मल (mala)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मल mfn.
   (-लः-ला-लं)
	 1. Dirty.
	 2. Miserly,  niggardly.
	 mn.  (-लः-लं)
	 1.
Excretion of the body,  as serum,  semen,  blood,  marrow,  urine, 
fæces,  ear-wax,  nails,  phlegm,  tears,  rheum,  and sweat.
	 2. Sin. 
	 3.
dirt,  filth.
	 4. Dreg,  sediment.
	 5. Rust.
	 6. Camphor.
	 7. Cuttle-
fish-bone.
	 8. Tanned leather.
	 n.
  (-लं) A particular base metal.
f.
  (-ला) A plant,  (Flacourtia cataphracta:) see झटामला.
 E.
  मल्
to hold or contain,  (in the body.) अच aff.
  
 or मृज् to cleanse, 
Unādi aff.
   कल,  and the penultimate and final radical rejected.

Capeller Eng

English

 म॑ल n.
  m.
  dirt,  impurity (lit.   & fig.
  )
 a dirty garment
(only n.
 ).

Yates

English

 मल (लः-लं) 1.
m.
  n.
  Any excretion of
the body,  dirt
 sin. 
f.
  (ला) Rust
a plant.
a. Dirty
 miserly.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

मल 	-	 mala 	-	 m.
  n.
  	-	 dirt
पुरीष 	-	 purISa 	-	 n.
  	-	 dirt
मलिन 	-	 malina 	-	 adj.
  	-	 dirty
विमल 	-	 vimala 	-	 adj.
  	-	 dirt-less
मालिन्य 	-	 mAlinya 	-	 n.
  	-	 dirtiness
किमिदं,  सर्वत्र अवकरः? 	-	 kimidaM, sarvatraavakaraH? 	-	 sent.
  	-	 Whatisthis?Itisdirtyeverywhere.
कीर्ति 	-	  kIrti 	-	 f.
  	-	 dirt
परिक्षा 	-	  parikSA 	-	 f.
  	-	 dirt
विष् 	-	  viS 	-	 f.
  	-	 dirt
कलुष 	-	  kaluSa 	-	 m.
  	-	 dirt
अपमर्द 	-	  apamarda 	-	 m.
  	-	 dirt
कर्दट 	-	  kardaTa 	-	 m.
  	-	 dirt
कर्दम 	-	  kardama 	-	 m.
  	-	 dirt
कल्क 	-	  kalka 	-	 m.
  	-	 dirt
तूर्णि 	-	  tUrNi 	-	 m.
  	-	 dirt
निगु 	-	  nigu 	-	 m.
  	-	 dirt
परिमल 	-	  parimala 	-	 m.
  	-	 dirt
संलेप 	-	  saMlepa 	-	 m.
  	-	 dirt
कल्मष 	-	  kalmaSa 	-	 m.
  n.
  	-	 dirt
कषाय 	-	  kaSAya 	-	 m.
 n.
  	-	 dirt

मल 	-	 mala 	-	 m.
  n.
  	-	 dirt
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	 impurity
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	 dust
मल 	-	 mala 	-	 adj.
  	-	  unbelieving
मल 	-	 mala 	-	 adj.
  	-	  godless
मल 	-	 mala 	-	 adj.
  	-	  dirty
मल 	-	 mala 	-	 adj.
  	-	  niggardly
मल 	-	 mala 	-	 m 	-	  feces  [ any bodily excretion ]
मल 	-	 mala 	-	 m.
  	-	  filth
मल 	-	 mala 	-	 m.
  	-	  son of a zUdra and a mAlukI
मल 	-	 mala 	-	 m.
  	-	  dirtiness
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  kind of brass or bell-metal
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  natural impurity
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  tip of a scorpion's tail
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  secretion
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  camphor
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  mist  [ "on glass,  mirror" ]
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  tanned leather
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  any bodily excretion or secretion
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  leathern or dirty garment
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  cuttle fish bone also known as Os Sepiae  [ Sepia officinalis - Zoo. ]
मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	  original sin
मलिनित  { मल } 	-	  malinita  { mala } 	-	 adj.
  	-	  fogged  [ glass ]
मलिनित  { मल } 	-	  malinita  { mala } 	-	 adj.
  	-	  misted up  [ glass ]
मलिनित  { मल } 	-	  malinita  { mala } 	-	 adj.
  	-	  steamed up  [ glass ]

मल 	-	 mala 	-	 n.
  	-	 impurity
मालिन्य 	-	 mAlinya 	-	 n.
  	-	 impurity
श्यामिका 	-	  zyAmikA 	-	 f.
  	-	 impurity
अमेध्यता 	-	  amedhyatA 	-	 f.
  	-	 impurity
अशुद्धि 	-	  azuddhi 	-	 f.
  	-	 impurity
मलिनता 	-	  malinatA 	-	 f.
  	-	 impurity
अघ 	-	  agha 	-	 m.
  	-	 impurity
आस्रव 	-	  Asrava 	-	 m.
  	-	 impurity
कल्क 	-	  kalka 	-	 m.
  	-	 impurity
दुर्वर्ण 	-	  durvarNa 	-	 m.
  	-	 impurity
मलिनिमन् 	-	  maliniman 	-	 m.
  	-	 impurity
लेप 	-	  lepa 	-	 m.
  	-	 impurity
कल्मष 	-	  kalmaSa 	-	 n.
  	-	 impurity
अमेध्यत्व 	-	  amedhyatva 	-	 n.
  	-	 impurity
अशुचित्व 	-	  azucitva 	-	 n.
  	-	 impurity
अशौच 	-	  azauca 	-	 n.
  	-	 impurity
कलुष 	-	  kaluSa 	-	 n.
  	-	 impurity
कश्मल 	-	  kazmala 	-	 n.
  	-	 impurity
रिप्र 	-	  ripra 	-	 n.
  	-	 impurity
सङ्कलुष 	-	  saGkaluSa 	-	 n.
  	-	 impurity

मल 	-	  mala 	-	 n.
  	-	  tip of a scorpion's tail

 
   मल  mala m.
   son of a zUdra and a mAlukI

Wilson

English

 मल r. 1st cl. (मलते) 10th cl. (मलयति)
To hold.
To wear.
To stick.

