| YouTube Channel

महाबल (mahAbala)

 
शब्दसागरः
English
महाबल
mfn.
 (-लः-ला-लं) Strong, robust, powerful.
m.
 (-लः)
1. Air,
wind.
2. A Buddha or Bauddha deified saint.
n.
 (-लं) Lead.
f.
(-ला) A sort of Sida with yellow flowers, (S. rhombifolia.)
E.
 महा
great or much, and बल strong, &c.
Capeller Eng
English
महाबल
a.
 very strong or mighty.
Yates
English
महा-बल (लः-ला-लं)
a. Strong, pow-
erful.
m.
 Wind
a
Buddha.
f.
Sida rhombifolia.
n.
 Lead.
Spoken Sanskrit
English
महाबल - mahAbala -
adj.
 - very powerful or mighty
महाबल - mahAbala -
adj.
 - exceedingly strong
महाबल - mahAbala -
adj.
 - very efficacious
महाबल - mahAbala -
m.
 - buddha
महाबल - mahAbala -
m.
 - wind
महाबल - mahAbala -
m.
 - borax
महाबल - mahAbala -
n.
 - lead
Wilson
English
महाबल
mfn.
 (-लः-ला-लं) Strong, robust, powerful.
m.
 (-लः)
1 Air, wind.
2 A Buddha or Bauddha deified saint.
n.
 (-लं) Lead.
f.
(-ला) A sort of Sida with yellow flowers, (S. rhombifolia.)
E.
 महा great or much, and बल strong, &c.
Monier Williams Cologne
English
महा—बल mf(आ)n. exceedingly strong, very powerful or mighty, very efficacious,
MBh.
R.
Hariv.
&c.
महा—बल
m.
 wind,
L.
borax,
L.
a Buddha,
L.
(scil. गण), a partic. class of deceased ancestors,
MārkP.
N.
 of one of Śiva's attendants (?),
Hariv.
of Indra in the 4th Manv-antara,
MārkP.
of a Nāga,
Buddh.
of one of the 10 gods of anger,
Dharmas.
 11
of a king and various other persons,
Hit.
VP.
&c.
महा—बल
n.
 lead,
L.
a partic. high number,
Buddh.
N.
 of a Liṅga,
Cat.
Apte Hindi
Hindi
महाबल
वि* महा-बल -
बहुत मजबूत
महाबलः
पुं*
 महा-बलः -
हवा
महाबलम्
नपुं*
 महा-बलम् -
सीसा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
महाबल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗವಾದ ವಾಯು
व्युत्पत्तिः - > महत् बलं यस्य
विस्तारः - > "शुष्मिर्महाबलो वेगी नभोजातः सदागतिः" - वैज०
महाबल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು /ನಾರಾಯಣ
व्युत्पत्तिः - > महत् बलम् अपरिमितक्रियत्वेऽपि अनाकलितश्रमत्वलक्षणशक्तिरस्य
प्रयोगाः - > "महोत्साहो महाबलः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "कत्रन्तरानपेक्षो यः सृष्टेः स स्यान्महाबलः" - निरुक्तिः
महाबल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧ
विस्तारः - > ಬುದ್ಧನ ಹತ್ತು ಬಲಗಳು - शीलम्, दानम्, क्षमा, वीर्यम्, ध्यानम्, प्रज्ञा, बलम्, उपायः, प्रणिधिः, ज्ञानम्।
महाबल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಸ ಲೋಹ
महाबल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೆಚ್ಚು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ
L R Vaidya
English
mahA-bala {% (I) m. %} wind.
mahA-bala {% (II) n. %} lead.
Bopp
Latin
महाबल (BAH. e महा et बल) magnam vim habens. H.
1. 1.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
महाबल son of Rāmadeva, grandson of Vyāsa, father
of Nārāyaṇa (Gobhilagṛhyabhāṣya). Oxf. 365^a.
