महस् (mahas)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 महस् n.
  (-हः)
	 1. A festival,  a sacred festival.
	 2. Light,  lustre.
	 3.
Greatness,  vigour.
	 4. Sacrifice,  oblation. 
 E.
  मह to worship,  aff.
  
असुन् ।

Capeller Eng

English

 1 म॑हस् n.
  greatness,  might,  lustre,  splendour,  abundance, 
plenty,  feast,  festival,  joy,  pleasure
 instr.
   pl.
  म॑होभिस् with
might,  greatly.

 2 मह॑स् adv.
  joyfully,  willingly,  quickly.

Yates

English

 महस् (हः) 1.
n.
  A festival
 light
greatness
 sacrifice.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  joy
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  power
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  fourth of the seven worlds
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  light
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  sacrifice
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  gladness
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  majesty
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  splendour
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  glory
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  might
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  water
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  greatness
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  pleasure
महस् 	-	 mahas 	-	 n.
  	-	  festival or a festive hymn

Wilson

English

 महस्
n.
  (-हः)
1 A festival,  a sacred festival.
2 Light,  lustre.
3 Greatness,  vigour.
4 Sacrifice,  oblation. 
E.
  मह to worship,  aff.
   असुन्.

Apte

English

महस् [mahas],  n.
  [मह्-असुन्]

A festival,  a festive occasion. 

An offering,  oblation,  a sacrifice.

Light,  lustre
 कल्याणानां त्वमसि महसां भाजनं विश्वमूर्ते Māl.
 1.3
 U.*
  4.1
 5.27.

The fourth of the seven worlds
 see महर्.

A hymn of praise (Ved. ).

Pleasure,  enjoyment
 जातमहाः स्तवनानि वसन्तः Rām.  Ch.4.95
 महोमहत्त्वं महनीय- शीले विलासलोलेन विलोचनेन 6.12.

Greatness,  power.

Abundance,  plenty.

Water.

Apte 1890

English

 महर्(महस्) ind. 1 The fourth of the seven worlds which rise one above the other from the earth (being between svar and janas)
 (महर्लोक also in this sense). 
2 A kind of व्याहृति q. v. 

 महस् n. [मह्-असुन्] 1 A festival,  a festive occasion. 
2 An offering,  oblation,  a sacrifice. 
3 Light,  lustre
 कल्याणानां त्वमसि महसां भाजनं विश्व मूर्ते Māl. 1. 3
 U. 4. 10
 5. 27 
4 The fourth of the seven worlds
 see महर्. 
5 A hymn of praise (Ved.) 
6 Pleasure,  enjoyment. 
7 Greatness,  power. 
8 Abundance,  plenty. 
9 Water. 

Monier Williams Cologne

English

 म॑हस् a n.
  greatness,  might,  power,  glory (instr. pl.
  greatly,  mightily &c.
  ),  RV.
  
 AV.
  
 Br.
 
 Up.
  

 joy,  gladness,  pleasure,  VS.
 
 AV.
  
 TBr.
   (°अ॑स् ind.
  gladly,  briskly,  swiftly,  RV.
  )

 a festival or a festive hymn,  Pañcar.
 

 a sacrifice,  oblation,  L.
 

 light,  splendour,  majesty,  Inscr.
 
 Kāv.
 
 Kathās.
 
 BhP.

 the fourth of the seven worlds (written महर्
 See above and cf.
   व्याहृति)

 =
  उदक,  water,  Naigh.
  i,  12

 N.
  of a Sāman,  ĀrṣBr. 

 मह॑स् ind.
 ,  gladly,  briskly,  swiftly,  RV.
  

 महस् b,  महस &c.
   See p.
  794,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 महस्,  अस्,  n. pleasure,  enjoyment (Ved.)
 a
feast,  festival
 a sacrifice,  oblation [cf. मह,  म-
ख,  मघ]
 a festive hymn,  hymn of praise
greatness,  might,  power,  strength,  dominion (Ved.)
abundance,  fulness,  superfluity,  multitude (Ved.)
light,  ray of light,  lustre,  splendor
 the fourth of the
seven worlds,  the fourth Vyāhṛti (see महर् above)
= उदक,  water (according to Naigh. 1. 12)
 (अस्), 
ind.,  Ved. joyfully,  cheerfully,  willingly,  swiftly, 
quickly,  (but Sāy. in most cases where महस् may
be taken adverbially treats it as an adj. = महत्)
[cf. Zend masaś
 Gr. μῆκος.]
—महस्-त्व,  अम्, 
n. greatness,  mightiness.
—महस्-वत्,  आन्,  अती,  अत्, 
giving pleasure,  causing enjoyment
 great,  mighty
full of light or lustre,  glorious,  splendid
 (आन्),  m.,  N.
of a king.
—महस्-विन्,  ई,  इनी,  इ,  full of light,  bril-
liant,  bright,  lustrous,  glorious,  splendid,  luminous.