 मल
mfn.
   (-लः-ला-लं)
1 Dirty.
2 Miserly,  niggardly.
mn.  (-लः-लं)
1 Excretion of the body,  as serum,  semen,  blood,  marrow,  urine,  fæces,  earwax, 
nails,  phlegm,  tears,  rheum,  and sweat.
2 Sin. 
3 Dirt,  filth.
4 Dreg,  sediment.
5 Rust.
6 Camphor.
7 Cuttle-fish bone.
f.
  (-ला) A plant,  (Flacourtia cataphracta:) see
झटामला.
E.
  मल to hold or contain,  (in the body, ) अच् aff.
  ,  or मृज to
cleanse,  Uṇādi aff.
   कल,  and the penultimate and final radical rejected.

Apte

English

मल [mala],  a.
  [मृज्यते शोध्यते मृज्-कल टिलोपः Tv.]

Dirty,  foul
 आमिषं यच्च पूर्वेषां राजसं च मलं भृशम् Rām.*
  7.74.16.

Mean,  covetous.

Unbelieving,  infidel,  godless.

Wicked.

लः,  लम् Dirt,  filth,  impurity,  dust,  any impure matter
 मलदायकाः खलाः K.*
  2
 छाया न मूर्छति मलोपहतप्रसादे शुद्धे तु दर्पणतले सुलभावकाशा Ś.*
  7.32.

Dregs,  refuse,  sediment,  excrement,  feces,  dung.

Dross (of metals),  rust,  alloy.

Moral taint or impurity,  sin
 फलैधःकुसुमस्तेयमधैर्यं च मलावहम् Ms.*
  11.7.

Any impure secretion of the body
 (according to Manu these excretions are twelve: वसा शुक्रमसृङ् मज्जा मूत्रविड् घ्राणकर्णविट् । श्लेष्माश्रुदूषिका स्वेदो द्वादशैते नृणां मलाः Ms.*
  5.135).

Camphor.

Cuttle-fish bone.

Tanned leather
 a leather-garment.

The three humours of the body (वात,  पित्त and कफ). -लम् A kind of base metal.

Comp.
  अपकर्षणम् removing the dirt,  purification. 

removal of sin. 

अपहा a particular preparation. 

N.
  of a river
 नन्दिनी नलिनी सीता मालती च मलापहा.-अयनम् the rectum.  -अरिः a kind of natron.  -अव- रोधः constipation of the bowels. -आकर्षिन् m.
  a sweeper,  a scavenger. -आभ a.
  dirty-looking. -आवाह a.
 

causing dirt,  dirtying,  soiling.

defiling,  polluting
 Ms.*
  11.7. -आशयः the stomach
 bowels. -उद्भवम् the rust of iron (मण्डूर). -उत्सर्गः evacuation of the feces,  voiding the excrement. -उद्वासा a woman who has put off her soiled clothes. -उपहत a.
  soiled,  tarnished with dirt
 Ś7.32. -कर्षण a.
  cleansing.  -घ्न a.
  cleansing,  detergent. (-घ्नः) the bulbous root of शाल्मली. (-घ्नी) N.
  of a plant (नागदमनी). -जम् pus,  matter. -दूषितa.  dirty,  foul,  soiled. -द्रवः purging,  diarrhœa.  -द्राविन्a.  purging. (m.   the Jayapāla tree. -धात्री a nurse who attends to a child's necessities. -धारिन् m.
  a religious mendicant of the Jaina sect. -पङ्किन् a.
  covered with dust and mire
 निराहारा कृशा रुक्षा जटिला मलपङ्किनी Mb.
 *  5.186. 2. -पूः (यूः) Ficus Oppositifolia (Mar.  काळा किंवा धेड- उंबर). -पृष्ठम् the first (or outer) page of a book. -भुज् m.
  a crow. -मल्लकः a strip of cloth covering the privities (कौपीन)
 Dk.*
  2.2. -मासः an intercalary month (so called because during that month religious ceremonies are not performed)
 'अमावास्याद्वयं यत्र रवि- संक्रान्तिवर्जितम् । मलमासः स विज्ञेयः...' -मूत्रपरित्यागः evacuation of feces and urine. -वासस् f.
  a woman in her courses. -विशोधन a.
  cleansing away filth. -विष्टम्भः constipation.  -विसर्गः,  -विसर्जनम्,  -शुद्धिः f.
  evacuation of the bowels. -हन्तृ m.
  =
  मलघ्नः. -हारक a.
  removing dirt or sin. 

Apte 1890

English

 मल a. [मृज्यते शोध्यते मृज्-कल टिलोपः Tv.] 1 Dirty,  foul. 
2 Mean,  covetous. 
3 Unbelieving,  infidel,  godless. 
4 Wicked. 
लः,  
लं 1 Dirt,  filth,  impurity,  dust,  any impure matter
 मलदायकाः खलाः K. 2
 छाया न मूर्छति मलोपहतप्रसादे शुद्धे तु दर्पणतले सुलभावकाशा Ś. 7. 32. 
2 Dregs,  refuse,  sediment,  excrement,  feces,  dung. 
3 Dross (of metals),  rust,  alloy. 
4 Moral taint or impurity,  sin. 
5 Any impure secretion of the body
 (according to Manu these excretions are twelve:
वसा शुक्रमसृङ् मज्जा मूत्रविड् घ्राणकर्णविट् । श्लेऽमाश्रुदूषिका स्वेदो द्वादशैते नृणां मलाः Ms. 5. 135.). 
6 Camphor. 
7 Cuttle-fish bone. 
8 Tanned leather
 a leather-garment. 
9 The three humours of the body (वात,  पित्त and कफ). 
लं A kind of base metal. 
Comp. 
अपकर्षणं {1} removing the dirt,  purification. {2} removal of sin. 
अरिः a kind of natron. 
अवरोधः constipation of the bowels. 
आकर्षिन् m. a sweeper,  a scavenger. 
आवह a. {1} causing dirt dirtying,  soiling. {2} defiling,  polluting. 
आशयः the stomach. 
उत्सर्गः evacuation of the feces,  voiding the excrement. 
उद्वासा a woman who has put off her soiled clothes. 
उपहत a. soiled,  tarnished with dirt
 Ś. 7. 32. 
कर्षण a. cleansing. 
घ्न a. cleansing,  detergent. (
घ्नः) the bulbous root of शाल्मली. (
घ्नी) N. of a plant ( नागदमनी.) 
जं pus,  matter. 
दूषित a. dirty,  foul,  soiled. 
द्रवः purging,  diarrhœa. 
द्राविन् a. purging. (
m.) the Jayapāla tree. 
धात्री a nurse who attends to a child's necessities. 
धारिन् m. a religious mendicant of the Jaina sect. 
पृष्ठं the first (or outer) page of a book. 
भुज् m. a. crow. 
मल्लकः a strip of cloth covering the privities (कौपीन). 
मासः an intercalary month (so called because during that month religious ceremonies are not performed). 
वासस् f. a woman in her courses. 
विसर्गः,  
विसर्जनं,  
शुद्धिः f. evacuation of the bowels. 
हंतृ m. = मलघ्नः. 
हारक a. removing dirt or sin. 