महाबल an author, quoted by Utpala in Spandapradīpikā.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
mahābala,
(1) nt., a high number: Mvy 〔8033〕
cf. bala 4
(2) m., n. of two former Buddhas, in the same list: Mv 〔iii.231.5〕
〔237.3〕
(3) perh. n. of a disciple of Śākyamuni (or merely adj.?): Mv 〔i.182.18〕
(4) n. of a nāga: Mvy 〔3343〕
(5) n. of a king: Samādh 〔p. 16 line 15 ff.〕
(6) n. of one of the krodha, q.v.: Dharmas 〔11〕
Sādh 〔137.12〕 etc.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वायुः समीरसमिरौ पवनाशुगौ नभःश्वासो नभस्वदनिलश्वसनाः समीरणः ।
वातोऽहिकान्तपवमानमरुत्प्रकम्पनाः कम्पाङ्कनित्यगतिगन्धवहप्रभञ्जनाः ॥ ११०६ ॥
मातरिश्वा जगत्प्राणः पृषदश्वो महाबलः ।
मारुतः स्पर्शनो दैत्यदेवो झञ्झा स वृष्टियुक् ॥ ११०७ ॥
-wordlist-
वायु (पुं), समीर (पुं), समिर (पुं), पवन (पुं), आशुग (पुं), नभःश्वास (पुं), नभस्वत् (पुं), अनिल (पुं), श्वसन (पुं), समीरण (पुं), वात (पुं), अहिकान्त (पुं), पवमान (पुं), मरुत् (पुं), प्रकम्पन (पुं), कम्पाङ्क (पुं), नित्यगति (पुं), गन्धवह (पुं), प्रभञ्जन (पुं), मातरिश्वन् (पुं), जगत्प्राण (पुं), पृषदश्व (पुं), महाबल (पुं), मारुत (पुं), स्पर्शन (पुं), दैत्यदेव (पुं), झञ्झा (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
ताम्रे पवित्रं कांस्यं च सीसके तु महाबलम् ।
चीनपिष्टं समेलूकं कृष्णं च त्रपुबन्धकम् ॥ १५७ ॥
-wordlist-
पवित्र (क्ली), कांस्य (क्ली), महाबल (क्ली), चीनपिष्ट (क्ली), समेलूक (क्ली), कृष्ण (क्ली), त्रपुबन्धक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पवन
पवन, श्वसन, वायु, मरुत्, अनिल, मारुत, जगत्प्राण, पृषदश्व, पवमान, प्रभञ्जन, स्पर्शन, वात, नभस्वत्, मातरिश्वन्, समीर, समीरण, सदागति, गन्धवह, हरि, महाबल
पवनः श्वसनो वायुर्मरुदनिलो मारुतो जगत्प्राणः ।
पृषदश्वः पवमानः प्रभञ्जनः स्पर्शनो वातः ॥ ७५ ॥
नभस्वान्मातरिश्वा च समीरश्च समीरणः ।
सदागतिर्गन्धवहो हरिः प्रोक्तो महाबलः ॥ ७६ ॥
verse 1.1.1.75
page 0010
Mahabharata
English
Mahābala^1 = Śiva (1000 names^2).--Do.^2 = Vishṇu (1000 names).
पुराणम्
English
महाबल १ / MAHĀBALA I. Minister of śrīdatta (See under the word śrīdatta).
महाबल २ / MAHĀBALA II. A follower of Lord subrahmaṇya. (M.B. śalya Parva, Chapter 45, Verse 71).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
महाबलं,
क्ली,
 (महदतिशयितं बलं सामर्थ्यमस्मात् ।महत् बलमस्येति वा ।) सीसकम् । इतिहेमचन्द्रः ॥
(तथास्य पर्य्यायः ।“नागं महाबलं चीनं पिष्टं योगेष्टसीसकम् ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)
महाबलः,
पुं,
 (महदुत्कृष्टं बलं ऐश्वर्य्यं यस्य ।)बुद्धः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(पितृगणविशेषः ।यथा, मार्कण्डेये । ९६ । ४६ ।“महान् महात्मा महितो महिमावान् महा-बलः ।गणाः पञ्च तथैवैते पितॄणां पापनाशनाः ॥
”)वायुः । बलीयसि, त्रि । इति हेमचन्द्रः । ४ ।१७३ ॥
(यथा, रामायणे । १ । १ । ३४ ।“नियुज्यमानो राज्याय नैच्छद्राज्यं महाबलः ।स जगाम वनं वीरो रामपादप्रसादकः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
महाबल
पु०
 महत् बलं यस्य । १ वायौ २ दशबले बुद्धे चत्रिका० ३ महाबलयुते
त्रि०
 । महत् बलं यस्मात् ५ ब० ।४ सीसके
न०
 हेमच० । ५ पीतवाट्यालके स्त्री रत्नमा० ।
Capeller
German
महाबल sehr stark, mächtig.