महारात्रि (mahArAtri)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

 
   महारात्रि  mahArAtri  f.
   great night of the complete destruction of the world  
   महारात्रि  mahArAtri  f.
   8th day in the light half of the month Azvina     
            

Monier Williams Cologne

English

 महा—रात्रि or महा—रा°त्री,  f.
  =
  prec.  L.
 

 the gr° night of the complete destruction of the world,  Devīm.
  ,  Sch.

 the 8th day in the light half of the month Āśvina,  L.
 

 N.
  of a festival (kept by the left-hand worshippers on the 14th day of the dark half of Māgha),  RTL.
   204

Apte Hindi

Hindi

महारात्रिः
स्त्री*
  महा-रात्रिः -
"‘महाविघटन’ ब्रह्मा की जीवन समाप्ति पर विश्व का पूर्ण विनाश जबकि अपने अधिवासियों सहित समस्त लोक,  देव,  सन्त,  ऋषि आदि स्वयं ब्रह्मा समेत सभी विनाश को प्राप्त हो जाते हैं"

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Shabdartha Kaustubha

Kannada

महारात्रि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿಯ ಮಧ್ಯದ ಎರಡು ಜಾವಗಳ ಕಾಲ
महारात्रि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಹಾಪ್ರಳಯ /ಬ್ರಹ್ಮನ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಆಯಸ್ಸು ಕಳೆದ ನಂತರದ ಕಾಲ /ಮಹಾಕಲ್ಪ
विस्तारः - > "ब्रह्मणश्च निपाते च महाकल्पो भवेन्नृप । प्रकीर्तिता महारात्रिः"

L R Vaidya

English

 mahA-rAtri {% f. %} the same as महाप्रलय q.v.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 महारात्रिः,  स्त्री,
   (महत्यां प्रलयावस्थायां रातिआत्मस्वरूपं ददाति सुप्तशक्त्या सर्व्वान् जीवा-नात्मरूपेणावस्थापयति त्रायते पञ्चपर्व्वलक्ष-णाया अविद्याया सकाशात् रक्षतीति । त्रै +इ ।) ब्रह्मलयोपलक्षिता महाप्रलयरात्रिः ।इति चण्डीटीकायां नागोजीभट्टः ॥
 महतईश्वरस्य रात्रिः । ब्रह्ममरणोपलक्षिता रात्रि-रित्यर्थः । इति देवीमाहात्म्यटीकायां विद्या-विनोदः ॥
 अपि च ।“ब्रह्मणाञ्च निपाते च महाकल्पो भवेन्नृप ! ।प्रकीर्त्तिता महारात्रिः सा एव च पुरातनैः ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे ५ अध्यायः ॥
(दुर्गा । यथा च मार्कण्डेये । ८१ । २० ।“महारात्रि ! महाविद्ये ! नारायणि ! नमो-ऽस्तु ते ॥
”)अर्द्धरात्रात् परं मुहूर्त्तद्वयम् । यथा,  --“अर्द्धरात्रात् परं यच्च मुहूर्त्तद्बयमुच्यते ।सा महारात्रिरुदिता तद्दत्तमक्षयं भवेत् ॥
”इति तन्त्रम् ॥
आश्विनशुक्लाष्टमी । नवरात्रम् । यथा,  --“शुक्लाष्टमी चाश्विनस्य नवरात्रं तु तस्य वै ।महारात्रिर्महेशानि ! कालरात्रिं शृणुप्रिये ! ॥
”इति शक्तिसङ्गमतन्त्रम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 महारात्रि स्त्री “ब्रह्मणश्च निपाते च महाकल्पो भवेन्नृप! ।प्रकीर्त्तिता महारात्रिः” इत्युक्ते महाकल्पात्मके १ महा-प्रलये “अर्द्धरात्रात पर यत्तु मुहूर्त्तद्वयमुच्यते । सामहारात्रिरुद्दिष्टा” तन्त्रोक्ते अर्द्धरात्रोपरि मुहूर्त्त-द्वयात्मके २ रात्रिकाले ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.