
&c. (Vedic forms मामहे, मामहस्व, माम-
हस्), to gladden, make cheerful, enliven, inspirit,
excite
(Sāy.) to make great, increase, aggrandize
(e. g. मा नः कामम् महयन्तम् धक्, dis-
appoint not the desire that would make us great,
Ṛg-veda 1. 178, 1)
to value highly, esteem highly,
hold in great esteem, honour, revere, do honour to,
worship, adore
(A., Ved.) to rejoice in, delight in
to be honoured or glorified, (in Ṛg-veda VI. 15, 2,
प्रशस्तिभिर् महयसे is rendered by Sāy. ‘thou
art honoured by excellent hymns’): Caus. माहयति,
यितुम्: Desid. मिमहिषति: Intens. मामह्-
यते, to honour, protect, preserve (Ved.)
[cf. Gr.
μέγ-α-ς, μέγ-εθ-ος, μῆχ-ος, μῆχ-αρ, μηχ-ανή,
μηχανᾶ-σθαι, μόγ-ος, μόχθ-ος, μέγαρον: Lat.
magnus, mactus: Goth. mag, ‘I can
mah-t-s,
‘might
magaths, magus, ‘a boy
magan,
magu, mavi: Old Germ. magan, ‘great, heavy
machôn, ‘to make:’ Mod.
Germ. gemach: Angl.
Sax. mag, magan, mæht, meaht, miht, mægn,
meagn, macian: Slav. mog-a, ‘I can
po-mos-ti,
‘to help:’ Lith. mag-oju, ‘help:’ Hib. mogh,
modh, ‘respect, honour:’ Cambro-Brit. myged,
‘respect
mygaw, ‘to revere.’]
2. मह् (a Vedic adj. used in dat. महे, gen. and
abl. sing., and acc. pl. महस्, inst. महा), great,
powerful, mighty
abundant
(according to some)
old, aged (in connection with पितृ, मातृ).
Macdonell
English
मह् MAH, Ⅰ. Ā. maha (rare, RV., E.), Ⅹ. 🞄maháya, P. Ā. (V., C.) elate, gladden, 🞄delight (gnly. Ā.)
arouse (V.)
magnify, revere, 🞄honour
Ā. rejoice in (ac. or in.
V.)
🞄bestow (V.)
pp. (C.) mahita, honoured, revered, 🞄held in high esteem, by (g. or —°
said 🞄of persons or things). sam, (V.) stimulate
🞄celebrate, magnify.
मह् máh, V.
a.
(f. id. or -ī́) great, mighty
🞄abundant
aged.
Benfey
English
मह् मह्, i. 1, and i. 10, Par. To
adore, to honour Pañc. ii. d. 72
Kir. 5, 24. The original form was
मघ् and the original signification
‘To be great, powerful.’ -- Cf. मघ,
महन्त्, and Goth. and A.S. magan
Goth. magu, mavi, mahts
A.S. mact,
meaht, miht
Goth. mahteig
O.H.G.
magan, great, heavy
A.S. maegn,
meagn, strength
Goth. magus, a boy
A.S. mag, maeg, maegen, macian
Goth. magaths
A.S. maegdh
O.H.G.
macôn
A.S. macian
μόγος, μόχθος, μόλις
(for μόγλοις) μέγαρον (cf. O.H.G.
ga-mah
N.G. Gemach), μηχανή, μηχανάομαι
Lat. magnus, mactus.
Apte Hindi
Hindi
मह्
भ्वा* पर* - -
"सम्मान करना, आदर करना, बड़ा मानना, पूजा करना, श्रद्धा रखना, महत्वपूर्ण समझना"
मह्
चुरा* उभ* - -
"सम्मान करना, आदर करना, बड़ा मानना, पूजा करना, श्रद्धा रखना, महत्वपूर्ण समझना"
मह्
भ्वा* आ* - -
"विकसित होना, बढ़ना"
L R Vaidya
English
mah {% (I) vi. 1A (pres. मंहते) %} To grow, to increase.
mah {% (II) vt. 10U (pp. महित
pres. महयति-ते) %} To value greatly, to honour, to revere, to worship, e.g. गोप्तारं निधीनां महयंति महेश्वरं विबुधाः.