Monier Williams Cologne

English

 म॑ल n.
  (in later language also m.
 
 prob. fr.
  √ म्लै) dirt,  filth,  dust,  impurity (physical and moral),  AV.
   &c.
   &c.
  

 (in med. ) any bodily excretion or secretion (esp.   those of the Dhātus q.v.,  described as phlegm from chyle,  bile from the blood,  nose mucus and ear wax from the flesh,  perspiration from the fat,  nails and hair from the bones,  rheum of the eye from the brain
 cf.
   also the 12 impurities of the body enumerated in Mn.
   v,  135),  Suśr.
 
 Vāgbh.
  &c.
  

 (with Śaivas),  original sin,  natural impurity,  Sarvad.
 

 camphor,  L.
 

 Os Sepiae,  L.
 

 म॑ल m.
  the son of a Śūdra and a Mālukī,  L.
 

 म॑ल n.
  tanned leather,  a leathern or dirty garment (?),  RV.
   x,  136,  2

 a kind of brass or bell-metal,  L.
 

 the tip of a scorpion's tail,  L.
  (v.l. अल)

 म॑ल mfn.
   dirty,  niggardly,  L.
 

 unbelieving,  godless,  L.
 

 मल [cf.   Gk. μέλας
 Lat.
  mǎlus
 Lith.
  mólis,  mélynas.]

Monier Williams 1872

English

 मल मल,  अम्,  n. (also in some senses अस्, 
m.
 perhaps connected with rt. म्लै
 in Uṇādi-s.
1. 109,  said to be fr. rt. मृज्,  the penultimate and
final being rejected and अल added),  dirt,  filth,  dust, 
impurity,  any impure matter,  excrement,  refuse,  sedi-
ment,  dregs,  scum,  alloy or dross of metal,  rust
moral impurity,  taint,  sin
 (with Śaivas) original
sin,  natural impurity,  (usually अस्,  m.)
 the secretions
of the Dhātus (described in medical works as phlegm
from chyle,  bile from the blood,  nose-mucus and
ear-wax from the flesh,  perspiration from the fat, 
nails and hair from the bones,  gum or rheum of the
eye from the brain,  &c.
 according to Manu V. 135, 
the twelve मलाः or impure excretions of the body
are as follow,  वसा,  शुक्र,  असृज्,  मज्जा,  मूत्र, 
विष्,  घ्राण-विष्,  कर्ण-विष्,  श्लेष्मन्,  अश्रु, 
दूषिका,  स्वेद,  adeps,  semen,  blood,  dandruff, 
urine,  feces,  mucus of the nose,  ear-wax,  phlegm, 
tears,  rheum,  and sweat)
 brass or a kind of metal
inferior to lead,  (in this sense only अम्,  n.)
 cam-
phor
 cuttle-fish bone,  Ossa Sepiæ
 tanned leather, 
a leather garment,  (this is thought to be the meaning
of मल in Ṛg-veda X. 136,  2)
 (आ),  f. Flacourtia
Cataphracta
 (अस्,  आ,  अम्),  dirty,  mean,  niggardly, 
covetous
 unbelieving,  godless
 [cf. Gr. μέλα-ς, 
μελαίν-ω,  μολύν-ω,  μόρον,  μάρμαρος,  μαρμαίρω:
Lat. malu-s,  mal-itia,  mali-gn-us,  male-ficu-s:
Goth. mail,  ‘a wrinkle:’ Old Germ. meil,  ‘a
spot:’ Angl. Sax. smere,  smerian,  smerwian,  smy-
rian: Lith. móli-s,  ‘loam
’ mélyna-s,  ‘blue.’]
—मल-कर्षण,  अस्,  ई,  अम्,  removing dirt, 
cleansing filth,  detergent.
—मल-कूट,  N. of a
country.
—मल-कोष्ठक,  अस्,  m.,  N. of a man
[cf. मल्ल-कोष्टक।]
—मल-ग,  अस्,  m.,  Ved.
(perhaps) a fuller,  washerman.
—मल-ग्रहि,  see
Vopa-deva XXVI. 48.
—मल-घ्न,  अस्,  ई,  अम्,  re-
moving dirt,  freeing from spots or dirt,  cleansing, 
detergent
 (अस्),  m. the bulbous root of Salmalia
Malabarica (शाल्मली
 cf. मल-हन्तृ)
 (ई),  f. a
species of shrub (= नाग-दमनी).
—मल-ज,  अस्, 
आ,  अम्,  arising from filth or dirt,  produced from dirt
or dregs
 (आस्),  m. pl.,  N. of a people [cf. मलक, 
मलद,  मलय]
 (अम्),  n. purulent matter,  pus.
—मल-त्व,  अम्,  n. dirtiness,  filthiness,  impurity.
—मल-दिग्धाङ्ग (°ध-अङ्°),  अस्,  ई,  अम्,  having
the limbs defiled with dirt,  having the body soiled
with dust.
—मल-दूषित,  अस्,  आ,  अम्,  soiled with
dirt,  dirty,  filthy,  foul.
—मल-द्रव,  अस्,  m.
‘liquefaction of the feces, ’ diarrhœa,  purging.
—म-
ल-द्राविन्,  ई,  इणी,  इ,  dissolving impurity,  purging
(ई),  m. Croton Jamalgota (= जय-पाल).
—मल-
धात्री,  f. ‘dirt-nurse, ’ a nurse who attends to a
child's necessities.
—मल-धारिन्,  ई,  m. a religious
mendicant,  especially one of the Jaina sect.
—मल-
पङ्किन्,  ई,  इनी,  इ,  covered with dust and mire.
—मल-पू,  ऊस्,  f. Ficus Oppositifolia [cf. मल-
यू]
 (उ?),  n. (said to) = शृङ्गी and नल.
—मल-
पृष्ठ,  अम्,  n. ‘dust-page, ’ the outer or first
page of a book (left unwritten because liable to be
dirtied).
—मल-भुज्,  क्,  क्,  क्,  feeding on impurity, 
eating filth
 (क्),  m. a crow.
—मल-भेदिनी,  f. a
species of plant (= कटुका).
—मल-मल्लक,  अम्, 
n. a piece of cloth passing between the legs and
covering the privities (= कौपीन).
—मलमल्-
लक-शेष,  अस्,  आ,  अम्,  having nothing left but a
small piece of cloth to cover the privities.
—मल-
मास,  अस्,  m. an intercalary month,  an intercalated
thirteenth month (in which no religious ceremonies
should be performed).
—मलमास-तत्त्व,  अम्, 
n.,  N. of a part of the Smṛti-tattva.
—मल-वत्, 
आन्,  अती,  अत्,  covered with dirt,  containing impurity, 
dirty,  filthy.
—मलवद्-वासस्,  आ्,  आस्,  अस्,  wearing
dirty or impure clothes
 (आस्),  f. a menstruous
woman
 [cf. मलोद्वासस्।]
—मल-वाहिन्,  ई,  इनी, 
इ,  carrying filth or soil,  flowing with impurity,  bear-
ing or containing dirt.
—मल-विनाशिनी,  f. ‘dirt-
destroyer’ (= शङ्ख-पुष्पी),  a species of plant.
—मल-विशोधन,  अस्,  ई,  अम्,  cleansing away
filth,  washing away impurities.
—मल-विसर्ग,  अस्, 
m. or मल-विसर्जन,  अम्,  n. the act of removing
dirt,  cleansing away filth,  evacuation of the feces, 
discharging the bowels,  purging.
—मल-शुद्धि, 
इस्,  f. clearing away of feculent matter,  evacuation of
the bowels.
—मल-हन्तृ,  ता,  m. the bulbous root
of the Salmalia Malabarica
 [cf. मल-घ्न।]
—मल-हा,  f.,  N. of a daughter of Raudrāśva.
—मल-हारक,  अस्,  इका,  अम्,  taking away impu-
rity,  removing sin.
—मलाकर्षिन् (°ल-आक्°),  ई,  m.
‘dirt-remover, ’ a sweeper,  scavenger.
—मलापकर्-
षण (°ल-अप्°),  अम्,  n. the act of removing dirt
or impurity,  purification,  cleaning,  cleansing
 re-
moval of sin.
—मलापहा (°ल-अप्°),  f.,  N. of a
river.
—मलाभ (°ल-आभ),  अस्,  आ,  अम्,  dirty-
looking.
—मलारि (°ल-अरि),  इस्,  m. ‘dirt-enemy, ’ a
kind of natron (see सर्व-क्षार).
—मलावरोध
(°ल-अव्°),  अस्,  m. obstruction of the feces,  constipa-
tion of the bowels.
—मलावह (°ल-आव्°),  अस्,  आ, 
अम्,  bringing or causing defilement,  soiling,  dirty-
ing
 defiling,  disgracing.
—मलाशय (°ल-आश्°), 
अस्,  m. ‘receptacle of feculent matter, ’ the belly.
—मलोत्सर्ग (°ल-उत्°),  अस्,  m. evacuation of the
feces,  purging of the bowels.
—मलोद्वासस् (°ल-
उद्°),  आस्,  f. a woman who has put off her soiled
clothes (after her period of impurity).