 महस् महस्,  महस्-वत्,  &c. See p. 753, 
col. 3,  and p. 754,  col. 1.

Macdonell

English

 महस् máh-as,  n.
  greatness,  might,  glory (V.: 🞄in. ,  pl.
  mightily)
 abundance,  plenty (V.)
 🞄light,  lustre (C.)
 gladness (V.)
 festival,  🞄celebration (C.)
 ás,  ac. ad. (RV.¹) gladly
 🞄briskly
 swiftly.

Benfey

English

 महस् मह् + अस्,  n.
 
 1. Light,  lustre, 
Utt. Rāmac. 15,  5
 Lass. 97,  6 = Rigv.
vi. 64,  2.
 2. A festival.
 3. A sacrifice.
 -- Comp.
 
पीयूष-,  m.
  the moon. 
मित्र-,  adj.
  having a friendly light or
lustre,  Chr. 289,  11 = Rigv. i. 50,  11.
वि-,  adj.
  very resplendent,  Chr. 292,  1
= Rigv. i. 86,  1.

Apte Hindi

Hindi

महस्
अव्य* - मह् + अरु
भूलोक से ऊपर के लोकों में से चौथा लोक (स्वर और जनस् के बीच का लोक)

महस्
नपुं*
   - मह् + असुन्
"उत्सव,  त्योहार का अवसर"

महस्
नपुं*
   - -
"उपहार,  आहुति,  यज्ञ"

महस्
नपुं*
   - -
"प्रकाश,  आभा"

महस्
नपुं*
   - -
सात लोकों में से चौथा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

महस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಸವ /ಹಬ್ಬ
निष्पत्तिः - > मह (पूजायाम्) - "असुन्" (उ० ४-१८९)
महस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೇಜಸ್ಸು /ಕಾಂತಿ /ಪ್ರಭೆ
प्रयोगाः - > "कल्याणानां त्वमसि महसां भाजनं विश्वमूर्ते धुर्यां लक्ष्मीमिह मयि भृशं धेहि देव प्रसीद"
उल्लेखाः - > मालती० १-५
विस्तारः - > "महस्तूत्सवतेजसोः" - अम०

L R Vaidya

English

 mahas {% n. %} 1. A sacrifice
 2. a festival,  an occasion of joy
 3. light,  lustre,  splendour,  a ray of light,  Nal.ii.5.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

११,  अक्षौहिणी,  अज,  ईश,  ईशान,  ईश्वर,  गिरिश,  गिरीश,  गुणी,  गौरीश,  त्र्यम्बक, धूर्जटि,  पशुपति,  पिनाकिन्,  भर्ग,  भव,  महस्,  महादेव,  महेश,  महेश्वर,  मृड,  रुद्र,  शङ्कर,  शम्भु,  शर्व,  शशिभूषण,  शितिकण्ठ,  शिव,  शूलिन्,  श्रीकण्ठ,  हर

Lanman

English

 máhas,  n. greatness
 might
 glory
 gladness
 mahobhis,  adv.: with power,  79^12
joyfully,  73^13. [√mah,  see its various mgs.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः ।
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ॥ ९९ ॥
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः ।
भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा ॥ १०० ॥
-wordlist-
 
रोचिस् (क्ली),  उस्र (पुं),  रुचि (स्त्री),  शोचिस् (क्ली),  अंशु (पुं),  गो (पुंस्त्री),  ज्योतिस् (क्ली),  अर्चिस् (स्त्रीक्ली),  उपधृति (पुं),  अभीशु (पुं),  प्रग्रह (पुं),  शुचि (पुं),  मरीचि (पुंस्त्री),  दीप्ति (स्त्री),  धामन् (क्ली),  केतु (पुं),  घृणि (पुं),  रश्मि (पुं),  पृश्नि (पुंस्त्री),  पाद (पुं),  दीधिति (स्त्री),  कर (पुं),  द्युति (स्त्री),  द्युत् (क्ली),  रुच् (क्ली),  विरोक (पुं),  किरण (पुं),  त्विषि (स्त्री),  त्विष् (स्त्री),  भास् (पुंस्त्री),  प्रभा (स्त्री),  वसु (पुं),  गभस्ति (पुं),  भानु (पुं),  भा (स्त्री),  मयूख (पुं),  महस् (क्ली),  छवि (स्त्री),  विभा (स्त्री)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
अतो हेतौ महः प्रत्यारम्भेऽथ स्वयमात्मनि ॥ १९९ ॥
-wordlist-
 