Bopp
Latin
मह् 1. et 10. P. महामि महयामि (पूजायाम् K. पूजे V.)
honorare (magni aestimare). MAH. 3. 13326.: महि-
त्वा
RAGH. 11. 49.: प्राहिनोच्च महितम्…पुरोधसम्.
-- Praef. सम् in dial. Vêd. parare. RIGV. 94. 1.: इमं
स्तोमम् अर्हते जातवेदसे रथम् इव सम्महेमा मनी-
षया «huncce hymnum Agni venerabili, currum veluti
faber, paramus mente»
111. 3. (V. मंह् et cf. hib.
mogh, modh «respect, honour»
cambro-brit. myged id.,
mygaw venerari
germ. vet. machôn
anglo-sax. macian
facere, formare, parare
gr. μῆχος, μηχανή.)
Lanman
English
√mah (máhate
māmahé [786]
mahitá
mahitvā́
caus. maháyati, -te). orig. be
great or high, and so
—1. mid. be glad,
rejoice
then (trans. make great or high,
and so)
—2. act. elate
gladden
exalt
(mid.), 74^8
—3. esteem highly, honor.
[for *magh, cf. magha, also √maṃh:
for orig. mg, cf. participial adj. mahánt,
‘great’: for mgs 1 and 2, cf. American
colloq. use of high as ‘high in spirit,
elated, esp. intoxicated’:
--with orig. √*magh in the mgs ‘be
great, mighty, i. e. powerful or able, trans.
‘make able, help, cf. μοχ-λός, ‘helpingbar,
lever’
μηχ-ανή, ‘means’
Goth. mag,
AS. mæg, ‘am able, Eng. may:
--with the collateral form *mag, whose
deaspiration is prob. Indo-European, cf.
μέγ-ας, Lat. mag-nus, AS. mic-el, Eng.
mickle, ‘great.’]
máh, f. mahī́, a. great
mighty, 78^3
strong
--mahī́, as subst. the great, i. e. the
earth
for mg, cf. pṛthivī. [cf. √mah:
see 400^2.]
Kridanta Forms
Sanskrit
मह् (म꣡हँ꣡ पूजायाम् - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = महनम्
अनीयर् = महनीयः - महनीया
ण्वुल् = माहकः - माहिका
तुमुँन् = महितुम्
तव्य = महितव्यः - महितव्या
तृच् = महिता - महित्री
क्त्वा = महित्वा
ल्यप् = प्रमह्य
क्तवतुँ = महितवान् - महितवती
क्त = महितः - महिता
शतृँ = महान् - महन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
मह्
मूलधातुः:
मह
धात्वर्थः:
पूजायाम्
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
महति-ते
धातुः:
मह्
मूलधातुः:
मह
धात्वर्थः:
पूजायाम्
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
महयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
अदन्तः
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
पूजय, अभिपूजय, सम्पूजय, प्रपूजय, परिपूजय, आराधय, आसेव्, पर्युपास्, सेव्, उपसेव्, उपास्, भज्, अञ्च्, मह्
verb
भक्त्या श्रद्धया वा आदरप्रदर्शनानुकूलः व्यापारः।
"अहं मम आचार्यं पूजयामि।"
Capeller
German
1. मह्, महते, मह॑यति, °ते ergötzen, beleben,
erregen, verehren, feiern, verherrlichen
(meist Act.)
sich ergötzen,
sich erfreuen an (Instr. o. Acc.)
hingeben,
schenken (Med.). Partic. मह॑न्त्
s. bes.
p. p. महित geehrt, hochgehalten
bei (Gen. o. —°). सम् anregen
erhöhen,
preisen.