Macdonell

English

 मल mál-a,  n.
 ,  C. also m.
 ,  dirt,  filth,  impurity 🞄(also morally)
 bodily secretion
 n.
  king of 🞄base metal,  brass (?): -karṣaṇa,  a.
  removing 🞄dirt
 -jñu,  a.
  dirty-kneed
 -tva,  n.
  🞄being a stain
 -dāyaka,  a.
  attaching a stigma 🞄[Page220-1] 🞄to any one
 -digdha‿aṅga,  a.
  (ī) having the 🞄body soiled with mire
 -paṅka‿anulipta‿aṅga,  a.
  (ī) having the body besmeared with 🞄dirt and mire
 -paṅkin,  a.
  covered with 🞄dirt and mire
 -mallaka,  n.
  loin-cloth
 🞄-māsa,  m.
  (impure month,  no religious rites 🞄being performent in it),  intercalary month
 🞄-mūtra-parityāga,  m.
  evacuation of excrement 🞄and urine.

Benfey

English

 मल मल, 
 I. adj.
 
 1. Dirty.
 2.
Niggardly.
 II. (m.  and) n.
 
 1. Dirt, 
filth,  Dāśak. in Chr. 184,  9.
 2. Sedi-
ment,  dregs.
 3. Filthy refuse,  Man. 
11,  93.
 4. Excretion of the body,  as
fæces,  etc.,  Man.  5,  132.
 5. Sin,  Man. 
2,  102.
 6. Defilement,  Man.  11,  70.
 7. Rust.
 8. Camphor.
 9. Cuttle fish-
bone.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
 ,  f.
  ला,  pure, 
Pañc. ii. d. 182
 white,  Vikr. d. 157.
कांस्य-,  n.
  verdigris,  Suśr. 2,  237,  18.
निर्म्°,  i. e.
निस्-,  adj.
 ,  f.
  ला। 1. stainless, 
Hit. i. d. 47,  M.M. 2. pure,  Hit. ii. d.
134
 clear,  Pañc. 248,  5. 3. bright, 
Johns. Sel. 12,  33.
बहु-,  m.
  lead.
वि-, 
 I. adj.
  1. clean,  spotless,  Chr. 40, 
12. 2. pure,  Pañc. v. d. 36
 Śiś. 9,  13.
3. clear,  Pañc. iii. d. 147 = day,  Chr.
37,  31. 4. transparent. 5. white. 6.
beautiful.
 II,  n.
  silvergilt.
शान्त-, 
adj.
  exempt from soil,  literally and
figuratively.
स-, 
 I. adj.
  1. dirty.
2. sinful.
 II. n.
  fæces,  ordure. -- Cf. 
μέλας (cf.  मलिन),  μόρον,  μάρμαρος,  μαρμάιρω
A.S. smere,  smerian,  smer-
wian,  smyrian. 