अतो (अ),  हेतु (पुं),  महस् (अ),  प्रत्यारम्भ (पुं),  स्वयम् (अ),  आत्मन् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उत्सव
उत्सव,  महस्,  क्षण
दोला प्रेङ्खोलनं प्रेङ्खा उत्सवः स्यान्महः क्षणः ॥ ७६३ ॥
verse 4.1.1.763
page 0087

नाममाला

Sanskrit

दीधिति,  भानु,  उस्र,  अंशु,  गभस्ति,  किरण,  कर,  पाद,  रुचि,  मरीचि,  भास्,  तेजस्,  अर्चिस्,  गो,  द्युति,  प्रभा,  दीप्ति,  ज्योतिस्,  महस्,  धामन्,  रश्मि,  ऊर्ज,  विभावसु
दीधितिर्भानुरुस्रोंऽशुर्गभस्तिः किरणः करः ।
पादो रुचिर्मरीचिर्भास्तेजोऽर्चिर्गौर्द्युतिः प्रभा ॥ ४५ ॥
दीप्तिर्ज्योतिर्महो धाम रश्मिरूर्जो विभावसुः ।
verse 0.1.1.45
page 0023

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 महस् न०
  मह--असुन् । १ तेजसि २ उत्सवे च मेदि० ३ यज्ञेशब्दर० ।

Capeller

German

 1. म॑हस् n.
  Größe,  Macht,  Glanz,  Licht, 
Fülle,  Überfluss,  Feier,  Fest,  Lust, 
Ergötzen.  Instr. Pl. म॑होभिस् adv. mit Macht,  gewaltig.

 2. महस् Adv. gern,  willig,  munter.

Grassman

German

 mahás,  a. [von mah],  gross,  daher 2〉 das Neutr. in Verbindung mit dhā,  kṛ oder Verben [Page1018] des Ehrens,  Verehrens,  Preisens hoch halten,  hoch schätzen,  ehren,  verehren,  preisen.
-ás 1〉 árṇas {3, 12}
 nā́ma {485, 8} (wo die Auffassung von mahás als Gen. dem vedischen Sprachgebrauche weniger entspricht)
 vā́r {919, 3}
 várivas {491, 3}
 sádma (?) {441, 7}. — 2〉 mit dhā {223, 1}
 {809, 27}
 kṛ {656, 6} (stómam 〰 kṛdhi)
 yaj {153, 1}
 mahā́yiam {679, 8}
 sapary {863, 1}
 stu {666, 17}
 vivāse {636, 3}(?).

 máhas,  n. [von mah],  1〉 Grösse
 2〉 Macht,  Kraft
 3〉 Herrlichkeit,  Pracht,  Glanz
 4〉 Fülle an [G.]
 5〉 Fülle,  Güterfülle
 6〉 Fülle,  Saftfülle (des Soma)
 7〉 Uebermaass. — In denselben Bedeutungen auch im pl. — Vgl. ví-mahas u. s. w. —
-as 1〉 te (índrasya) {674, 4} (neben mahimā́nam). — 2〉 {207, 2} (neben sáhas)
 asya (índrasya) {869, 7}. — 3〉 marútaām {406, 3}. — 4〉 vásūnām {559, 4}. — 6〉 {175, 1} (ápāyi,  neben mádas)
 te (sómasya) {743, 3}. — In {980, 2} tápas yé cakriré máhas ist vielleicht mahás zu lesen,  siehe mahás mit kṛ.
-asā 1〉 ví vāvṛdhus {413, 6}. — 5〉 {920, 10} (cā́ravas sthana). — 7〉 śū́kṛtasya {162, 17}.
-āṃsi 3〉 {414, 4} (cakrire tanū́ṣu)
 {572, 14} (budhníā). — 5〉 {382, 3} (śatrūyatā́m).
-obhis 2〉 {90, 2}
 {165, 5}
 {416, 3}
 {519, 7} (ámitais)
 {574, 2} (neben ójasā)
 {604, 4}
 {680, 1}. — 3〉 {201, 3} (neben aktúnā)
 {505, 2} (rócamānā)
 {310, 1} (rócamānās)
 {412, 5}. — 5〉 {238, 6}. — 6〉 {808, 21}.

 mahás
2〉 stu {487, 2}.

Burnouf

French

 महस् महस् n.
  (मह्) sacrifice,  oblation
		 fête.
Lumière,  éclat.

Stchoupak

French

 महस्-
 nt. éclat,  lumière 
 abondance 
 -विन्- a. glorieux 
-वन्त्- id. 
 m.
  n.
  d'un homme.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.