2. म॑ह् (f. म॑ह् u. मही॑) groß, mächtig,
reichlich
erwachsen, bejahrt.
f.
मही॑
die Erde, Land, Reich, N. einer Göttin
Du. Himmel und Erde
Pl. Flüsse,
Gewässer.
Grassman
German
√mah, mit maṃh [s. d.] wesentlich gleich. Die Grundbedeutung „gross sein“ tritt in dem adjektivisch ausgeprägten Particip mahát hervor. Daher 1〉 herrlich, glücklich, froh sein, nur im Dat. des Inf.: zum Glücke, zur Freude. Die folgenden Bedeutungen zeigen das Causale und Intensiv: 2〉 herrlich machen, verschönen [A.]
3〉 die Götter [A.] durch Lieder u. s. w. [I.] verherrlichen
4〉 jemand [A.] [Page1012] glücklich machen, beglücken, erfreuen
5〉 auch ohne Acc. beglücken
6〉 jemandem [D.] etwas [A.] schenken, verleihen (urspr. reichlich machen)
7〉 me. sich gross zeigen
8〉 me. sich woran [I., A.] erfreuen
9〉 me. jemand [A.] wozu [D.] gelangen lassen.
Mit ā́ gewähren.
sám 1〉 jemand [A.] wozu [D.] anregen
2〉 jemand [D.] etwas [A.] weihen, schenken, zurüsten.
Stamm maha:
-ema (-emā) sám 1〉 agním adhvarā́ya {518, 3}. 2〉 stómam jātávedase rátham iva {94, 1} (BR. vermuthen ahema).
-e [3. s. me.] ā́ nas (ávāṃsi) {613, 2} (bṛ́haspátis) [Sāy.: āmahate ādatte].
-eta [3. s. Opt. me.] sám 2〉 nas sātím {111, 3}.
Stamm des Caus. mahaya:
-āmasi 3〉 índrasya (nā́māni) dhā́mabhis {271, 4}.
-am [1. s. Co.] sám 2〉 vām yajñám {577, 7}{577, 6}.
-a (-ā) 2〉 gíras {258, 4} (agne)
meṣám {52, 1}. 3〉 índram {539, 1}
sárasvatīm suvṛktíbhis {612, 1}.
-ase 8〉 práśastibhis {456, 2}.
-anta 3〉 agním cíttibhis {237, 3}.
Stamm des Intens. māmáha (betont nur {208, 7}):
-as 4〉 tanúas yéna (bhāgéna) {208, 7}.
-anta [Co.] 6〉 tád nas {568, 2}.
-asva 6〉 sukṛ́te {948, 3}. 8〉 puroḍā́śam {286, 6}.
-antām 6〉 tád nas {94, 16}
{809, 58}.
Perf. des Int. māmah:
-he [1. s. me.] 6〉 mākī́ {622, 42}(?).
-hé [3. s. me.] 6〉 ṛjrā́ máhyam {621, 32}. 9〉 nas sakhitvanā́ya {632, 6}.
-he [dass.] 3〉 vas (marútas) {165, 13}. 6〉 me gā́vā {381, 1}
dāsā́ {888, 10}.
Part. des Caus. maháyat:
-an 3〉 índram {54, 2}
{558, 3}. 4〉 pitárā {237, 11}. sám 2〉 vas yajñám {558, 3}.
-antam 4〉 nas {178, 1} (kā́mam).
-até (wie ein Denom. accentuirt) 5〉 (índrāya) {548, 19}.
-antas 3〉 ābhís śámībhis (índram) {313, 18}
índram arkaís {385, 4}
índram stómebhis {623, 16}. 5〉 pṛkṣā́s {891, 4}.
maháyamāna:
-as 2〉 sadhásthāni ūtī́ {259, 5}.
Part. Perf. Intens. māmahāná:
-ám 6〉 śatám meṣā́n vṛkíe {117, 17}.