Hindi

गंदगी,  बकवास

Apte Hindi

Hindi

मलः
पुं*
  - मृज्यते शोध्यते मृज्+कल् टिलोपः-ताराः
"मैल,  गंदगी,  अपवित्रता,  धूल,  अशुद्ध सामग्री"

मलः
पुं*
  - -
"तलछट,  कूड़ाकरकट,  गाद,  पुरीष,  गोबर"

मलः
पुं*
  - -
"(धातुओं का) मैल,  जंग,  खोट"

मलः
पुं*
  - -
"नैतिक दोष या अपवित्रता,  पाप"

मलः
पुं*
  - -
"शरीर का कोई भी अपवित्र स्राव (मनु के अनुसार इस प्रकार के बारह स्राव हैं-वसा शुक्रमसृङ् मज्जा मूत्रविड् घ्राणकर्णविट्,  श्लेष्माश्रुदूषिका स्वेदो द्वादशैते नृणां मलाः @ मनु* ५।१३५"

मलः
पुं*
  - -
कपूर

मलः
पुं*
  - -
‘मसीक्षेपी’ जलंचरविशेष का प्रमार्जन के काम आने वाल भीतरी कवच

मलः
पुं*
  - -
"कमाया हुआ चमड़ा,  चमड़े का वस्त्र"

मलम्
नपुं*
   - मृज्यते शोध्यते मृज्+कल् टिलोपः-ताराः
"मैल,  गंदगी,  अपवित्रता,  धूल,  अशुद्ध सामग्री"

मलम्
नपुं*
   - -
"तलछट,  कूड़ाकरकट,  गाद,  पुरीष,  गोबर"

मलम्
नपुं*
   - -
"(धातुओं का) मैल,  जंग,  खोट"

मलम्
नपुं*
   - -
"नैतिक दोष या अपवित्रता,  पाप"

मलम्
नपुं*
   - -
"शरीर का कोई भी अपवित्र स्राव (मनु के अनुसार इस प्रकार के बारह स्राव हैं-वसा शुक्रमसृङ् मज्जा मूत्रविड् घ्राणकर्णविट्,  श्लेष्माश्रुदूषिका स्वेदो द्वादशैते नृणां मलाः @ मनु* ५।१३५"

मलम्
नपुं*
   - -
कपूर

मलम्
नपुं*
   - -
‘मसीक्षेपी’ जलंचरविशेष का प्रमार्जन के काम आने वाल भीतरी कवच

मलम्
नपुं*
   - -
"कमाया हुआ चमड़ा,  चमड़े का वस्त्र"

मलम्
नपुं*
   - -
एक प्रकार की खोटी धातु

मल
वि* - "मृज्+कल, टिलोपः"
"मैला, गन्दा"

मल
वि* - "मृज्+कल, टिलोपः"
लालची

मल
वि* - "मृज्+कल, टिलोपः"
दुष्ट

मलः
पुं*
  - "मृज्+कल, टिलोपः"
"मैल, गन्दगी, धूल अपवित्रता"

मलः
पुं*
  - "मृज्+कल, टिलोपः"
"विष्ठा, बीट"

मलः
पुं*
  - "मृज्+कल, टिलोपः"
धातुओं का मोर्चा

मलः
पुं*
  - "मृज्+कल, टिलोपः"
शरीर के मल

मलः
पुं*
  - "मृज्+कल, टिलोपः"
कपूर

मलः
पुं*
  - "मृज्+कल, टिलोपः"
कमाया हुआ चमड़ा

मलः
पुं*
  - "मृज्+कल, टिलोपः"
"वात, पित तथा कफ नामक दोष"

मलम्
नपुं*
   - "मृज्+कल, टिलोपः"
"मैल, गन्दगी, धूल अपवित्रता"

मलम्
नपुं*
   - "मृज्+कल, टिलोपः"
"विष्ठा, बीट"

मलम्
नपुं*
   - "मृज्+कल, टिलोपः"
धातुओं का मोर्चा

मलम्
नपुं*
   - "मृज्+कल, टिलोपः"
शरीर के मल

मलम्
नपुं*
   - "मृज्+कल, टिलोपः"
कपूर

मलम्
नपुं*
   - "मृज्+कल, टिलोपः"
कमाया हुआ चमड़ा

मलम्
नपुं*
   - "मृज्+कल, टिलोपः"
"वात, पित तथा कफ नामक दोष"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹದೊಳಗಿನ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಮಲ /ಶರೀರದೊಳಗಿನ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಕೊಳೆ
व्युत्पत्तिः - > मल (धारणे) - "अच्" (३-१-१३४)
विस्तारः - > ದೇಹದೊಳಗಿನ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಕೊಳೆ ೧೨ ವಿಧ. - ಕೊಬ್ಬು,  ಶುಕ್ರಧಾತು,  ರಕ್ತ,  ಮಜ್ಜೆ,  ಮೂತ್ರ,  ಪುರೀಷ,  ಕಿವಿಯ ಕೊಳೆ,  ಸಿಂಬಳ,  ಶ್ಲೇಷ್ಮ,  ಕಣ್ಣೀರು,  ನೇತ್ರಮಲ ಮತ್ತು ಸ್ವೇದ.
मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಳೆ /ಕಶ್ಮಲ /ಧೂಳು
प्रयोगाः - > "छाया न मूर्छति मलोपहतप्रसादे शुद्धे तु दर्पणतले सुलभावकाशा"
उल्लेखाः - > शाकु० ७-३२
मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುರೀಷ /ವಿಷ್ಠೆ /ಹಿಕ್ಕೆ /ಸಗಣಿ
मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಪ /ಪಾತಕ
प्रयोगाः - > "पश्चिमां तु समासीनो मलं हन्ति दिवाकृतम्"
उल्लेखाः - > मनु० २-१०२
मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲೋಹದ ಕೊಳೆ /ಕಿಲುಬು
मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರ್ಪೂರ
मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾತ ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫ
मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಚು
विस्तारः - > "घण्टास्वनं भूरिलोहं रवणं लोहजं मलम्" - वैज०
मल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೇಳಿನ ಬಾಲದ ಕೊಂಡಿ
विस्तारः - > "वृश्चिके त्वाल्यलिद्रूणा मलं तत्पुच्छकण्टकः" - वैज०
मल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೃಪಣ /ಜಿಪುಣ
विस्तारः - > "मलोऽस्त्री पापविट्किट्टे कृपणेऽत्वभिधेयवत्" - मेदि०
मल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದುಷ್ಟವಾದ /ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ

L R Vaidya

English

 mala {% (I) m.n. %} 1. Dirt,  filth,  dust,  any impure matter,  छाया न मूर्च्छति मलोपहतप्रसादे शुद्धे तु दर्पणतले सुलभावकाशा Sak.vii.
alloy,  rust
sin,  moral impurity
an impure excretion of the body
 (Manu mentions twelve such excretions- वसा शुक्रमसृङ् मज्जा मूत्रविड् घ्राणकर्णविड् । श्लेष्माश्रुदूषिका स्वेदो द्वादशैते नृणां मलाः)
camphor
cuttle-fish-bone
tanned leather.

 mala {% (II) n. %} A particular base metal.

