| YouTube Channel

महारस (mahArasa)

 
शब्दसागरः
English
महारस
m.
(-सः)
1. The date tree, (Phœnix sylvestris.)
2. A species of
club rush, (Scirpus kysoor.)
3. Any precious mineral.
4. Quick-
silver.
n.
(-रं) Gruel made from the fermentation of rice-water.
E.
महा great, रस juice.
Yates
English
महा-रस (सः) 1.
m.
The date tree
a club rush
rice gruel.
Spoken Sanskrit
English
महारस mahArasa
adj.
having much flavour
महारस mahArasa
adj.
very savoury
महारस mahArasa
m.
sugar-cane
महारस mahArasa
m.
precious mineral
महारस mahArasa
m.
quicksilver
महारस mahArasa
m.
silver date palm [ Phoenix sylvestris - Bot. ]
महारस mahArasa
m.
aquatic medicinal weed [ Scirpus Kysoor - Bot. ]
महारस mahArasa
m.
flavour
महारस mahArasa
n.
sour rice-water
Wilson
English
महारस
m.
(-सः)
1 The date tree, (Phoenix sylvestris.)
2 A species of club rush, (Scirpus kysoor.)
2 Gruel made from the fermentation of rice water.
E.
महा great, रस juice.
Monier Williams Cologne
English
महा—रस
m.
‘precious mineral’ (N. of 8 metals or minerals used in med°),
Cat.
L.
quicksilver,
L.
flavour,
R.
महा—रस
mfn.
having much fl°, very savoury,
MBh.
महा—रस
m.
a sugar-cane,
L.
Phoenix Sylvestris,
L.
Scirpus Kysoor,
L.
महा—रस
n.
sour rice-water,
L.
Apte Hindi
Hindi
महारस
वि* महा-रस -
अत्यन्त रसीला
महारसः
पुं*
महा-रसः -
"गन्ना, ईख"
महारसः
पुं*
महा-रसः
पारा
महारसः
पुं*
महा-रसः -
बहुमूल्य धातु
महारसम्
नपुं*
महा-रसम्
चावलों का जायकेदार मांड
Shabdartha Kaustubha
Kannada
महारस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಬ್ಬು
महारस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖರ್ಜೂರದ ಮರ
व्युत्पत्तिः - > महान् रसो यस्य
विस्तारः - > "इक्षुर्वृष्यो मधुतृणे मृत्य्पुष्पो महारसः" - वैज०
महारस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ
महारस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾದರಸ
महारस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ರೇಷ್ಮೆಹುಳು
विस्तारः - > "महारसः स्यात् खर्जूरे कोशकारकशेरुणोः" - मेदि०
महारस
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಜಿ /ಅನ್ನದ ಮೇಲಿನ ಕೆನೆ
L R Vaidya
English
mahA-rasa {% (I) m. %} 1. a sugarcane
2. quick-silver
3. a precious mineral.
mahA-rasa {% (II) n. %} sour rice-water.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gro ma
कसेरु / महारस
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
काञ्चिकं काञ्जिकं धान्याम्लारनाले तुषोदकम्
कुल्माषाभिषुतावन्तिसोमशुक्तानि कुञ्जलम् ४१५
चुक्रं धातुघ्नमुन्नाहं रक्षोघ्नं कुण्डगोलकम्
महारसं सुवीराम्लं सौवीरं म्रक्षणं पुनः ४१६
तैलं स्नेहोऽभ्यञ्जनं वेषवार उपस्करः
-wordlist-
काञ्चिक (क्ली), काञ्जिक (क्ली), धान्याम्ल (क्ली), अरनाल (क्ली), तुषोदक (क्ली), कुल्माष (क्ली), अभिषुत (क्ली), अवन्तिसोम (क्ली), शुक्त (क्ली), कुञ्जल (क्ली), चुक्र (पुंक्ली), धातुघ्न (क्ली), उन्नाह (क्ली), रक्षोघ्न (क्ली), कुण्डगोलक (क्ली), महारस (क्ली), सुवीराम्ल (क्ली), सौवीर (क्ली), म्रक्षण (क्ली), तैल (क्ली), स्नेह (पुंक्ली), अभ्यञ्जन (क्ली), वेषवार (पुं), उपस्कर (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
महारसं,
क्ली,
(महान् अधिको रसोऽस्य रुचि-प्रदत्वात् तथात्वम् ।) काञ्जिकम् इति जटा-धरः
(गुणादयोऽस्य काञ्जिकशब्दे द्रष्टव्याः ।महारसविशेष्टे, त्रि यथा, महाभारते ।३ १११ १४ ।“तान्यृष्यशृङ्गस्य महारसानिभृशं सुरूपाणि रुचिं ददुर्हि
”)
महारसः,
पुं,
(महानतिमिष्टो रसोऽस्य ।) खर्ज्जूरः ।कोषकारः कशेरु इति मेदिनी से, ५९
इक्षुः इति जटाधरः
(अस्यपर्य्यायो यथा, --“महारसोऽसिपत्रः स्यान्मृत्युपुष्पो मधुतृणः ।इक्षुर्वंशककाण्डारभीरुपौण्ड्रादिभेदवान्
”इति वैद्यकरत्नमालायाम्
(महान् रसः धातुद्रवः ।) पारदः इति राज-निर्घण्टः
(यथास्य पर्य्यायः ।“पारदो रसधातुश्च रसेन्द्रश्च महारसः ।चपलः शिववीर्य्यञ्च रसः सूतः शिवाह्वयः
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
महारस
पु०
व० खर्जूरे कशेरुणि कोषकार मेदि०४ इक्षौ
पु०
काञ्जिके
न०
जटा० कर्म० पारदे
पु०
राजनि० ।“दरदः पारदं शस्यो वैक्रान्तं कान्तमभ्रकम् माक्षिकंविमलश्चेति स्युरेतेऽष्टौ महारसाः” राजनि० उक्तेषु४ दरदादिषु
पु०