Verbale máh, mah als Inf.:
-ahé 1〉 {62, 2}
{180, 6}
{241, 10}
{676, 8}
{1028, 1}.
Ausserdem erscheint das Verbale als selbständiges Adjektiv in:
máh, a. (von mah), gross in allen Bedeutungsübergängen des deutschen Wortes, aber häufig mit dem Nebenbegriffe der Macht und des Reichthums
1〉 gross, weit ausgedehnt
[Page1013] 2〉 gross, erhaben, mächtig von Göttern oder Dämonen, oft auch ohne Beifügung des Götternamens, seltener von Menschen
3〉 insbesondere mit dyaús bald im Sinne des grossen, ausgedehnten Himmels, bald in dem Sinne des grossen erhabenen Gottes (vgl. dyaús pitā́)
bisweilen auch 4〉 elliptisch: der grosse, d. h. der grosse Himmel
5〉 gross, erhaben, reich von Göttinnen, seltener von menschlichen Frauen
6〉 gross, reichlich von Gut oder Gabe
auch elliptisch in Verbindungen wie dātā́ mahás, und 7〉 in mahás rāyé zum Besitze oder zur Gabe grossen (Gutes)
8〉 gross, in Verbindung mit Abstrakten, wie Kraft, Sinn, Lied, Lust, Glück, That, Hülfe u. s. w.
9〉 mit dem Gegensatze árbha, von Menschen, gross und klein, angesehen und gering
10〉 mit dem Gegensatze yúvan erwachsen, alt, bejahrt
11〉 gross, reich, segensreich von Strömen, Gewässern, Labetränken
auch wo es Beiwort der Erde ist, tritt häufig neben dem Begriff der Ausdehnung (1) der des Reichthums hervor
12〉 mahī́ elliptisch die weite Erde
und 13〉 du., die beiden weiten Welten (Himmel und Erde)
und 14〉 s. und pl., der weite Raum, die weiten Welträume
und 15〉 s. und pl., die grosse, reiche Fluth (Gewässer, Ströme)
16〉 mahī́ (du.), mahī́s (pl.) die weitausgedehnten Schlachtreihen
17〉 mahī́ als eine der drei Göttinnen in V. 8 oder 9 der āpra- oder āpri- Lieder, neben íḍā und sárasvatī. Vgl. Ku. Zeitschr. 〔16, 168 fg.〕
-hā́ [I. n.] 8〉 mánasā {165, 2}
{481, 4}
námasā {493, 17}
{528, 1}.
-hā́ [I. f.] 8〉 girā́ {215, 1} (návayā)
{666, 14}.
-hé 2〉 von Indra {53, 1}
{387, 1}
{485, 13}
{876, 1}
{56, 1}
{548, 9}
{155, 1} (śū́rāya)
{473, 1} (vīrā́ya)
{540, 5} (ugrā́ya)
{547, 10} (mahivṛ́dhe)
{778, 15} (nṛcákṣase)
von Agni: {127, 10}
{241, 9} (átyāya)
{442, 10}
{288, 1} (vidathíāya)
von andern: pūṣné {299, 7}
rudríyāya {395, 11}
víṣṇave {441, 1}
suśaraṇā́ya {396, 13}
dhā́m(a)ne {402, 1}
sómāya {777, 7}
vṛtrā́ya {702, 7}
rā́jñe yū́ne {53, 10}
pitré {461, 11} (svám nápātam). 3〉 {71, 5} (pitré divé)
{288, 2}. 6〉 rā́dhase {139, 6}
{275, 6}
{644, 10}
{665, 24}
{673, 12}
{677, 7}
{679, 9}
{702, 16}
rāyé {433, 1}
{486, 30}
kṣáyāya {635, 13}
{821, 3}. 8〉 saumanasā́ya {76, 2}
{396, 11}
ávase {129, 10}
{168, 1}
{321, 1}
{820, 14}
dákṣase {151, 3}
sanáye {222, 3}
bhárāya {285, 8}
{728, 5}
suvitā́ya {288, 3}
{481, 3}
{591, 2}
práyase {420, 1}
indriyā́ya {466, 8}
śávase {475, 2}
sumnā́ya {509, 1}
kṣatrā́ya {544, 3}
{642, 7}
nṛmṇā́ya {546, 1}
{622, 29} (rā́dhase)
śulkā́ya {598, 6}
{621, 5}
táne {646, 2}
{666, 25}
{756, 1}
śuṣmā́ya {627, 5}
śrávase {774, 22}
vā́jāya {789, 3}
{798, 34}
{799, 5}
{822, 7}
psárase {808, 3}
{809, 27}
samaryarā́jie {822, 2}
dyumnā́ya {821, 11}
ráṇāya {835, 1}
{921, 7}. 10〉 Gegensatz yū́ne (ṛtāyaté) {91, 7}
yúvānam {721, 5}.