Bopp

Latin

 मल m. n. sordes,  lutum. N. 16. 13. 17. 6. 8. (Lett. mâls
lutum,  argilla
 lith. môlis id.
 germ. vet. mâl,  mâli in
compp. aug-mâli collyrium,  ana-mâli nota,  stigma,  ci-
catrix,  macula,  wund-mâli cicatrix,  Wund-Mal,  lîch-mâl
stigma,  signum in corpore
 nostrum Mal. Fortasse lat.
macula e malicula.)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

पलाल
पुक्ली
पलाल,  तिलपिष्ट,  मल,  मांस,  जम्बाल,  कोमल,  अश्मन्,  शिव,  क्लीब,  बल
तिलपिष्टे मले मांसे जम्बाले कोमलेऽश्मनि ।
शिवे क्लीबे बले प्राज्ञः पलालं परिचक्षते ॥ २६ ॥
verse 1.1.1.26
page 0002

Lanman

English

 mála,  n. m. smut
 impurity,  physical and
moral. [cf. μέλ-αν,  ‘dark’
 Lat. mălu-s, 
‘bad.’]

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  मल्
मूलधातुः:
   मल
धात्वर्थः:
  धारणे
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  मलते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

मलँ मल 
मानकरूपान्तरम् - मल्लँ
मल्ल  धारणे 
- मलते । मेले । घञर्थे कः-मलम् । ज्योत्स्ना (5/2/114) इत्यादिना निपातनात् मलिनम् । माला । कर्मणि स्वभावाद् घञन्तोऽपि स्त्रियां वर्त्तते । संज्ञायां क्वुन् (उण्,  2/33) गौरादित्वान् ङीष्-आमलकी । मल्लते । ममल्ले । मल्लः । मल्लिका । संज्ञायां क्वुन् (उण्,  2/33)  ।। 492, 493 ।।

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 मल 2. *f. मला Flacourtia cataphracta,  Ratirahasya XV,  60.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  मल,  उत्सर्गः,  उत्सर्जनम्
noun
 
शरीरस्थस्त्रावः
 "वसा शुक्रमसृङ् मज्जा मूत्रविड् घ्राणकर्णविट् श्लेष्माश्रुदूषिका स्वेदो द्वादशैते नृणाम् मलाः [मनु.5.135]"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

dkru ba
१) डुकः (?) २) पूति ३) मल

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कण्डरा तु महास्नायुर्मलं किट्टं तदक्षिजम् ॥ ६३१ ॥
दूषीका दूषिका जैह्वं कुलुकं पिप्पिका पुनः ।
दन्त्यं कार्णं तु पिञ्जूषः शिङ्घाणो घ्राणसंभवम् ॥ ६३२ ॥
-wordlist-
 
कण्डरा (स्त्री),  महास्नायु (स्त्री),  मल (क्ली),  किट्ट (क्ली),  अक्षिमल (क्ली),  दूषीका (स्त्री),  दूषिका (स्त्री),  जैह्वमल (क्ली),  कुलुक (क्ली),  पिप्पिका (स्त्री),  दन्त्यमल (क्ली),  कार्णमल (क्ली),  पिञ्जूष (पुं),  शिङ्घाण (पुं),  घ्राणमल (क्ली)

--source--
 
मलो देवादिपूजायामश्राद्धोऽथ मलिम्लुचः ॥ ८५८ ॥
पञ्चयज्ञपरिभ्रष्टो निषिद्धैकरुचिः खरुः ।
-wordlist-
 
मल (पुं),  मलिम्लुच (पुं),  पञ्चयज्ञपरिभ्रष्ट (पुं),  खरु (पुं),  निषिद्धैकरुचि (पुं)

--source--
 
कांस्ये विद्युत्प्रियं घोषं प्रकाशं वङ्गशुल्वजम् ।
घण्टाशब्दमसुराह्वं रवणं लोहजं मलम् ॥ १०४९ ॥
-wordlist-
 
कांस्य (क्ली),  विद्युत्प्रिय (क्ली),  घोष (पुं),  प्रकाश (क्ली),  वङ्गशुल्वज (क्ली),  घण्टाशब्द (क्ली),  असुराह्व (क्ली),  रवण (क्ली),  लोहज (क्ली),  मल (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वर्चस्
वर्चस्,  उच्चार,  वर्चस्क,  अवस्कर,  गूथ,  कीट,  विष्,  विष्ठा,  पुरीष,  शमल,  मल
उच्यते वर्च उच्चारो वर्चस्कोऽवस्करः शकृत् ।
गूथं कीटं च विट् विष्ठा पुरीषं शमलं मलम् ॥ ६३७ ॥
verse 3.1.1.637
page 0072

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: मलः
Root: मल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Son of Śudra and a Māluki
Shloka(s):
3|5|24|1 ► पुल्कसी कवटं वाटी मञ्जनं मालुकी मलम्। (भूमिकाण्डः/मनुष्याध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|5|24|1 ⇢ मलः (मल) (पुं) ⇒ Son of Śudra and a Māluki ⇒ 
Related word(s):
isa_k ➡ शूद्रस्य पुत्राः स्यर्नानायोषित्समुद्भवाः
    

