| YouTube Channel

महारोग (mahAroga)

 
Spoken Sanskrit
English
महारोग - mahAroga -
m.
- severe illness
Monier Williams Cologne
English
महा—रोग
m.
a severe illness,
ĀśvŚr.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
महारोग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಂಟು ವಿಧ ಮಹಾವ್ಯಾಧಿಗಳು
विस्तारः - > ಎಂಟು ವಿಧ ಮಹಾವ್ಯಾಧಿಗಳು - उन्मादः, राजयक्ष्मा (ಕ್ಷಯೆ ರೋಗ), श्वासः (ದಮ್ಮು ಉಬ್ಬಸ), त्वग्दोषः (ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿ), मधुमेहः (ಮೂತ್ರರೋಗ), अश्मरी (ಮೂತ್ರಾತಿಸಾರ, ಸಕ್ಕರೆ ರೋಗ), उदररोगः (ಹೊಟ್ಟೆ ಶೂಲೆ), भगन्दरः (ಆಸನವ್ರಣ) "उन्मादो राजयक्ष्मा श्वासस्त्वग्दोष एव मधुमेहश्चाश्मरी तथोदरभगन्दरौ इत्येतेऽष्टौ महारोगा महापातकसम्भवाः ।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
महारोगः,
पुं,
(महान् घोरानिष्टकारकः रोगः ।यद्वा, महा जन्मान्तरीणभुक्तावशिष्टातिशय-पातकेन जनितः रोगः ।) पापरोगः चाष्ट-विधो यथा उन्मादः त्वग्दोषः राज-यक्ष्मा श्वासः मधुमेहः भगन्दरः ६उदरः अश्मरी इति शुद्धितत्त्वे नारदः
(यथा आश्वलायने १७ ।“महारोगेण वाभितप्तः प्राश्नीयादन्यतरां गतिंगच्छति
”“महारोगेण क्षयकुष्ठादिनेति” तद्वृत्तौ गार्ग्य-नारायणः
विषयोऽस्य यथा, --“महारोगाष्टके कासे ज्वरे श्वासातिसारके
”अस्य व्याख्यायां यथा, --“वातव्याध्यश्मरीकुष्ठमेदोदरभगन्दराः ।अर्शांसि ग्रहणीत्यष्टौ महारोगाः प्रकीर्त्तिताः
”इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे यक्ष्मणि रत्नगर्भ-पोट्टलीटीका
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
महारोग
पु०
कर्म० “उन्मादो राजक्ष्मा श्यावस्त्वग्-दोष एव मधुमेहश्चाश्मरी तथोदरभगन्दरौ ।इत्येतेऽष्टौ महारोगा महापातकसम्भवाः” इत्युक्तेषुमहापतकजन्येषु उन्मदादिषु रोगेषु (श्यावः श्यावदन्त