-hás [Ab.] 1〉 rájasas {6, 10}
kṣódasas {182, 5}
antárikṣāt {280, 3}. 2〉 {645, 24} (asanam)
druhás {324, 2}
{461, 5}. 4〉 {646, 23} (vorher divás). 6〉 dráviṇasas [Page1014] {330, 5} 8〉 énasas {308, 5}
{536, 1}
{667, 8} (neben árbhāt)
tyájasas {339, 4}
jyótiṣas {346, 4}
támasas {491, 10}
samváraṇāt {519, 2}. 9〉 {124, 6} ná‿ árbhāt ī́ṣate 〰.
-has [G.] accentlos 8〉 ṛtasya gopās {580, 2}.
-hás [G.] 1〉 rájasas {168, 6}
{297, 11}
kṣoṇásya {117, 8}
ájmasya {349, 4}
gotrásya {946, 8}. 2〉 von Indra {268, 6}
{22, 11}
{470, 1}
{541, 1}
{677, 3}
{925, 12}
und vielleicht {102, 1} (mahī́m dhíyam)
{272, 9} (pratnásya)
{890, 9} (ávasā)
{174, 12}{173, 12} (mīḍúṣas)
von Agni: {862, 12}
{19, 2}
{36, 3}
{308, 2} (ánīkam)
und vielleicht {146, 3} (kétān)
{225, 12} (jyótiṣā)
{300, 11} (bandhúthā)
von anderen: aryamṇás {105, 6}
devásya (váruṇasya) {128, 7}
víṣṇos {225, 11}
{441, 8}
{156, 3}
(tritásya) {187, 1}
(rudrásya) {224, 8}
dadhikrā́vṇas {335, 2}. _{335, 4}
(gárbhasya) {507, 3} (s. u.)
(sū́ryasya) {710, 11}
todásya {447, 6}
ásurasya {836, 2}
vívasvatas {843, 1}
śámbarasya {130, 7}
pitúr {282, 2}
{288, 9}
rā́jñas {492, 4}
kakṣī́vatas {851, 10}. 3〉 {100, 1}
{105, 10}
{192, 6}
{395, 1}
{406, 7}
{552, 3}
{760, 1}
{798, 8}. 4〉 {863, 1} devā́ya (divás putrā́ya sū́riāya)
und vielleicht {291, 3} caranti bíbhratam vápūṃṣi
{155, 1} (mit sā́nuni zu verbinden?). 6〉 rāyás {127, 11}
{422, 3}
{544, 5}
{643, 29}
{801, 7}
{848, 15}
{919, 6}
rā́dhasas {496, 2}
{670, 14}
{758, 5}
{793, 3}
{966, 5}
{1019, 6}
vásunas {553, 3} (Gegensatz árbhasya)
saṃváraṇasya vásvas {903, 6}
ohne Substantiv: kṣáye {466, 6}
dātā́ {470, 1}
īśate {582, 6}
dhánam {890, 6}
dhánasātau {976, 4}
und vielleicht {120, 7} yuvám ā́stam rán. 7〉 {327, 11}
{369, 5}
{397, 1}
{442, 2}
{643, 16}
{887, 22}
{902, 2}. 8〉 nṛmṇásya {55, 3}
{848, 3}
tyájasas {169, 1}
saúbhagasya {250, 1}
vā́jasya {467, 1}
suvitásya {517, 24}
śrávasas {532, 10}
ṛtásya {214, 17}
{490, 15}
{834, 5}
śávasas {645, 5}
{699, 2}
{848, 3}.