Vedic Reference

English

 Mala in one passage of the Rigveda^1 is used of the garments
of the Munis. The St. Petersburg Dictionary takes it to mean
a ‘leathern garment, ’^2 but Ludwig and Zimmer^3 think it
means only ‘soiled’ raiment,  which,  of course,  suits the ordinary
sense of the word (‘dirt’) in the Atharvaveda, ^4 and the character
of the long-haired (keśin) hermit (Muni). Cf. Malaga.
1) x. 136,  2.
2) If this were correct,  the word might
be derived from mlā in the sense of
‘to tan.’ Cf. Carman,  especially notes
6 and 7.
3) Altindisches Leben,  262.
4) vi. 115,  3
 vii. 89,  3
 x. 5,  24,  etc.
Cf. Schrader,  Prehistoric Antiquities, 
333,  n.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  मलम्
Root:  मल
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ filth
⇒ dirty
⇒ godless
⇒ niggardly
⇒ dirtiness
⇒ unbelieving
⇒ son of a zUdra and a mAlukI
Shloka(s): 
2|6|65|2 ► तिलकं क्लोम मस्तिष्कं गोर्दं किट्टं मलोऽस्त्रियाम्॥ (मनुष्यवर्गः)
3|3|14|1 ► दीनारेऽपि च निष्कोऽस्त्री कल्कोऽस्त्री शमलैनसोः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|6|65|2 ⇢ किट्टम् (किट्ट) (नपुं) ⇒ rust, dirt, excretion, secretion, sedimentation
➠ 2|6|65|2 ⇢ मलः (मल) (पुं) ⇒ filth, dirty, godless, niggardly, dirtiness, unbelieving, son of a zUdra and a mAlukI
➠ 2|6|65|2 ⇢ मलम् (मल) (नपुं) ⇒ filth, dirty, godless, niggardly, dirtiness, unbelieving, son of a zUdra and a mAlukI
➠ 3|3|14|1 ⇢ कल्कः (कल्क) (पुं) ⇒ sin, dirt, filth, sinful, deceit, wicked, ordure, faeces, meanness, impurity, hypocrisy, falsehood, wax of the ear, Olibanum [Frankincense], kind of tenacious paste, bastard myrobalan tree [Terminalia Belerica - Bot.], viscous sediment deposited by oily substances when ground
➠ 3|3|14|1 ⇢ कल्कम् (कल्क) (नपुं) ⇒ sin, dirt, filth, sinful, deceit, wicked, ordure, faeces, meanness, impurity, hypocrisy, falsehood, wax of the ear, Olibanum [Frankincense], kind of tenacious paste, bastard myrobalan tree [Terminalia Belerica - Bot.], viscous sediment deposited by oily substances when ground
Related word(s): 
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ देहः
उपाधि ➡ अवयवः
परा_अपरासंबन्धः ➡ लाला
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मल,  ङ धृतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-आत्म०-सक०-सेट् ।) ङ मलते । इति दुर्गादासः ॥

 मलः,  पुं,
   क्ली,
   (मृज्यते शोध्यते इति । मृज् +“मृजेष्टिलोपश्च ।” उणा ० १ । १०९ । इतिअलच् टिलोपश्च । यद्बा,  मलते धारयतिव्याध्यादिदौर्गन्धमिति । मल् + अच् ।) पापम् ।(यथा,  मनुः । २ । १०२ ।“पश्चिमान्तु समासीनो मलं हन्ति दिवाकृतम् ॥
”“दिवार्ज्जितं पापं निहन्ति ।” इति तट्टीकायांकुल्लूकभट्टः ॥
 * ॥
) विट् । (यथा,  मनुः ।४ । २२० ।“पूयं चिकित्सकस्यान्नं पुंश्चल्यास्त्वन्नमिन्द्रियम् ।विष्ठा वार्द्धुषिकस्यान्नं शास्त्रविक्रयिणो मलम् ॥
”“विष्ठा मलमेकमेव च ।” इति तद्भाष्ये मेधा-तिथिः ॥
) किट्टम् । इत्यमरः । २ । ६ । ६५ ॥
(यथा,  अभिज्ञानशकुन्तले । ६ ।“छाया न मूर्च्छति मलोहतप्रासादेशुद्धे तु दर्पणतले सुलभावकाशा ॥
”)“पापं किल्विषम् । विट् । विष्ठा । किट्टंकलङ्को मण्डूरादि स्वेदादि च एषु मलः ।‘वसा शुक्रमसृङ्मज्जा मूत्रं विट्कर्णविण्णखाः ।श्लेष्माश्रुदूषिका स्वेदो द्वादशैते नृणां मलाः ॥
’इति स्मृतिः ।” इति तट्टीकायां भरतः ॥
 कर्पू-रम् । इति शब्दचन्द्रिका ॥
 वातपित्तकफाः ।यथा,  --“सर्व्वेषामेव रोगाणां निदानं कुपिता मलाः ।तत्प्रकोपस्य तु प्रोक्तं विविधाहितसेवनम् ॥
”इति माधवकरः ॥
(पारिभाषिकमलं यथा,  महाभारते । ८ ।४५ । २३ ।“क्षत्त्रियस्य मलं भैक्ष्यं ब्राह्मणस्याव्रतं मलम् ।मलं पृथिव्या वाहीकाः स्त्रीणां मदश्रियोमलम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मल धृतौ भ्वा०
  आ० अक० सेट् । मलते अमलिष्ट ।

 मल पु०
  मृज्यते शोध्यते मृज--कल--टिलोपः । १ पापे २ पुरीषेलौहादीनां ३ किट्टे अमरः । किट्टं कलङ्को मण्डूरा-दिर्देहजातस्वेदश्लेष्मादिश्च । “वसा शुक्र समृङ्मज्जा-मूत्रं विट्कर्णविड्नखाः । श्लेष्माश्रु दूषिका स्वेदोद्वादशैते नृणां मनाः” स्मृतिः । ४ कर्पूरे शब्दच०५ वातपित्तकफेषु च माधवः । ५ दुष्टे ६ सम्बन्धे च ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

मलँ मल 
मानकरूपान्तरम् - मल्लँ
मल्ल धारणे
- मलते  मल्यते  माला  मालती तरुभेदः  मलम्  मलयः  मालयति  चुराद्यन्तात् मलयतीति भट्टिः  घे-घन्धभङ्गिः परिमलः  मल्लते  मल्लः  मल्लकः पात्रम्  मल्लिका मल्लीपुष्पम्  480, 481

धातुवृत्तिः

Sanskrit

मलँ मल
मानकरूपान्तरम् - मल्लँ
मल्ल  (अर्थः)  धारणे
( मलते मेल मलिता ) मल्लतइत्यादि पूर्ववत् ( माला ) "अकर्त्तरि च्च कारके'' इति कर्मणि घञ् "लस्य'' इत्यत्र भाष्यकैयटयोर्माङो ऽथं लप्रत्ययउक्तः ( माली व्रीह्यादित्वादिनिः ( मालभारी ) "इष्टकेषीकामालानां चिततूलभारीपु'' इति यथासंख्यान्मालायो भारिण्युत्तरपदे ह्रस्वः के चित्तु तत्र हारीति पठन्ति ( माल्यम् ) ऋहलोर्ण्यत्'' ( मलयः ) वलिमलीति कयन् शरीरं धार्यतइति ( मलम् ) अच् मृतेर्वा व्युत्पादयिष्यते (मलिनः मलीमसः) "ज्योत्स्नातमिस्त्राशृङ्गिणोर्जस्विन्नृर्जस्वलगोमिन्मलिनमलीमसाः'' इतीनजीमसजन्तौ मत्वर्थे निपातितौ केन मल्यतइति (कमलम्) घञर्थे कविधानमिति कः,  "कर्तृकरणे कृता'' इति समासः कमेर्वा कलप्रत्यये व्युत्पादनीयः ( आमल्ली ) "कुन् शिल्पिसंज्ञायोरपूर्वस्यापि'' इति कुनि गौरादित्वान्ङीष् ( मल्लः ) अच्प्रत्ययः (मल्लिका) "संज्ञायाम्''इति स्त्रियां ण्वुल् मल्लकः क्कन् अलं मल्लते धारयतीति ( मलमल्लं कौपीनम् ) 490

