| YouTube Channel

मसी (masI)

 
Capeller Eng
English
मसी
f.
 = मषि & मषी.
Spoken Sanskrit
English
मसी masI
f.
 stalk of the night-flowering coral jasmine [ Nyctanthes Arbor Tristis - Bot. ]
मसी masI
f.
 ink
Apte
English
मसी [masī], See मसि above.
Comp.
 -कूर्चकः an ink-brush. -गुडिका a bolt of ink. -जलम् ink. -धानी an ink-stand.-पटलम् a coating of soot
शिरसि मसीपटलं दधाति दीपः
Bv.*
 1.74. -भावुक
a.
 becoming as black as ink.
मसी [masī] षी [ṣī] भू [bhū], (षी) भू To become black
स्वमसारतया मषीभवन्तः
Śi.*
 2.63.
Apte 1890
English
मसी See मसि above.
Comp.
जलं ink.
धानी an ink-stand.
पटलं a coating of soot
शिरसि मसीपटलं दधाति दीपः Bv. 1. 74.
Monier Williams Cologne
English
मसि and मसी, incorrectly for मषि and मषी, q.v. (मसी-√ भू, to become black,
Śiś.
 xx, 63
cf.
 मषी-भावुक)
मसी
f.
 the stalk of the Nyctanthes Arbor Tristis,
L.
Apte Hindi
Hindi
मसी
स्त्री*
 - मसि + ङीप्
स्याही
मसी
स्त्री*
 - मसि + ङीप्
"दीवे की स्याही, काजल"
मसी
स्त्री*
 - मसि + ङीप्
आंखों में लगाने की कालि काजल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मसि(सी)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಸಿ /ಶಾಯಿ
निष्पत्तिः - > मसी (परिमाणे) - "इन्" (उ० ४-११७) । वा "ङीष्" (ग० ४-१-४५)
व्युत्पत्तिः - > मस्यति इति
विस्तारः - > "वर्णिका मसी मसिर्ना" ಎಂದು ತ್ರಿಕಾಂಡಶೇಷದಲ್ಲಿ ಇಕಾರಾಂತ ಶಬ್ದವು ಪುಂಲಿಂಗವೆಂದೂ ಈಕಾರಾಂತವು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವೆಂದೂ ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ.
मसि(सी)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೀಪದ ಕಪ್ಪು /ಕಾಡಿಗೆ
L R Vaidya
English
masI {% f. %} The same as मसि q.v.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 मस्
मूलधातुः:
 मसी
धात्वर्थः:
 परिणामे (विकारः)
गणः:
 दिवादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 मस्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
 ईदित्, पुषादिः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
मसीँ मसी प्रमाणे
- मस्यति अमसत् मस्तः मासः मसूरम् 115
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
*मसी Nyctanthes arbor tristis, E 835 (P).
2. मसी Adv. mit भू sich schwarz färben, Śiś. 20, 63.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मसिः, मसी, मषि, मषी, मसिका, मसीजलम्, मलिनाम्बु, पत्राञ्जनम्, कालिका, काली, वर्णिका, मेला, गोला
noun
लेखनद्रव्यम् तत् चित्रं द्रव्यं येन वस्त्रे कार्पासे वा लेखनं कर्तुं शक्यते।
"मम लेखन्यां रक्तवर्णीया मसिः अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मषिधानं मषिकूपी मलिनाम्बु मषी मसी ॥ ४८४ ॥
-wordlist-
मषिधान (क्ली), मषिकूपी (क्ली), मलिनाम्बु (क्ली), मषी (स्त्री), मसी (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मसी,
स्त्री,
 (मसि + कृदिकारादिति ङीष् ।)काली । (यथा, नैषधचरिते । ९ । ६३ ।“त्वदास्य निर्य्यन्मदलीकदुर्यशो-मसीमयं सल्लिपिरूपभागिव ।”)शेफालिकावृन्तम् । इति शब्दरत्नावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मशि(सी) स्त्री मश(स) इन् वा ङीप् । (काली) १ पत्र-लेखनद्रर्व्ये त्रिका० । २ नीलशेफालिकावृक्षे च शब्दर० ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
मसीँ मसी परिणामे
- (अर्थविवरणम्) परिणामो विकारः
मस्यति अमसत् मसित्वा श्वीदितो निष्ठायाम् (7214) नेट्-मस्तः, मस्तकः घञ् (द्र0 3318, 19)-मासः मास् इति प्रकृत्यन्तरम्, पूर्णमासा युक्तः कालः (द्र0 423)-पौर्णमासी सितनिगमिमसि (उ0 169) इति तुन्-मस्तु बसी च इति कण्ठः 109
धातुवृत्तिः
Sanskrit
मसीँ मसी (अर्थः) परिमाणे
( मस्यति ममास, मेसतुः मसिता मसिष्यति मस्यतु अमस्यत् मस्येत्, मस्यात् अमसत् मिमसिषति मामस्यते मामस्ति मासयति अमीमसत् मस्तः, मस्तवान् ) ईदित्वादनिट्त्वम् ( मस्तकम् ) "संज्ञायां कन्'' (मस्तु ) "सितनि'' इति तुन्. "तितुत्र'' इतीण्निषेधः अस्यादयो मसिपर्यन्ता दन्त्यान्ताः अत्र क्वचित् आद्यन्तव्यत्यासेन समीति पाठः 113
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“मसी परिणामे”@} 2 परिणामः--विकारः।
‘-- परिमाणे’ इति कविकल्पद्रुम-माधवीयधातुवृत्त्योः पाठः।
‘समी--’ इति क्वचित् पाठः।
मासकः-सिका, मासकः-सिका, मिमसिषकः-षिका, मामसकः-सिका
मसिता-त्री, मासयिता-त्री, मिमसिषिता-त्री, मामसिता-त्री
इत्यादीनि समस्ता- न्यपि रूपाणि प्रातिस्विकरूपाणि विना भौवादिकग्रसतिवत् 3 ज्ञेयानि।
4 मस्तः-मस्तवान्, मस्तकम्, 5 मासः, 6 मस्यन्-न्ती-ती, 7 मः-मसौ-मसः, इतीमानि रूपाण्यस्मात् सम्भवन्तीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१२३३)
02
=>
 (४-दिवादिः-१२२१। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (४४०)
04
=>
 [[४। ईदित्त्वात्, ‘श्वीदितो निष्ठायाम्’ (७-२-१४) इति निष्ठायामिण्निषेधे रूपमेवम्। निष्ठान्तात् संज्ञायां कन्प्रत्यये मस्तकम् इति भवति।]]
05
=>
 [[५। मस्यते = परिमीयतेऽनेनेति मासः = त्रिंशद्दिनावधिकः कालविशेषः। एतच्च धातोरस्य परिमाणार्थकत्वे ज्ञेयम्। परिणामार्थकत्वे तु मस्यति = पदार्थान् परिणम- यतीत्यर्थे बाहुलकात् संज्ञायां घञि मासः इति सिद्ध्यति। मासूशब्दस्तु प्रकृत्यन्तरम्, नास्माद्धातोः सिद्धमिति ज्ञेयम्।]]
06
=>
 [[६। शतरि दिवादित्वात् श्यनि रूपमेवम्।]]
07
=>
 [[७। क्विपि धातुसकारस्य रुत्वे विसर्गे च रूपमेवम्।]]
Stchoupak
French
मसी-
(-ई-) v. मषी॑इ-
म्। -भू- devenir noir, noircir.