-hī́ [du. n.] 1〉 rájasī {780, 3}
pā́jasī {121, 11}.
-hás [N. p.] 2〉 {887, 27} ū nas yajatrās bhūtá devāsas ūtáye
{241, 6} mahádbhyām anayanta śūṣám
{903, 8} (devā́s).
-hás [A. p.] 1〉 pathás {215, 7}
vrajā́n {514, 3}. 2〉 devā́n {228, 6}
{241, 9}
{288, 8}
{489, 4}
{882, 2}
(erg. devā́n): {31, 3}
{457, 2}
{492, 9} (víśvān vas)
{643, 26}
nṝ́n (marútas) {169, 6}
putrā́n aruṣásya {265, 3}
ādityā́n {889, 5}. 6〉 rāyás {298, 20}
{773, 26}
nidhī́n vas {934, 2}. 8〉 vā́jān {491, 6}
{802, 4}
kā́mān {707, 7} (oder Gen. 7).
-hā́m [Gen. p.] 1〉 ávīnām {821, 7}. 2〉 (devā́nām) {215, 11} (śávasā)
{301, 9} ánīkam.
-háām [dass.] 2〉 {872, 5} (vipodhā́m)
wol wegen der nothwendigen Auflösung hierher zu stellen (und nicht als Acc. von mahát)
in {507, 3} ist statt mahás wahrscheinlich maháām zu lesen.
-hi [V. f.] 5〉 uṣas {48, 14}. _{48, 16}
{597, 4}
{629, 17}
adite {647, 5}
{676, 10}.
-hī́ [N. s.] 1〉 dhiṣáṇā {102, 7}
{265, 13}
{922, 10}
pṛthivī́ {131, 1}
{164, 33} (mātā́)
{660, 4}
{886, 9}
{911, 2}
dyaús {22, 13}
{959, 5}
kṛ́ttis {699, 6}. 5〉 uṣā́s {310, 3}
áditis {645, 3}
gaús {337, 5}
{927, 9}
{959, 7} (sahásradhārā)
arámatis [Page1015] {918, 4} mātā́ {507, 3}
{401, 1}
pṛ́śnis {572, 4}
yóṣaṇā {666, 33}. 8〉 sūnṛ́tā {8, 8}
páriṣṭutis {435, 1}
gī́r {397, 8}
māyā́ {295, 7}
ūtís {117, 19}
durmatís {224, 14}
pravṛ́dh {265, 3}
prámatis {486, 4}. 11〉 rītís {215, 14}
dhā́rā {798, 44}. 17〉 {13, 9}
{142, 9}
{717, 8}.
(-hī́), zu lesen -híā [N. s.] (vgl. Ku. 〔16, 170〕) 5〉 mātā́ {395, 15} (rasā́). 12〉 {903, 4} śratharyáti.
-hī́m 1〉 pṛthivī́m {131, 4}
{945, 8}
bhū́mim {264, 9}
dyā́m {937, 5}
mitrásya váruṇasya dhāsím {856, 1}
avánim {140, 5}. 5〉 arámatim {397, 6}
{552, 8}
{918, 5}. 8〉 dhíyam {102, 1}
suṣṭutím {224, 8}
{1014, 2}
índrahūtim {479, 1}
māyā́m {439, 5}. _{439, 6}
sumatím {540, 6}. 11〉 avánim {315, 6}
íṣam {225, 8}
{328, 7}
{626, 23}
{753, 4}
{777, 13}
{966, 5}. 12〉 {900, 4} (puruputrā́m). 14〉 {398, 6} (uruṣā́m). 15〉 {206, 5} (dhúnim).
