महादानं (mahAdAnaM)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritमहादानं, (महच्च तद्दानञ्चेति ।) श्रेष्ठ-दानम् । तत्तु तुलापुरुषादिषोडशप्रकारम् ।यथा, मत्स्यपुराणे ।“अथातः संप्रवक्ष्यामि महादानस्य लक्षणम् ॥
”इत्यभिधाय ।“आद्यन्तु सर्व्वदानानां तुलापुरुषसंज्ञितम् ।हिरण्यगर्भदानञ्च ब्रह्माण्डं तदनन्तरम् ॥
कल्पपादपदानञ्च गोसहस्रन्तु पञ्चमम् ।हिरण्यकामधेनुश्च हिरण्याश्वस्तथैव च ॥
पञ्चलाङ्गलकं तद्वद्धरादानन्तथैव च ।हिरण्याश्वरथस्तद्वद्धेमहस्तिरथस्तथा ॥
द्बादशं विष्णुचक्रञ्च ततः कल्पलतात्मकम् ।सप्तसागरदानञ्च रत्नधेनुस्तथैव च ।महाभूतघटस्तद्वत् षोडशः परिकीर्त्तितः ॥
” * ॥
अत्र सामान्यलक्षणम् । सूक्तजपाङ्गकदानंमहादानम् । विनायकादिपञ्चाशद्देषताहोमा-ङ्गकं वा । तथा मत्स्यपुराणम् ।“विनायकादिग्रहलोकपाल-वस्वष्टकादित्यमरुद्गणानाम् ।ब्रह्माच्युतेशानबृहस्पतीनांस्वमन्त्रतो होमचतुष्टयं स्यात् ॥
जप्यानि सूक्तानि तथैव चैषा-मनुक्रमेणापि यथास्वरूपम् ॥
”इत्यादिना सूक्तजपहोमरूपाङ्गयोर्व्विधानंप्रत्येकं षोडशतुलापुरुषप्रधानान्युद्दिश्योक्तं नतुमहादानत्वेनोद्दिश्येति । अतो नेतरेतरा-श्रयः । न तु कुण्डमण्डपेतिकर्त्तव्यतायोगित्वंजिकनीयलक्षणम् । अचलदानेऽपि गतत्वात् ।एवञ्च ।“कनकाश्वतिला गावो दासी रथमहीगृहाः ।कन्या च कपिला धेनुर्म्महादानानि वै दश ॥
”इति कूर्म्मपुराणोक्तदानपदं गौणम् ॥
अन्यथा बहुशक्तिकल्पनापत्तेः कनकदानादि-साधारणानुगतैकरूपाभावाच्च । अतो न वैप-रीत्यमिति ।“सर्व्वेषामेव दानानामेकजन्मानुगं फलम् ॥
”इति मलमासतत्त्वम् ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.