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“मल धारणे”@} 2 मालकः-लिका,  मालकः-लिका,  मिमलिषकः-षिका,  मामलकः-लिका
   मलिता-त्री,  मालयिता-त्री,  मिमलिषिता-त्री,  मामलिता-त्री
   इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि प्रातिस्विकरूपाणि विना भौवादिककलतिवत् 3 ज्ञेयानि। 
 4 मलम्,  5 कमलम्,  6 परिमलम्,  7 माला-माली,  8 9 मालभारी 10 माल्यम्,  11 मलिनः-मलीमसः,  12 आमलकम्-आमलकी,  13 मलयः
   इत्यादीनि रूपाणि अस्य धातोः विशेषेण भवन्तीति विशेषः। 
 यङन्तात् शानचि- 14 मामल्यमानः इति।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१२२७)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-४९३। सक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  (१७४)
 04 =>
  [[२। शरीरं मल्यते धार्यते इत्यर्थे अच्प्रत्यये एवं रूपम्।]]
 05 =>
  [[३। केन मल्यते इति ‘घञर्थे कविधानम्--’ (वा। ३-३-५८) इति कः। ‘कर्तृकरणे कृता बहुलम्’ (२-१-३२) इति समासः।]]
 06 =>
  [[४। मल्यते = धार्यते इति ‘अकर्तरि च कारके संज्ञायाम्’ (३-३-१९) इति कर्मणि संज्ञायां विषये घञ्प्रत्ययः। संज्ञापूर्वकत्वात् वृद्ध्यभावः। ‘घनो घ च’ (३-३-१२५) इति घो वा। चकारात् घञ् च। यद्वा मलते धारयतीत्यर्थे अचि रूपमेवम्। ‘विमर्दोत्थे परिमलो गन्धे जनमनोहरे।’ इत्यमरः (१। १०)।]]
 07 =>
  [[५। ‘मल्यते धार्यते इति माला,  घञ्। संज्ञायां पुंस्त्वं प्रायिकम्’ इति प्र। सर्वस्वे। व्रीह्यादित्वात् (५-२-११६) इनिप्रत्यये माली इति।]]
 08 =>
  [पृष्ठम्१००६+ २७]
 09 =>
  [[१। ‘इष्टकेषीकामालानां चिततूलभारिषु’ (६-३-६५) तति भारिन्शब्दे उत्तरपदे मालाशब्दस्य ह्रस्वे रूपमेवम् = मालभारिणी = कन्या। ‘तदन्तस्यापि ग्रहणम्’ इति वचनात् उत्पलमालभारिणी = कन्या इत्यपि भवति।]]
 10 =>
  [[२। ‘ऋहलोर्ण्यत्’ (३-१-१२४) इति ण्यति रूपमेवम्।]]
 11 =>
  [[३। ‘ज्योत्स्नातमिस्राशृङ्गिणोर्जस्विन्नूर्जस्वलगोमिन्मलिनमलीमसाः’ (५-२-११४) इति मत्वर्थे संज्ञायां विषये एते शब्दाः निपात्यन्ते। इनच्प्रत्यये--मलिनः,  ईमसप्रत्यये-मलीमसः इति ज्ञेयम्।]]
 12 =>
  [[४। ‘क्वुन् शिल्पिसंज्ञयोः--’ (द। उ। ३। ५) इति क्वुन्प्रत्यये,  स्त्रियाम्,  ‘षिद्गौ- रादिभ्यश्च’ (४-१-४१) इति ङीषि च रूपमेवम्।]]
 13 =>
  [[५। ‘वलिमलितनिभ्यः कयन्’ (द। उ। ८। १०) इति कयन्प्रत्यये रूपमेवम्। मलयः = भूधरविशेषः।]]
 14 =>
  [[आ। ‘मामल्यमानं स्मितमल्लिकावलीमाभाल्यदैत्याधिपभल्लनोद्धुरम्।’ धा। का। १। ६४।]]

Capeller

German

 म॑ल n.
  m.
  Schmutz,  Unrat (auch übertr.)
schmutziges Gewand (nur n.
 ) Abstr.
मलत्व n.
 

Grassman

German

 mála,  n.,  schmutziges oder abgetragenes Gewand [vgl. mlā u. s. w.].
-ā {962, 2} múnayas ‥ piśáṅgā vasate 〰.

Burnouf

French

 मल मल a. sale,  malpropre,  souillé
		 au fig. sordide, 
avare. -- S. m.
  n.
  saleté,  ordure
 boue,  fange
 sédiment
 excrétion
organique
		 camphre
		 rouille
 os de sêche.
		 Au fig. la
souillure du péché,  le mal. -- S. f.
  flacourtia,  bot. -- Lat. malus, 
malum,  macula.
मलज a. (जन्) produit par la saleté,  par la boue,  etc.
-- S. n.
  pus.
मलपङ्किन् a. (पङ्क) couvert de boue et de poussière.
मलपू f.
  (पू purifier) ficus oppositifolia,  bot.
मलभुज् m.
  corneille.
मलयू f.
  mms. que मलपू।
मलाकर्षिन् m.
  (आ
 कृष् au c.) nettoyeur,  balayeur.
मलापकर्षण n.
  (अप
 कृष् au c.) nettoyage
balayage
 purification. 

Stchoupak

French

 मल-
 m.
  nt. saleté,  ordure,  souillure (aussi morale),  impureté 
-त्व- nt. souillure 
 -वन्त्- a. souillé,  sale.
°दायक- a. qui jette une éclaboussure sur.
°दिग्धाङ्ग- a. dont le corps est enduit de poussière.
°पङ्क- m.
  boue,  fange 
 -इन्- a. couvert de fange.
°मल्लक- nt. linge couvrant les parties sexuelles,  pagne.
°मास- m.
  mois intercalaire.
°वाहिन्- a. qui est porteur de souillure (corps).
°विशोधन- a. qui nettoie les impuretés.
°हारक- a. qui enlève l'impureté,  le mal.
मलावह- a. qui est cause de souillure.
मलोपहत- a. v. atteint de souillure.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.