| YouTube Channel

महाकाव्य (mahAkAvya)

 
शब्दसागरः
English
महाकाव्य
n.
(-व्यं) A regular and classical poem.
E.
महा great, and काव्य
a poem
the title is applied especially to five works
the Kumāra
Sambhava, and Raghu Vaṃśa of KALIDĀSA
the Kirātārjuniya
of BHĀRABĪ
the Naisadha of SRIHARSHA, and the Sisupāla
Badham of MĀGHA.
Capeller Eng
English
महाकाव्य
n.
great or classical poem.
Yates
English
महा_काव्य (व्यं) 1.
n.
A regular and
classical epic poem.
Spoken Sanskrit
English
महाकाव्य - mahAkAvya -
n.
- epic
उदरसर्वस्व - udarasarvasva -
adj.
- epicure
परिधि - paridhi -
m.
- epicycle
नीचोच्चवृत्त - nIcoccavRtta -
n.
- epicycle
वृत्त - vRtta -
n.
- epicycle
गाथिका - gAthikA -
f.
- epic song
गीतबन्धन - gItabandhana -
n.
- epic poem to be sung
मन्दपरिधि - mandaparidhi -
m.
- epicycle of the apsis
शैघ्र - zaighra -
n.
- equation of the second epicycle
श्लोक - zloka -
m.
- particular kind of common epic metre
शीघ्रपरिधि - zIghraparidhi -
m.
- epicycle of the conjunction of a planet
इन्द्रवज्रा - indravajrA -
f.
- metre of four lines occurring frequently in epic poetry
गाथानाराशंसी - gAthAnArAzaMsI -
f.
- epic songs and particularly those in praise of men or heroes
महाकाव्य - mahAkAvya -
n.
- epic
महाकाव्य - mahAkAvya -
n.
- great or classical poem
Wilson
English
महाकाव्य
n.
(-व्यं) A regular and classical poem.
E.
महा great, and काव्य a poem: the title is applied especially to six
works
the Kumāra Sambhava, Raghu Vaṃśa, and Megha Dūta of
KĀLIDĀSA
the Kirātārjunīya of BHĀRAVĪ
the Naiṣadhīya of
ŚRĪHARṢA, and the Śiśupāla Badha of MĀGHA.
Monier Williams Cologne
English
महा—काव्य
n.
a great or classical poem (applied as a distinguishing title to 6 chief artificial poems, viz. the Raghu-vaṃśa, Kumārasambhava and Megha-dūta by Kālidāsa, the Śiśupāla-vadha by Māgha, the Kirātārjunīya by Bhāravi and the Naiṣadha-carita by Śrī-harṣa
accord.
to some the Bhaṭṭi-kāvya is also a M°), Kāvyād.
Pratāp.
(IW. 452).
Hindi
Hindi
महाकाव्य कविता, बहुत लम्बी कविता
Apte Hindi
Hindi
महाकाव्यम्
नपुं*
महा-काव्यम् -
"लौकिक काव्य, महाकाव्य (इसके विषय में पूरा विवरण जो साहित्य शास्त्रियों ने किया हैं सा* द* ५५९ में दे*) (महाकव्य गिनती में पाँच हैं-रघुवंश, कुमारसंभव, किरातार्जुनीय, शिशुपालवध और नैषधचरित। यदि खंडकाव्य- मेघदूत भी सूची में सम्मिलित किया जाय तो छः महाकाव्य हो जाते हैं परन्तु यह गणना केवल परम्परा-प्राप्त, क्योंकि भट्टिकाव्य, विक्रमांकदेवचरित और हरविजय आदि का भी महाकाव्य की दृष्टि से विचार किया जाने का समाना अधिकार है) "
Shabdartha Kaustubha
Kannada
महाकाव्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಗಬಂಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾವ್ಯ
प्रयोगाः - > "श्लोकैरिव महाकाव्यं व्यूहैस्तदभवद्बलम्"
उल्लेखाः - > माघ० १९-४१
विस्तारः - > ಶಿಶುಪಾಲವಧ, ರಘುವಂಶ, ನೈಷಧ, ಕುಮಾರಸಂಭವ, ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯ ಇವು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು.
L R Vaidya
English
mahA-kAvya {% n. %} a great or classical poem
(according to the tradition of the Paṇḍits, these are five, viz., रघुवंश, कुमारसंभव, किरातार्जुनीय, शिशुपालवध and नैषधचरित
sometimes मेघदूत is added to these
but several other poems have an equal title to this name and the enumeration of the Paṇḍits has not much importance).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
महाकाव्यं,
क्ली,
(महच्च तत्काव्यञ्चति ।) काव्य-शास्त्रविशेषः तत्पर्य्यायः सर्गबन्धः इतित्रिकाण्डशेषः
तस्य लक्षणं यथा, --“सर्गबन्धो महाकाव्यं तत्रैको नायकः सुरः ।सद्वंशः क्षत्त्रियो वापि धीरोदात्तगुणान्वितः
एकवंशभवा भूपाः कुलजा बहवोऽपि वा ।शृङ्गारवीरशान्तानामेकोऽङ्गी रस इष्यते
अङ्गानि सर्व्वेऽपि रसाः सर्व्वे नाटकसन्धयः ।इतिहासोद्भवं वृत्तमन्यद्वा सज्जनाश्रयम्
चत्वारस्तत्र वर्गाः स्युस्तेष्वेकञ्च फलं भवेत् ।आदौ नमस्क्रियाशीर्व्वा वस्तुनिर्द्देश एव वा
क्वचिन्निन्दा खलादीनां सताञ्च गुणकीर्त्तनम् ।एकवृत्तमयः पद्यैरवसानेऽन्यवृत्तकैः
नातिस्वल्पा नातिदीर्घाः सर्गा अष्टाधिका इह ।नानावृत्तमयः क्वापि सर्गः कश्चन दृश्यते
सर्गान्ते भाविसर्गस्य कथायाः सूचनं भवेत् ।सन्ध्यासूर्य्येन्दुरजनीप्रदोषध्वान्तवासराः
प्रातर्मध्याह्रमृगयाशैलर्त्तुवनसागराः ।सम्भोगविप्रलम्भौ मुनिस्वर्गपुराध्वराः
रणप्रयाणोपयममन्त्रपुत्त्रोदयादयः ।वर्णनीया यथायोगं साङ्गोपाङ्गा अमी इह
कवेर्वृत्तस्य वा नाम्ना नायकस्येतरस्य वा ।नामास्य सर्गोपादेयकथया सर्गनाम तु
”इति साहित्यदर्पणे परिच्छेदः
*
महाकाव्यग्रन्था यथा, कालिदासकृतकुमार-सम्भवरघुवंशप्रभृतयः भर्त्तृहरिकृतभट्टि-काव्यम् भारविकृतकिरातार्ज्जुनीयम् श्रीहर्ष-कृतनैषधीयचरितम् माघकृतशिशुपालवध-श्चेत्यादयः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
महाकाव्य
न०
कवेः कर्म काव्यं कर्म० सर्गवन्धरूपे अष्टा-धिकमर्गके ग्रन्थभेदे तल्लक्षणं साहित्यदर्तणे प० दृश्यम्
Capeller
German
महाकाव्य
n.
großes o. Kunstgedicht (r.).