(-hī́m), zu lesen-híām 8〉 ómātrām {876, 5}.
-hyā́ [I.] 1〉 raśaṇáyā {297, 9}.
-hyaí 5〉 áditaye {24, 1}. _{24, 2}. 6〉 magháttaye {679, 9}. 8〉 suastáye {498, 6}.
-hyā́s [Ab.] 8〉 abhíśastes {856, 7}.
-hī́ [du.] 1〉 ródasī {603, 2}
{626, 17}
{730, 5}
{753, 5}
{786, 2}
{906, 2}
{938, 4}
camúā {289, 20}. 5〉 dyā́vāpṛthivī́ {352, 1}
{159, 1}
{861, 1}
mātárā {159, 3}
{721, 3}
{861, 3}
{890, 14}
{235, 7}
yóṣaṇe, uṣā́sānáktā {518, 6}
rapsúdā {681, 12}. 13〉 {569, 1} (deváputre)
{80, 11}
{157, 1}
{272, 3}
{151, 5}(?)
{289, 20}. 16〉 {609, 5} (mithatī́).
-hī́s [N.] 1〉 samíṣas {1019, 2}. 5〉 dvā́ras devī́s {142, 6}
átyās {290, 2} (tisrás úparās). 8〉 práṇītayas {486, 3}
{632, 21}
práśastayas {714, 8}
táviṣīs {675, 10}. 11〉 avánīs {365, 5}
ā́pas {714, 4}
sárasvatī saráyus síndhus {890, 9}. 14〉 {679, 4} (urujráyas).
-hī́s [A.] 1〉 pravátas {840, 1}
avánīs {603, 1}. 5〉 drúhas {133, 1} (anindrā́s). 11〉 apás {498, 4}
{623, 10}
{626, 16}
{632, 3}
{719, 2}
{773, 22}
{811, 7}
{890, 8}
{930, 9}
íṣas {256, 4}
{264, 18}
{575, 2}
{647, 16}
{727, 7}. 15〉 {202, 2}.
-hī́bhis 8〉 ūtíbhis {235, 19}
{328, 1}
śácībhis {636, 7}.
-hī́nām 16〉 samithé {235, 12}.
-hī́naam 2〉 carṣaṇīnáam {960, 1}. 14〉 janúṣe pūrviā́ya {399, 3}(?). 15〉 śíśus (sómas) {814, 1}.
-hīnā́m 5〉 uṣásām {639, 31} [SV. richtiger mahī́nām].
1012, 22.a: {577, 6} st. {577, 7}
1014, 21.a: {173, 12} st. {174, 12}
1012, 20.a v. u.: {558, 3}
1012, 19. 18.a v. u.: sám bis 3.
mah,
Stamm mahaya:
-an sám 2〉 yajñám {558, 3}.
máh:
-ahé 2〉 von Indra {705, 10}
8〉 vā́jāya {244, 6}
-ahás [G.] 1〉 rájasas {19, 3}
3〉 {121, 8}
{784, 7}
{822, 8}
6〉 rāyás {149, 1}
8〉 {351, 8}
{467, 2}
{492, 3}
-ahī́ [N. s.] 1〉 pū́r {531, 14}
-ahī́ [du.] 5〉 {352, 7}
{717, 6}
-ahī́bhis 8〉 {622, 32}.
Burnouf
French
*मह् मह्। महामि 1
p. ममाह
etc. Immoler.
Vd.
Honorer, adorer, servir.
Estimer, faire cas.
Augmenter,
cf. मंह्।
Briller
parier.
Lat. mactare.
Stchoupak
French
मह्-
{%mahate
mahayati %} (-ते)
महितमहित्वा -- se
réjouir
caus. exalter, exciter
magnifier, honorer, fêter.
मह्-
a. ifc. v. नाथ°।